Duivels dilemma door corona: doorgaan met chemo of uitstellen ?

05-04-2020 18:04



            

Wilko Aardema.                                        

Foto: Annet Eveleens.






STEENWIJK - Wilko Aardema (54), is verslaggever/redacteur van de Opregte Steenwijker Courant. Begin dit jaar kreeg hij (weer) slecht nieuws: lymfeklierkanker heeft weer de kop opgestoken. Een geluk bij een ongeluk: het is te behandelen.

                                                                            

                         

                

Eigen foto                          

Wilko gaat door met de chemobehandeling.

                   






Maar dit keer met een zwaardere kuur dan de kuur die hij drie jaar geleden moest ondergaan. Zwaardere chemo met uiteindelijk een stamceltransplantatie. Een tijdschema ligt klaar, maar dan komt het coronavirus om de hoek kijken. Een duivels dilemma ontstaat: doorgaan met chemokuren en daarmee de weerstand verlagen en nog vatbaarder voor deze onzichtbare vijand worden of uitstellen met de kans dat de kankercellen weer actiever worden? Het is kiezen tussen twee kwaden. Wat overwint: gevoel/emotie of verstand? Hij vertelt over deze mentale strijd in deze bizarre tijd...


Even terug naar zijn levensgeschiedenis. In april 2017 kwam het slechte nieuws dat er lymfeklierkanker werd geconstateerd. "Er was een sterk vermoeden, de vraag was welke vorm: Hodgkin of non-Hodgkin? De Hodgkin-variant is de meest gunstige met 90% kans op genezing, maar wel afhankelijk van jouw lichamelijke conditie en in welke fase (hoeveel uitzaaiingen) de kanker zich bevindt. Het was twee weken wachten op de definitieve uitslag. Het waren tot dan toe de zwaarste weken. Emoties overmannen je. Ga ik dood of niet? Word ik beter of niet? Toch maar de levensverzekering controleren en nog nooit naar gekeken: hoe zit het met de weduwen- en wezenwet en pensioen voor mijn vrouw en kinderen, mocht het niet goed gaan? En voor de zekerheid: alvast de muziek voor afscheidsdienst uitgezocht."


Door zure appel:


Het verlossende antwoord was een bizar moment, vertelt hij verder. "Want je krijgt definitief te horen dat je kanker hebt en tegelijkertijd het goede nieuws dat het de Hodgkin-variant is. Met andere woorden: Ik word weer beter! Het komt goed! Je moet door een zure appel heen bijten: een half jaar chemokuren en bestralingen ondergaan, maar je hebt geen keus. De knop is om: ik moet verder, er is weer een toekomst. Er is alle hoop op een goede afloop. Weg met het overzicht weduwen- en wezenwet, de levensverzekering kan weer in de lade en hopen dat die weer onderin komt te liggen. Dat geldt ook voor de muziek voor de afscheidsdienst. Die staat nu wel ergens op de laptop. Hopelijk ooit eens te vinden via een zoekfunctie..."


"Het duurt wel even voordat je de oude bent, maar een half jaar later is alle energie weer terug: weer fulltime aan het werk en energie over om bijvoorbeeld te klussen: het hele huis opknappen. Vakanties worden opgenomen om deuren, kozijnen en muren te verven..."


Een mooi jaar vol energie brak aan. Tot najaar 2019: een flinke verkoudheid, niet fit voelen, vermoeid. "Maar de verkoudheid en de vermoeidheid duurden wel lang. Te lang naar mijn gevoel. Het was niet zomaar een verkoudheid of griepje. Bijna twee maanden hoesten, proesten en snotteren. Nu blijf je thuis, maar och: het is toch normaal: doorgaan, ook al ben je niet helemaal fit..."


