Gevaar van alcohol wordt zwaar onderschat: één glas per dag vergroot al het risico op kanker.

03-07-2023 17:22

 

 

Auteur: Elleke van Duin - ad.nl/gezond

 

 

Foto ter illustratie.

Foto ter illustratie. 

Getty Images.

 

 

 

 

 

Nederlanders associëren alcohol vooral met gezelligheid (54 procent) en veel minder met iets wat ongezond voor je is (27 procent). En dat terwijl 1 op de 10 gevallen van kanker bij mannen en 1 op de 33 gevallen bij vrouwen wordt veroorzaakt door alcohol. ,,Of je nu regelmatig drinkt of vaak: er bestaat geen gezonde hoeveelheid alcohol’’, zeggen de Maag Lever Darm Stichting en KWF Kankerbestrijding.

 

Daarom gaat vandaag 3 Juli 2023 de campagne ‘Op je gezondheid’ van start, een initiatief namens Maag Lever Darm Stichting en KWF Kankerbestrijding, in het kader van de Gezonde Generatie. Het doel: kennis delen en bewustwording creëren. Alcohol drinken vergroot de kans op zeven soorten kanker. Het gaat om een vergrote kans op mond-, keelholte-, strottenhoofd-, slokdarm-, borst-, lever- en darmkanker.

 

Uit een vandaag gepubliceerd onderzoek blijkt dat Nederlanders vaak niet weten hoe ongezond alcohol nu eigenlijk is. Een glaasje bier of wijn is vooral gezellig en ontspant, denken we. Zo vieren we het weekend, een sportoverwinning, een verjaardag, een examen en de liefde. We toasten op het leven en onze gezondheid.

 

Alleen: alcohol drinken is ontzettend ongezond. Ieder jaar komen er in Nederland ruim 4000 nieuwe kankergevallen bij die zijn veroorzaakt door alcohol. Toch associeert slechts 27 procent van de Nederlanders alcohol met ongezondheid. 20 procent denkt zelfs dat een glas alcohol per dag gezond is.

 

 

Aandeel kankergevallen (in procenten) veroorzaakt door alcohol:

 

Slokdarmkanker                                                31,6%
Mondkanker                                                        20,2%
Keelkanker (farynx)                                          22,0%
Strottenhoofdkanker (larynx)                      15,0%
Leverkanker                                                        17,3%
Dikke darm-/endeldarmkankerkanker      8,1%
Borstkanker (vrouwen)                                    4,4 %

 

Bron: Alcohol en kanker - Expertisecentrum Alcohol (Trimbos.nl)

 

 

 

Riskante drinker:


In Nederland hebben 1,5 miljoen mensen een alcoholprobleem. Ruim een op de zeven volwassenen drinkt riskant. Zij ervaren lichamelijke, sociale of mentale problemen door het alcoholgebruik. Het gaat hierbij vaker om mannen (18,7 procent), jongvolwassenen (25,9 procent) en hoogopgeleiden (18,2 procent).

 

,,Als je aan iemand vraagt hoe een alcoholist eruit ziet, doemt toch vaak het type van Dirk uit van Kooten & de Bie op’’, zegt Bart Takkenberg, maag-, lever-, darmarts bij Amsterdam UMC. ,,Een onverzorgde man aan wie je kunt zien dat hij veel drinkt. Maar dat beeld klopt niet meer. Want de gemiddelde drinker heeft een baan en rust ’s avonds uit bij een paar glazen wijn of bier. Hij of zij functioneert overdag prima. Tot diegene last krijgt van leververvetting en op de leverpolikliniek belandt.’’

 

 

Nederlanders zijn zuipschuiten:


Takkenberg kan het weten, hij ziet ze dagelijks in zijn behandelkamer. ,,Het aantal nieuwe leverkankergevallen is in tien jaar tijd verdubbeld van 450 naar bijna 1000 per jaar. En dat aantal stijgt nog steeds. Het aandeel van de Nederlandse bevolking dat alcohol drinkt behoort tot het hoogste van de wereld. Gemiddeld drinken Nederlanders met zijn allen gemiddeld 9 liter pure alcohol per jaar per persoon. De man drinkt 11 liter en de vrouw 7. Dat kost de gezondheidszorg en de maatschappij enorm veel geld.’’

 

Want naast kanker, gebeuren er ook veel ongevallen door overmatig alcoholgebruik: huiselijk geweld, vechtpartijen en verkeersongelukken. Per jaar zijn er ongeveer 30.000 ziekenhuisopnames waarbij alcohol een rol heeft gespeeld. Takkenberg: ,,Het aantal ernstige trauma’s op de eerste hulp is in tien jaar met 67 procent toegenomen. En dat allemaal omdat we denken dat een glaasje per dag gezond en gezellig is. We worden door de commercie voor de gek gehouden. Als je niet drinkt, ben je een paria.”

 

 

16 procent van de Nederlanders denkt dat elke dag 1 glas alcohol drinken gezond is.

16 procent van de Nederlanders denkt dat elke dag 1 glas alcohol drinken gezond is. 

