Kamerlid Buitenweg weer aan het werk na kankerdiagnose: ‘Heel blij met het leven dat ik leid’.

15-03-2020 17:42


Auteur: Hanneke Keultjes - ad.nl/politiek



Foto: Bram Petraeus/HH.






INTERVIEW: Kathalijne Buitenweg vond haar werk héél belangrijk. Maar toen ze darmkanker kreeg, merkte het GroenLinks-Kamerlid dat ze ook heel makkelijk alles uit haar handen kon laten vallen. 'Ik ben een gelukkig mens.'


Midden in het gesprek wrijft Kathalijne Buitenweg met haar rechterduim over de muis van haar linkerhand. ,,Het is zo gek. Dit stuk van mijn hand voelt anders. Dat tintelt, is raar. Alsof het niet van mij is."


De oorzaak: chemo en bestralingen. Vijf weken lang. Elke dag. Het 'gif' was nodig, tegen de kanker in haar darmen. Maar het levert ook schade op in andere delen van het lichaam, de zenuwuiteinden raken als eerste beschadigd. Lotgenoten begrijpen dat, zegt Buitenweg (49). Ze heeft daardoor bijvoorbeeld 'een bijzonder contact' met 50Plus-Kamerlid Léonie Sazias. Ook zij kreeg, in 2017, de diagnose darmkanker.


Bidden:

Toen Buitenwegs ziekte begin september vorig jaar wereldkundig werd, kreeg ze 'ongelooflijk veel' beterschapswensen. Van bekenden tot premier Mark Rutte aan toe, maar ook van volslagen onbekenden. ,,Mensen die vroegen of ik het goed vond dat ze voor mij zouden bidden. Heel erg lief. Sowieso dat heel veel mensen de moeite namen om een kaartje of briefje te sturen. Toch wel fijn, hoor."


Nu Buitenweg grotendeels is hersteld, wil ze één keer haar verhaal doen. Hoe zij ziek werd, na een zware behandelperiode weer opkrabbelde en weer bijna volledig aan het werk gaat - al is het wel met nieuwe focus.



Ik had de viltstift­stre­pen al op mijn buik staan

Kathalijne Buitenweg.



Eerder dan verwacht, want ze zou nog onder het mes gaan. De operatie stond al in haar agenda: maandag 6 januari 2020. Ze had de datum zelf afgedwongen. ,,Ik wilde per se die dag, nog in het kerstreces. Zodat ik in de Tweede Kamer zo weinig mogelijk zou missen." Maar na een nieuwe scan bleek er vrijwel niks meer te zien. De operatie was niet nodig. Wrange lach: ,,Ik had de viltstiftstrepen al op mijn buik staan."



Dat was even omschakelen:

,,Ja. Maar ook fijn dat de chemo en bestralingen ongelooflijk goed aansloegen. De operatie zou geen pretje zijn, het zit op een ingewikkelde plek."


Bent u bang dat het terugkomt?

,,Het zit in mijn achterhoofd. Er is ineens een onzekerheid in geslopen die er vroeger niet was. Gelukkig voel ik me sterker en durf ik weer meer op mijn lichaam te vertrouwen - al vertrouw ik nóg meer op de driemaandelijkse scans."


Zomervakantie

Het was ook haar lichaam dat haar in de zomervakantie van 2019 waarschuwde dat er iets mis was. Ze kreeg last van haar buik. Toen ze naar de huisarts ging, wist ze eigenlijk al dat het mis was. Een week later zat ze bij de specialist in het ziekenhuis. De diagnose: een kwaadaardige tumor.


,,Een dag na de definitieve uitslag ben ik naar Jesse (GroenLinks-partijleider Klaver, red.) gegaan. Hij schrok, natuurlijk, gaf me alle ruimte." Ze wilde blijven werken, maar wel minder. ,,Ik vond werk altijd superbelangrijk, maar toen ik ziek werd, merkte ik dat ik het vrij snel uit mijn handen kon laten vallen."


'Heel collegiaal' noemt ze het aanbod van regeringspartij VVD om bij de stemmingen waar Buitenweg niet bij kon zijn te pairen. Een liberaal Kamerlid onthoudt zich dan ook van stemming, waardoor de stemverhoudingen hetzelfde blijven.


Tekst gaat verder onder de Foto:



Kathalijne Buitenweg (Groenlinks) vorig jaar tijdens een Tweede Kamerdebat over de Europese top en de brexit.

Kathalijne Buitenweg (Groenlinks) vorig jaar tijdens een Tweede Kamerdebat over de Europese top en de brexit.

Foto: ANP/Bart Maat. 


Heeft u overwogen om u ziek te melden? Dan kon GroenLinks u tijdens die periode vervangen:

,,Ja, maar dat moet voor minimaal vier maanden. Mijn dokter zei: 'Als het een beetje kan, ga werken.' Het is ook goed om je hoofd op andere dingen te richten. Ik ben er uiteindelijk maar een week of twee, drie écht uit geweest. Toen was ik ook echt goed ziek, kon ik bijna niet meer lopen."



U heeft een dochter van 19 en een zoon van 13. Hoe vertelde u het hen?

,,We zijn altijd heel open geweest. Maar we hebben ook gelijk gezegd: de grootste kans is dat ik weer beter word."



Was dat ook zo?

,,Je weet het nooit. De artsen zeiden dat de behandeling gericht was op genezing. Dus niet op symptoombestrijding of kwaliteit van leven. Mijn man reed dagelijks met mij naar het AMC." Lacht: ,,Het was op de betere dagen bijna een uitje."