Schrikken:

In december 2019 ontdekte de internist tijdens een controle een knobbel bij zijn hals. "Gelukkig dicht onder de huid. Het kon met een poliklinische ingreep worden verwijderd en op kweek worden gezet. Kort daarvoor een petscan gehad, waarop te zien is welke (kanker)cellen actief zijn en waar ze zich bevinden. De uitslagen begin februari dit jaar waren niet goed: de Hodgkin-lymfeklierkanker is terug. Niet alleen op de plek waar de knobbel zat, maar ook uitzaaiingen rond de lever, borstbeen en bij de longen. Dat was even slikken. De schrik viel enigszins mee, want ik had al een zwaar vermoeden, maar ik schrok meer van de zware behandelprocedure...."


Dat houdt in: drie zware chemokuren achtereen (met drie weken herstel ertussen). "En dan uiteindelijk - ik noem het de finale - : de stamceltransplantatie. Dat houdt in dat het beenmerg, waar het bloed wordt aangemaakt wordt vernietigd door een hele zware chemokuur. Je weerstand is dan helemaal weg. Vooraf worden eigen stamcellen uit het bloed gehaald. Die worden bewerkt en na die zware chemo teruggeplaatst. Dat gaat via een machine, te vergelijken met een nierdialyse-apparaat. Maar dat betekent ook vier weken quarantaine in het ziekenhuis. Oh, wat zie ik hier tegenop. Maar ik heb weer een kans om beter te worden. Het had ook gekund dat de internist het grootste slechte nieuws had kunnen brengen: er is geen behandelplan, we kunnen niets meer voor je doen. Dat is niet het geval. Je moet door, je kunt niet anders, je hebt geen keus. Want ik krijg een tweede kans om te genezen!"


Een tijdschema ligt klaar. Als alles goed verloopt (de bloedwaarden moet telkens goed genoeg zijn voor de volgende kuur/stap), dan volgt half/eind mei de stamceltransplantatie en dan zit het er vier weken later er op...


Komst corona: een achtbaan:


Maar dan, halverwege het behandelprogramma komt iets bijzonders in deze wereld om de hoek kijken: het coronavirus. "In het begin denk je en ik was niet de enige: het is ver van mijn bed. Ergens in China, in een stad, die Wuhan heet. Maar dan... het bereikte ons land. Wat ging het snel: als het ware een achtbaan, het nieuws was eigenlijk niet bij te houden... Talloze besmettingen, de eerste doden, de eerste maatregelen..."


Thuis blijven... Zo weinig mogelijk contact. "Tja, dat deed ik al sinds 12 februari na de eerste kuur. Omdat dat ik vatbaar ben, omdat mijn weerstand omlaag gaat. Ik slik sindsdien - dus tot de dag van vandaag - 4 verschillende medicijnen: een tegen virusinfectie, een tegen bacterie-infectie, een tegen een schimmelinfectie en een antibioticum. Bezoek heb ik geweerd. Alles gaat via whatsapp, facetime en email, zoals vele mensen nu ook doen. Het thuisfront doet er alles aan om te voorkomen dat thuis een besmetting komt. Mijn - nog thuiswonende - zoon zit in zijn laatste studiefase op Windesheim, maar de hogeschool is al snel gesloten, dus die kreeg al snel te maken met minder contacten. Mijn vrouw en mijn - ook nog thuiswonende - dochter hebben beiden in hun dagelijkse werk een baliefunctie en hebben tot de sluiting van de bedrijven na de maatregelen er alles aan gedaan om zoveel mogelijk contact op afstand te houden. Het is wennen, 1,5 meter afstand, enzovoorts, maar dat geldt voor velen, zo blijkt..."


"Je valt in een compleet andere en kleinere wereld. Dus eigenlijk zit ik al weken - sinds 12 februari - in quarantaine. Mijn collega Marianne Weegenaar appte mij in het begin al: lekker cocooning. Nou, de cocon heeft nu een harde schil gekregen...!"


Cruciale beslissing op komst:


"Het duivelse dilemma naderde ook: wat te doen? Een van de meest cruciale beslissingen in mijn leven diende zich aan: enerzijds doorgaan met de behandelprocedure met als gevolg dat de weerstand alsmaar wordt gereduceerd en het risico op besmetting van coronavirus alsmaar toeneemt? Want als ik het krijg, dan ben ik goed de klos, zo bedenk ik om mezelf moed in te praten. Moed, om: de behandeling tijdelijk te stoppen/uit te stellen..."