Onderzoek 'Hoe denkt Nederland over alcohol?' (MarketResponse, 2023)

 

 

 

 

Borstkanker door alcoholgebruik:


,,Eigenlijk hadden we wel kunnen weten hoe slecht alcohol voor je is’’, zegt Marjolein Smidt, oncologisch chirurg in het Maastricht UMC. ,,Want van gezonde voeding of alcoholvrije drank krijg je geen kater. Maar ja, we nemen dat onaangename gevoel en een hoge hartslag op de koop toe. ‘Dat overleven we wel een dagje’, denken we. Een dagje wellicht, maar dat je er op de lange termijn ziek van kan worden en kanker van kan krijgen, dat weten mensen gewoon niet.’’

 

 

Alcohol drinken is vooral gezellig, feestelijk en ontspannen, vinden veel Nederlanders.

Alcohol drinken is vooral gezellig, feestelijk en ontspannen, vinden veel Nederlanders. 

Onderzoek ‘Hoe denkt Nederland over alcohol?’ (MarketResponse, 2023)

 

 

 

 

In Nederland hebben momenteel rond de 16.000 vrouwen borstkanker, de specialisatie van chirurg Smidt. In 4,4 procent van de gevallen - dat zijn 700 vrouwen - wordt hun ziekte veroorzaakt door het drinken van alcohol. ,,700 vrouwen wiens leven en het leven van hun omgeving op zijn kop staat. Die vreselijk lijden, bang zijn om dood te gaan. Als zij hadden geweten dat het drinken van alcohol een rol kan spelen, hoeveel vrouwen hadden dan een andere keuze gemaakt?’’

 

 

Een fles per dag:


Smidt verwijt haar patiënten nooit iets. ,,Natuurlijk niet. Ik merk dat mensen niet weten hoe gevaarlijk alcohol is. Als ik aan een patiënt vraag: ‘hoeveel drinkt u?’, hoor ik vaak: in het weekend drinken we met zijn tweeën een fles per dag. Wanneer ik dan zeg dat alcohol kanker kan veroorzaken, zie ik mensen schrikken en hoor ik: dat wist ik niet. Daarom sta ik ook volledig achter deze campagne. Of je nu regelmatig drinkt of vaak: er bestaat geen gezonde hoeveelheid alcohol.’’

 

Betekent dat dat je borst-, darm- of keelkanker kunt voorkomen door geen alcohol te drinken? Smidt: ,,Zo duidelijk kun je dat niet stellen. Of je kanker krijgt, is geen kwestie van schuld. Als je gezond leeft, kom je een eind. Maar het is ook een kwestie van geluk hebben. Of je kanker krijgt hangt van verschillende factoren af. Aan sommige oorzaken kun je weinig doen. Het kan aan je genen liggen of aan de omgeving waarin je woont. Maar zeker is wel dat in een derde van de gevallen kanker mede wordt veroorzaakt door een ongezonde leefstijl. En alcohol drinken hoort daarbij.’’

 

 

Elke dag één glas alcohol moet kunnen. Maar is dat wel echt zo? (video)

 
 
 

Waarschuwingsetiket:


De campagne is een begin, vindt Smidt. Maar er moet nog veel meer gebeuren. Zo vindt zij Ierland, waar het vanaf mei 2026 verplicht is om net als op sigarettenpakjes waarschuwingen te plaatsen op alcoholproducten, een groot voorbeeld. ,,Fantastisch dat ze dat hebben doorgevoerd.”
 

Ook het idee van staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid) om in Nederland alcohol beperkende maatregelen in te voeren, zoals het aan banden leggen van de verkoop in sportkantines, vindt ze goed. ,,Belachelijk dat er in de voetbalkantine ’s morgens al bier verkocht wordt. Wat is dat voor voorbeeld voor onze kinderen?’’

 

Ook Takkenberg maakt zich zorgen. ,,Scotch whisky is de hoofdsponsor van een aantal hockeyclubs. 
 
 
Ik moet er niet aan denken dat mijn dochter dat op haar hockeyshirt heeft staan.’’
 
 
 
 
 
Het etiket dat in Ierland vanaf mei 2026 verplicht is op alcoholproducten.

Het etiket dat in Ierland vanaf mei 2026 verplicht is op alcoholproducten. 

 
Foto: RV.
 
 
 
 
 
 
 

Subsidie voor de sportclub:

 

,,De associatie tussen drinken en sport moet beëindigd worden’’, stelt Smidt. ,,Maar het moet ook uit de maatschappij zelf komen. We moeten het zelf niet meer willen, alcohol drinken voor de gezelligheid. Met 0.0 heb je ook een mooie avond. Die alcohol zit tussen onze oren.’’
 

Takkenberg gelooft niet in het verbieden van alcohol in sportclubs. Wel in het stimuleren om het alcohol aanbod zo laag mogelijk te houden. ,,Sportkantines draaien op barinkomsten. Subsidies kunnen helpen om bijvoorbeeld een alcoholvrije zaterdag, wanneer de jeugd speelt, in te lassen. Het wordt tijd voor een tegengeluid. 

 

Gezondheidsorganisaties worden te veel neergezet als ‘pappies’ met een wijzend vingertje. Maar als we af willen van een overbelaste zorg, moeten we werken aan een Gezonde Generatie. Die beweegt, rookt niet en drinkt weinig.’’

 
 

 

Video: Wat doet een maand zonder alcohol met je lijf ? 

 
 
 
 
 
Bron: www.ad.nl