Hoe leg je een kind uit wat kanker is?

06-02-2019 20:44


Auteur: Navin Bhagwat - ad.nl/den-haag



Schrijfster Daniëlle van Caspel (l.) en illustrator Angelique van Staveren met hun gezamenlijke boekje Ik ben Jack, Jack leert over kanker.

Foto: Frank Jansen.



Video: Hoe leg je een kind uit wat kanker is? Voor ouders kan dat een hele opgave zijn, merkten HMC-medewerkers Daniëlle van Caspel en Angelique van Staveren. Zij schreven en illustreerden daarom het kinderboek Ik ben Jack! Jack leert over kanker. Het boek werd vandaag gepresenteerd in het Haagse ziekenhuis HMC Antoniushove.

De oma van hoofdpersonage Jack is ziek. Hij mag bij haar op bezoek in het ziekenhuis. Daar ziet hij dat ze een slangetje in haar neus heeft en hij vraagt zich af waarom. Zijn vader legt het hem uit.

'Het lichaam is net een auto, Jack',
fluistert zijn vader met zachte stem
'met weinig brandstof staat de auto stil
en zonder eten gaat het lichaam op de rem'


Wanneer jonge kinderen voor het eerst te maken krijgen met een familielid dat kanker heeft, weten ze niet goed wat ze zullen aantreffen en zitten ze vaak met veel vragen. Dat merkte verpleegkundige Daniëlle van Caspel (43) op toen zij terechtkwam op de afdeling Oncologie in het HMC Antoniushove. ,,Ik herinner me nog een oudere vrouw die hier werd behandeld. Ze had een kleinzoon van zes, die op een dag totaal onvoorbereid langskwam. Toen hij haar zo zag, een beetje bleekjes en met een hoofddoekje op na de chemo, zei hij meteen tegen haar 'oh nee, dat doe ik niet'. Hij draaide zich om, liep naar buiten en kwam ook niet meer terug. Die mevrouw vond het niet leuk, maar ze begreep het wel. Toch vroeg ze zich af wat er zou zijn gebeurd als het hem van tevoren beter was uitgelegd."


Bekijk hier de beelden.


Ouders en kinderen komen in een achtbaan van emoties terecht

Daniëlle van Caspel. 


Van Caspel zag tijdens haar werk veel van deze voorbeelden langskomen. ,,Kanker ontwricht zo'n gezin. Ouders en kinderen komen in een achtbaan van emoties terecht. Het maakt volwassenen ineens onzeker en verdrietig. Als het voor hen al niet goed te bolwerken is, dan is het voor kinderen al helemaal moeilijk."


De verpleegkundige wilde alles over de ziekte daarom uitleggen in verhaaltjes voor basisschoolkinderen. Schrijven was iets waar ze al langer mee bezig was: zo blogt ze voor het ziekenhuis en schreef ze al eerder een boek over Jack. Van Caspel heeft ook een schrijvende vader, die tientallen jaren sportjournalist was. ,,Een kinderboek is het eerste waar ik aan dacht", zegt ze. ,,Zo kunnen ouders het gesprek met hun kind op gang helpen. Als ze iets willen uitleggen, dan kunnen ze het aan de hand van het boekje doen."


Ze kreeg voor haar idee steun van het ziekenhuis, dat het gebrek aan goede informatie en uitleg voor kinderen herkende. Via de stichting Fonds Antoniushove werd het boek gesubsidieerd voor Wereldkankerdag. Het wordt daarom ook verspreid onder tientallen ziekenhuizen en patiënten van het HMC. Het boek is tevens te koop via de uitgeverij Graviant en meerdere boekwinkels.


Tekst ga verder onder de Foto.



De oma van Jack aan het infuus.

Foto: Angelique van Staveren.


Herkenbaar:

Voor de tekeningen in het boek riep Van Caspel de hulp in van HMC-secretaresse Angelique van Staveren. De twee ontmoetten elkaar jaren geleden op de werkvloer en bouwden een vriendschap op. Van Caspel wist van het tekentalent van haar goede vriendin nadat ze een paard had getekend voor de verjaardag van haar dochter.