"Maar... met als risico dat de kankercellen weer aanwakkeren en alle moeite - de chemokuren tot nu toe - voor niets is geweest en je opnieuw met de behandeling moet beginnen? Wat een duivels dilemma: het werd kiezen tussen twee kwaden. Wat is wijsheid? Wat zegt je gevoel en wat zegt je boerenverstand?"


Gevoel en boerenverstand:

"Dan vertelt onze minister-president Mark Rutte tijdens een persconferentie: 'We krijgen allemaal. En dat is goed om groepsimmuniteit te creëren.' Huh?? Nou, daar ben ik dan mooi klaar mee als je tot de risicogroep behoort... Het gevoel gaat overheersen, namelijk uitstellen, of zou deze beslissing toch gewoon boerenverstand zijn? Want de coronapiek nog moet komen. Het komt wel heel en steeds sneller dichterbij: doden in Hasselt, de eerste besmettingen in Steenwijkerland. Isala Zwolle, waar ik word behandeld, neemt doodzieke coronapatiënten uit Brabant op. De laatste ziekenhuisbezoeken worden bizar. De slagbomen staan open. Waar je ooit moet zoeken om een parkeerplek, is er nu volop ruimte. Een speciale ingang voor patiënten en bezoekers. Het ziekenhuis - en dan gebruik ik een bizar woord - 'uitgestorven'."


"Dit voelt niet goed. Thuis in quarantaine, terwijl je afreist naar een locatie, waar tientallen coronapatiënten worden behandeld. Weliswaar in een andere vleugel, afgeschermd, maar toch... Het voelt niet goed."


Dan volgt informatie op de website van Isala, met een hoofdstuk over kankerpatiënten en Corona:

'Het is de verwachting dat het coronavirus (SARS-CoV-2) zich de komende tijd verder uitbreidt over Nederland. Als een patiënt met kanker het virus krijgt, kan de patiënt zieker worden dan een gezond persoon. Wij doen er alles aan om onze patiënten zo goed en veilig mogelijk door deze periode heen te helpen. We willen de risico's van SARS-CoV-2 zoveel mogelijk beperken voor onze patiënten. Maar we willen ook de kanker zo optimaal mogelijk blijven behandelen. Dit betekent voor u het volgende:


Soms een aanpassing in behandelplan:

We willen bij onze patiënten de kans op een verminderde afweer kleiner maken, zodat zij beter beschermd zijn tegen de gevolgen van SARS-CoV-2. We wegen dan ook de risico's van de behandeling op verminderde afweer af, tegen de winst die de behandeling oplevert. Dit betekent dat we soms andere kuren zullen geven, kuren zullen overslaan of een behandeling zullen uitstellen. We doen dit alleen als we denken dat we de kanker zo nog steeds goed kunnen behandelen.


Minder ziekenhuisbezoeken:

We willen de kans voor patiënten om in aanraking te komen met SARS-CoV-2 zo klein mogelijk maken. Zo proberen we het aantal bezoeken van een patiënt aan het ziekenhuis zoveel mogelijk te beperken. Een consult zal daarom vaker telefonisch verlopen, controles worden soms uitgesteld, we zullen zo min mogelijk scans en röntgenfoto's laten maken en proberen ziekenhuisopnames te beperken. Dit doen we alleen als het voor uw kankerbehandeling veilig kan.


Daarnaast vragen wij u om met maximaal 1 begeleider naar de polikliniek en 1 naar de kliniek te komen (dus totaal 2 personen). In specifieke gevallen kan bezoek op de afdeling helaas geweigerd worden. Op de dagbehandeling is begeleiding helaas niet toegestaan.


