Medroxyprogesteron.

25-10-2015 18:27

Belangrijk om te weten over medroxyprogesteron bij kanker

  • Medroxyprogesteron heeft ongeveer dezelfde werking als het vrouwelijk hormoon progesteron.
  • In een hoge dosering verlicht het de klachten bij kanker van het baarmoederslijmvlies (endometriumkanker) en uitgezaaide borstkanker.
  • Medroxyprogesteron brengt bij 3 tot 4 van de 10 mensen met uitgezaaide borstkanker de kankergroei tot staan. Verder verlicht het de klachten van baarmoederkanker. Het effect is na 8 tot 10 weken te beoordelen.
  • Tabletten innemen met een half glas water en wat voedsel. De injectie wordt gegeven door een arts of verpleegkundige in de bilspier of bovenarm.
  • Veel voorkomende bijwerkingen: dikke enkels en voeten, hartkloppingen, vollemaansgezicht, hoofdpijn, wegblijven van de menstruatie en onregelmatig bloedverlies. Blijft u bloedverlies hebben? Raadpleeg dan uw arts.
  • Injectie: op de injectieplaats pijn of een pijnlijk abces (een holte gevuld met pus). 
  • Niet gebruiken als u zwanger bent.

Wat doet medroxyprogesteron bij kanker en waarbij gebruik ik het?

Medroxyprogesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Dit heeft ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron.
 
Artsen schrijven dit medicijn in hoge dosis voor bij kanker, zoals baarmoederslijmvlies-kanker die niet kan worden geopereerd, en uitgezaaide borstkanker.

Kanker:

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen, waarbij lichaamscellen zich ongeremd vermenigvuldigen. Het gevolg zijn tumoren (gezwellen) of afwijkingen in bloed en lymfebanen. Het is een ernstige ziekte die fataal kan zijn als men er niets aan doet.

Dankzij nieuw onderzoek is tegenwoordig goede behandeling voor veel soorten kanker mogelijk. Bij snelle behandeling voorkomt u dat een kankergezwel doorgroeit in het omringende weefsel of dat het uitzaait. Bij uitzaaiingen ontstaat kanker op andere plaatsen in het lichaam.

Oorzaak
In elke cel zit DNA. DNA bevat de erfelijke eigenschappen van ons lichaam, zoals de bloedgroep en de kleur van de ogen. Door het DNA weten cellen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld ook hoe snel ze zich moeten delen. Bij een celdeling ontstaan uit één cel twee dochtercellen, met exact hetzelfde DNA als de moedercel. Als het stukje DNA dat de celdeling bestuurt beschadigd raakt, kan de cel zich sneller gaan delen. De dochtercellen van elke cel bevatten dezelfde beschadiging in het DNA. Daardoor gaan ook deze cellen zich ongeremd delen, met kanker tot gevolg.

Hoe de beschadiging in het DNA ontstaat, is vaak onbekend. Het lijkt soms te komen door chemische stoffen zoals teer in tabaksrook, of door asbest, alcohol, te veel of te vet voedsel, straling of door een erfelijke aanleg.

Verschijnselen
Kanker is een verraderlijke ziekte. Elke kankersoort veroorzaakt weer andere klachten. In het beginstadium zijn er vaak helemaal geen verschijnselen. Pas als een kankergezwel tegen zenuwen aan gaat drukken, is pijn te voelen. Sommige klachten komen bij vrijwel alle kankersoorten voor, zoals erge vermoeidheid, vermageren en gebrek aan eetlust.

Bij borstkanker kunt u knobbeltjes voelen in de borst, kan de huid indeuken of juist rood en gezwollen zijn, en kan er vocht uit de tepel komen of kan de tepel naar binnen trekken.

Bij baarmoederkanker kunt u abnormaal bloedverlies of afscheiding uit de vagina opmerken, of pijn bij het plassen of bij de stoelgang.

Neem bij deze verschijnselen contact op met uw arts.

Als u onbedoeld meer dan 3 kilo per maand afvalt en extreem moe bent of andere onverwachte verschijnselen ervaart, is dat voldoende reden om naar uw arts te gaan. Zo kan kanker sneller worden opgespoord en kan een behandeling snel plaatsvinden.

Behandeling
De behandeling hangt af van de plaats waar de kanker zit en het stadium van de ziekte. Operatie, chemotherapie met cytostatica en bestraling zijn de meest voorkomende behandelingsmethoden. Medroxyprogesteron komt meestal in aanmerking als andere methoden niet goed helpen.

Werking
Hoe medroxyprogesteron werkt bij kanker is niet precies bekend. Het blijkt bij 3 tot 4 van de 10 mensen met uitgezaaide borstkanker de kankergroei tot staan te brengen. Verder verlicht het de klachten van baarmoederkanker. Het effect is pas na 8 tot 10 weken te beoordelen.

Lees meer over  kanker:  http://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/kanker        

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

Soms 

  • Bij herhaalde injectie in de bilspier: pijn op de injectieplaats of een abces. Dit is een holte gevuld met pus in de bilspier. Vraag dan aan uw arts of u kunt overstappen naar de tabletten.
  • Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Ook kunt u last krijgen van hartkloppingen en vermoeidheid of u kunt last krijgen van een dik gezicht ('vollemaansgezicht'). Mensen die hartfalen of hoge bloeddruk hebben kunnen hier meer last van krijgen. Neem in deze gevallen contact op met uw arts.
  • Hoofdpijn en migraine. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
  • Wegblijven van de menstruatie. Soms komt de menstruatie niet meteen terug als u met dit medicijn bent gestopt.
  • Onregelmatig bloedverlies. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden.