Van Staveren hoefde niet lang na te denken over het aanbod. Voor haar als moeder was het probleem zeer herkenbaar. ,,Mijn schoonmoeder is ongeneeslijk ziek. Dat moest ik dus aan mijn dochter van negen uitleggen, wat ik lastig vond. Ze stelde me heel veel vragen die ook in de teksten van Daniëlle terugkwamen: waarom ze dat mutsje op haar hoofd had bijvoorbeeld, en of het besmettelijk was. Maar door dit boekje had ik handvatten, zodat ik bepaalde dingen op een rustige manier kon uitleggen. 'Je kan oma gewoon knuffelen', zei ik."


Van Caspel kreeg dezelfde vragen toen haar moeder tien jaar geleden borstkanker kreeg. ,,Mijn kinderen waren toen zes en vier. Voordat ze overleed, probeerde ze uit te leggen wat er zou gebeuren. Mijn moeder vond dat moeilijk, dus ze knuffelde ze stevig en zei dat ze een sterretje zou worden. Maar de oudste schrok zich toch rot toen mijn moeder overleed", vertelt ze. ,,Ze had het gewoon niet begrepen. Nu is ze 17 en zegt ze nog steeds dat we het toen gewoon hadden moeten zeggen."


Inspiratie:

Aan inspiratie dus geen gebrek bij de vriendinnen. Van Caspel bedacht allereerst hoe hoofdpersoon Jack eruit moest zien. Het beeld in haar hoofd was van haar 10-jarige neefje Milo, maar dan met blond haar en gekleed in een overall. Dat legde ze uit aan Van Staveren, die het meteen voor zich zag. Ze tekende het jongetje en liet het resultaat zien aan Van Caspel. Het was het meteen raak. In de negen maanden daarna mailden ze heen en weer. Van Caspel schreef de verhalen in de vorm van makkelijk te behappen rijmpjes. Die stuurde ze, samen met ideeën voor illustraties, naar Van Staveren. De illustrator ging daarmee aan de gang en mailde de tekeningen terug. In die tijd hebben ze naar eigen zeggen constant op één lijn gezeten. ,,Het had ook einde vriendschap kunnen zijn, maar we zijn elkaar nog niet in de haren gevlogen", zeggen ze lachend.


Ondanks de voorspoedige samenwerking zijn ze toch blij dat het eindresultaat er nu is. Van Caspel en Van Staveren werkten naast hun baan in vrije tijd aan het boek. ,,Dan merk je dat het zijn tol eist", aldus Van Staveren. ,,Maar we zijn blij met het resultaat."



Het had ook einde vriend­schap kunnen zijn, maar we zijn elkaar nog niet in de haren gevlogen

Angelique van Staveren.



Bridget Maasland:

De presentatie van het boek begon vandaag om 10.30 uur in het ziekenhuis. Het feestje werd aangekleed met veel activiteiten. Zo las tv-personality Bridget Maasland een stukje voor, kwam het neefje van Van Caspel verkleed als Jack langs, evenals een groep 5 van basisschool Maria Bernadette uit Leidschendam. Zij mochten vragen stellen aan twee artsen en aan de makers van het boek over ziekenhuisbezoeken, kanker en behandelingen. Dat laatste vonden de vriendinnen nogal spannend. ,,Van mijn neefje kreeg ik bijvoorbeeld de vraag of cellen dan ineens boos kunnen worden", vertelt Van Caspel. ,,Dat blijft lastig uit te leggen." De schoolkinderen gaan het de artsen niet makkelijk maken, hebben ze gehoord. ,,De lerares vertelde dat het niet veel moeite kostte om de discussie op gang te krijgen. Ze kennen allemaal wel een oom, tante, opa of oma die met kanker te maken heeft gehad."


Hoe het volgende deel in de reeks eruit gaat zien, weet het duo nog niet. ,,Ik zou wel iets met pubers willen doen", geeft Van Caspel toe. ,,Dat is toch weer totaal andere leefwereld." ,,Maar we blijven zeker doorgaan", voegt Van Staveren toe. ,,Er is genoeg inspiratie in een ziekenhuis."




Bron: www.ad.nl