Persoonlijke aanpak:

Per patiënt kijken wij wat voor hem of haar het beste is. Uw behandelaar zal dit in het eerstvolgende contactmoment met u bespreken. U hoeft hiervoor zelf geen contact op te nemen. Al onze medisch specialisten blijven steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen. Als het nodig is passen wij meteen onze werkwijze aan. We staan in nauw contact met collega's over de hele wereld en delen onze ervaringen dagelijks.


De inhoud van deze informatie is afgestemd met Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) en Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie (NVMO).


Wij wensen u veel sterkte en zijn er voor u.'

"Nou, wat wordt het? Stoppen of doorgaan? In ieder geval werd het inderdaad een telefonisch consult met de internist. Al een week spookte het door mijn hoofd: ik stop er mee, wat er ook gebeurt! Het risico op corona is te groot of wordt te groot. Het kwam me op dat moment ook wel goed uit, omdat ik zo tegen die stamceltransplantatie opzag. Misschien wordt uitstel wel afstel, zo hoop ik stiekem. Misschien slaan de chemokuren zo aan dat de kanker weg is. Ja, er is een grote kans dat het weer terugkomt. Maar over twee of drie jaar. Och, een paar kuurtjes van drie maanden en je kunt er weer een paar jaar tegenaan, zo zit ik te denken..."


Doorgaan!


Het beslissende telefoontje volgde. "Heel spannend. Wat was zijn advies? Moest ik die volgen? Want uiteindelijk is het mijn lichaam en ik ben degene die beslist over mijn lichaam. Hoe verdragen de gevoelens zich nu ten opzichte van rationaliteit? De internist meldde dat mijn geval in een groot specialistenteam van internisten en ook specialisten van het Academisch Ziekenhuis Amsterdam (op het gebied van deze vorm van kanker) is besproken. 'Het is alle risico's tegenover elkaar afwegen en het is verstandig om de behandelprocedure voort te zetten, zo is onze conclusie', meldde de internist. 'Als je nu stopt, dan is de kans groot dat de kanker niet verdwijnt met alle gevolgen van dien en is alle moeite tot nu toe voor niets geweest. En dan weer opnieuw beginnen Maar hoe vaker het terugkomt, hoe moeilijker het te genezen is. Je kunt het wel uitstellen, maar hoe lang? Een of twee weken gaat nog wel, maar we vrezen dat de coranavirus dan nog niet voorbij is...', zo ging hij verder."


Vreemd gevoel:

"Het was even stil aan de andere kant van de telefoon. Wat te doen? Hoe lang stel je je bloot aan deze onzichtbare sluipmoordenaar? En daarmee bedoel ik alle twee: de kanker én het coronavirus. Welke is kwader? Wat zegt het gevoel nu? Wat zegt het verstand? Oh, wat een dilemma... De internist besefte dit ook. De gevoelens en de emoties probeerde ik aan de kant te zetten. Welke risico's zijn het hoogst, welke het laagst? Wat te doen? Er was niet veel tijd meer om te beslissen. Binnen een minuut moest ik min of meer het antwoord aan de internist geven... Ik liep er een week mee rond en dan werd het opeens kort dag... Wat een vreemd gevoel!"


De tijd zal het leren...


"Ik hakte de knoop door: niet uitstellen, maar doorgaan! De internist liet er geen gras over groeien: Twee dagen later lag ik al weer in het ziekenhuis voor de voorlaatste chemokuur. Het was tot nu toe misschien wel de cruciaalste beslissing in mijn leven. Het was spannend, het is spannend en het blijft spannend hoe dit afloopt... Heeft het verstand gezegevierd of niet? De emoties blijven er echter niet minder om moet ik zeggen. Heb ik er verstandig aan gedaan? Maar er is geen weg meer terug!!! Ik moet verder... Er kan nog een kink in de kabel komen: voor de behandeling is een intensive care-bed nodig. Of die dan nog voorhanden is vanwege de toevloed van coronapatiënten? De komende tijd - in dat deze onzekere en bizarre tijden - zal het leren..."


Allemaal sterkte,


Wilko Aardema.




Bron: www.steenwijkercourant.nl