Zelden

  • Veranderde eetlust, toename of verlies van lichaamsgewicht.
  • Stemmingsveranderingen, zoals overdreven opgewektheid maar ook sneller geïrriteerd zijn, nervositeit of depressie. Heeft u veel last van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid of verstopping. Bij misselijkheid helpt het dit medicijn met voedsel in te nemen. Bovendien wordt dit medicijn dan beter opgenomen in het lichaam.
  • Bij gebruik van de injectie: botontkalking. Na stoppen van het gebruik kan de botontkalking weer verminderen bij vrouwen die nog niet in de overgang zijn. Vrouwen met osteoporose kunnen dit medicijn beter niet gebruiken.
  • Pijnlijke of gespannen borsten.
  • Duizeligheid of vermoeidheid. Zelden slapeloosheid of juist slaperigheid, verwardheid, en een verminderd concentratievermogen.
  • Huidafwijkingen, zoals acne, jeuk, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar, overmatige haargroei of juist haaruitval. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft. 

Zeer zelden 

  • Trillende handen, zweten en nachtelijke beenkrampen
  • Wazig zien en vertroebeling van de ooglens (staar, cataract). Raadpleeg uw arts, als u minder goed ziet.
  • Leveraandoeningen. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
  • Als u een verhoogd cholesterol heeft: de hoeveelheid cholesterol of andere vetten in het bloed kan stijgen. Overleg hierover met uw arts.
  • Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.
  • Meer of minder zin in vrijen, droge vagina en pijn bij het vrijen. Progestageenhormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Overleg met uw arts als u hier problemen mee heeft.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. In zeldzame gevallen kunt u last krijgen van een ernstige overgevoeligheid met zwellingen in het gezicht, de tong en keel, benauwdheid of flauwvallen. Waarschuw dan direct een arts of ga naar de Eerste Hulpdienst. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
  • Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden: https://www.lareb.nl/meld-bijwerking/Meldformulier.aspx      


Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen                                

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Slikken van medicijnen            

Slikken van medicijnen.

    

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Tabletten: neem de voorgeschreven dosis in met een half glas water.
  • Injectie: de arts of verpleegkundige geeft u de injectie in de bilspier of eventueel in de bovenarm.

Wanneer?

Tabletten
Neem dit medicijn in tijdens het eten of met wat voedsel. Het wordt dan beter opgenomen in het lichaam. Bovendien heeft u dan minder kans op misselijkheid.

Injectie
Baarmoederkanker: meestal krijgt u de injectie in het begin 1x per week. Als het medicijn aanslaat kan de dosering teruggebracht worden tot 1x per maand.

Borstkanker: meestal krijgt u de injectie in het begin 1x per dag. Na 28 dagen kan de dosering worden teruggebracht tot 2x per week.

Hoe lang?
Meestal gebruikt u dit medicijn zo lang u een positief effect ervan merkt. U begint het effect te merken na 8 tot 10 weken. Als het bij u werkt kunt u het maanden tot jaren lang gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent gebruikt:

Tabletten: mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: ontdekt u het dezelfde dag, dan kunt u de dosis nog inhalen dezelfde dag inhalen. Ontdekt u het de volgende dag? Sla de dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag slikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Injecties: neem contact op met uw arts op verpleegkundige zodra u weet dat u de afspraak hebt gemist of niet in staat bent de afspraak te halen.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik medroxyprogesteron bij kanker gebruiken met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Het medicijn waarmee de belangrijkste wisselwerking optreedt is het volgende.

  • Ritonavir, een medicijn bij hiv-infectie. De hoeveelheid medroxyprogesteron in het bloed kan stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of de bovenstaande wisselwerking voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of wil worden. Dit medicijn is schadelijk voor het ongeboren kind. Overleg hierover met uw arts.

Borstvoeding

Geef GEEN borstvoeding als u dit medicijn moet gebruiken. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het bijwerkingen bij het kind kan geven.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. Overleg dit wel met uw arts. Als u stopt, kunnen de klachten weer toenemen.

Onder welke namen is medroxyprogesteron bij kanker verkrijgbaar?

De werkzame stof medroxyprogesteron bij kanker zit in de volgende producten:
Provera Medroxyprogesteron

Heb ik een recept nodig?

Medroxyprogesteron is sinds 1958 internationaal op de markt. Het is in tabletten en injectie op recept verkrijgbaar onder de merknamen Provera en Depo-Provera en als het merkloze Medroxyprogesteron.

Medroxyprogesteron is ook op recept verkrijgbaar als injectie onder de merknamen Depo-Provera, Sayana en Megestron. Deze worden gebruikt als prikpil, zie hiervoor de tekst medroxyprogesteron prikpil: http://www.apotheek.nl/medicijnen/medroxyprogesteron-prikpil  

Verder is het ook op recept verkrijgbaar in tabletten met lage sterkte onder de merknaam Provera. Deze lage sterkte wordt toegepast bij onder andere menstruatiestoornissen, abnormaal vaginaal bloedverlies en overgangsklachten. Zie hiervoor de tekst medroxyprogesteron bij gynaecologische klachten: http://www.apotheek.nl/medicijnen/medroxyprogesteron-tabletten-bij-gynaecologische-klachten  

Deze tekst gaat alleen over de tabletten en injecties bij kanker.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen: http://www.apotheek.nl/themas/medicijnprijzen-en-vergoedingen-hoe-zit-het-nu  


Bron: www.apotheek.nl