Drie decennia medische vooruitgang heeft gezorgd voor deze trends.

05-04-2020 10:51



Drie decennia medische vooruitgang heeft gezorgd voor deze trends




Dit artikel is afkomstig uit Plus Magazine. Dertig jaar geleden was kanker veel vaker een doodsvonnis dan nu. Ook lag je na een hartaanval een week in het ziekenhuis, terwijl je nu weer snel op de been bent. Huisarts Joost Gaat en chirurg Gerrit-Jan Liefers blikken terug op drie decennia medische vooruitgang en zien verschillende trends.


Joost Zaat (67) is huisarts en werkt sinds 1983 in een huisartsenpraktijk in Purmerend. Hij was adjunct-hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en heeft nu een wekelijkse column in de Volkskrant.


Gerrit-Jan Liefers (53) is oncologisch chirurg, promoveerde op onderzoek naar dikkedarmkanker en opereert nu in het Leidse LUMC bij leveruitzaaiingen, borstkanker en huidkanker, met name bij de oudere patiënt.


Trend 1: Sneller uit bed:

Dertig jaar geleden bleef een patiënt rustig een week in een ziekenhuisbed liggen. Dat is nu een uitzondering; een patiënt gaat soms binnen een dag al naar huis. Ziekenhuizen hebben daardoor veel minder bedden dan toen. Waarom is deze werkwijze veranderd?


Een van de redenen is dat artsen hebben ontdekt dat in bed liggen niet goed is voor het herstel. Wie snel rondscharrelt, knapt beter op. Een tweede oorzaak is de zogenaamde minimaal invasieve operatie, ook wel sleutelgatoperatie.


Een kleiner sneetje zorgt ervoor dat mensen minder lang hoeven te herstellen. Dat lijkt logisch, maar chirurg Liefers vraagt zich af of dit wel altijd het geval is. "Vreemd genoeg laten onderzoeken hiernaar relatief weinig relevante winst zien."


Trend 2: Precisie bij kanker:

Sinds 1990 is er veel vooruitgang geboekt bij de behandeling van kanker. Dat komt voor een groot deel door de ontrafeling van het DNA. Bijna alle nieuwe kankermedicijnen zijn precisiemedicijnen. Het gaat steeds minder over de vraag of je borst-, darm- of botkanker hebt. De vraag is nu: hoe ziet je tumor eruit? Welke eiwitten maakt de tumorcel aan? Daar worden de medicijnen vervolgens heel specifiek op gericht.


Een van de eerste medicijnen die hierdoor ontdekt werden was Gleevec, een middel tegen zeldzame vormen van leukemie en gastro-intestinale stromale (GIST) tumoren, een zeldzame vorm van kanker in het maagdarmkanaal. Maar ook een medicijn als Herceptin is heel specifiek en was een grote doorbraak bij bepaalde vormen van borstkanker.


Trend 3: Vroege opsporing van kanker:

Kanker wordt steeds vroeger opgespoord. Dat komt enerzijds door vooruitgang in de radiologie, die het lichaam tegenwoordig haarfijn in beeld brengt, dankzij steeds krachtigere computers. Ook de bevolkingsonderzoeken hebben veel kankersoorten opgespoord, zoals die naar borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker.



"De ontdekking van maagzuurremmers heeft veel maagproblemen de wereld uit geholpen"


Trend 4: Minder maagoperaties:

Maagoperaties zaten vroeger in het standaardpakket. Elke algemeen chirurg deed er weleens een.


Nu is de maagoperatie zo zeldzaam dat zij alleen nog in gespecialiseerde centra gedaan mag worden. Hoe komt dat? De ontdekking van maagzuurremmers, zoals omeprazol, heeft veel maagproblemen de wereld uit geholpen.


De maagzweer is hierdoor zelfs bijna verdwenen. Een tweede oorzaak is de ontdekking van de bacterie die voor maagzweren zorgt, door twee Australische wetenschappers. In plaats van de operatie krijgen mensen nu antibiotica tegen die bacterie.



Bron: www.nu.nl/advertorial