Meest vreselijke verhalen:


Tekst gaat verder onder de Foto:




 GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg is nog niet helemaal de oude. ,,Ik kon voorheen eindeloos doorvergaderen. Maar nu gaat

GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg is nog niet helemaal de oude. ,,Ik kon voorheen eindeloos doorvergaderen. Maar nu gaat 's avonds het licht gewoon uit. Misschien is dat ook wel gezond."

Foto: Frank Ruiter.





Kanker heb je niet alleen, zegt Buitenweg, een groep mensen - familie, vrienden - komt om je heen staan. ,,Ik kwam er al snel achter dat het niet goed is om te veel op internet te zoeken - daar lees je de meest vreselijke verhalen. Tegelijkertijd is het óók een bron van informatie. Ik heb twee vrienden die veel weten van medische zaken die me van advies voorzien. Superprettig."


Noem eens een voorbeeld?

,,Dat het bij darmkanker goed kan zijn om een dag niet te eten. En dat acupunctuur kan helpen om de misselijkheid van de chemo op te vangen. Dat deed ik dan ook."


Rood vlees:

Darmkanker, zegt Buitenweg ongevraagd, is een ziekte die extra vaak voorkomt bij mensen die veel rood vlees eten of veel roken en drinken. ,,Ik kon geen van die vakjes aanvinken."


Buitenweg groeide op in een vegetarisch gezin, rookte nooit. Ze wil ermee zeggen dat het sowieso botte pech is als de ziekte je treft. ,,Al overleed mijn oma aan kanker toen zij 50 was."


U bent 49. Spookte dat niet tot uw hoofd?

,,Ja. Maar de tijden zijn ook wel heel anders nu hè? Kanker is een angstaanjagend woord, maar tegelijkertijd worden ook ontzettend veel mensen weer beter."


Er waren momenten dat haar man, oud-wethouder van Amsterdam Maarten van Poelgeest, Buitenweg naar Den Haag moest rijden. Het openbaar vervoer was té vermoeiend. ,,En er waren dagen dat ik eerder naar huis ging om bij te tanken."


Wat deed u dan als u thuiskwam?

,,Kamerstukken lezen, mails beantwoorden."


Maar... dat is toch werken?

,,Eh, ja. Maar gewoon rustig, zonder mensen die mijn kamer binnenlopen."



Mensen die ziek worden krijgen soms een nieuw inzicht in het leven. Dat werk helemaal niet belangrijk is bijvoorbeeld:

,,Ik heb de afgelopen maanden natuurlijk veel nagedacht. Maar ik realiseerde me juist dat ik heel blij ben met het leven dat ik leid. Met mijn werk, ons gezin, de vriendenkring, mijn ouders. Daar zorg ik voor, maar zij moesten nu natuurlijk ook een beetje voor mij zorgen. Ik dacht vooral: wat ben ik een gelukkig mens."


U werkt aan een boek over digitalisering, dus u lijkt eerder meer te gaan werken.

,,Dat is eigenlijk geheim! En dat boek is ook niet voor de zomer af. Ik probeer wel echt een paar uur minder te werken hoor. En ik stel nu scherper mijn prioriteiten."


Dat zijn er grofweg twee: digitalisering en wat Buitenweg 'veiligheid voor vrouwen' noemt. Met stalking en verkrachtingszaken die op de plank bleven liggen houdt ze zich al jaren bezig.


#spreekjeuit:



Vrouwen voelen zich steeds minder veilig om hun mening te uiten

Kathalijne Buitenweg.



Sowieso wil Buitenweg méér aandacht voor haat tegen vrouwen die vooral op sociale media wordt gespuid. Ze lanceerde vorige week een video met de boodschap  #ikspreekmijuit  en schreef er in de kerstvakantie nog een essay over voor De Groene. Gewoon, omdat ze daar 'zin in had'.


,,Vrouwen voelen zich steeds minder veilig om hun mening te uiten. Er wordt zo hard geschreeuwd en gescholden. Het is van belang dat we daarover praten, ook richting de kandidaatstelling voor de Tweede Kamerverkiezingen. Ik sprak zelf met een vrouw met een migratieachtergrond. Ze was hartstikke goed, maar ze zei 'ik ga het mezelf niet aandoen'. En ik snap dat ook."


Ze noemt GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini, die het doelwit werd van een Hongaarse haatcampagne, als voorbeeld. ,,Ik heb er spijt van dat ik niet meteen aan haar heb laten weten dat het onverteerbaar was wat er over haar gezegd werd. Gewoon om te steunen. Dat je niet zwijgt."


Eén ding wilde Buitenweg absoluut niet opgeven in de periode dat ze ziek was: het voorzitterschap van de tijdelijke commissie digitale toekomst. ,,Onze samenleving verandert fundamenteel, onze democratie staat onder druk, grote bedrijven verzamelen steeds meer data en krijgen steeds meer macht. Daar moeten we een weerwoord aan geven."


Tekst gaat verder onder de Video:




Google:

Zo zou ze het liefst zien dat technologie die gevoelige data verzameld door Europese bedrijven wordt gemaakt. ,,Als Google precies kan zien wat wij online doen, waarom gebruiken onze ministeries dan ook Google?" Het schoot afgelopen zomer nog door haar hoofd, toen ze haar eerste klachten googelde: straks weet mijn zorgverzekeraar dit ook. Er zijn privacy-vriendelijke alternatieven, stelt Buitenweg, Duckduckgo of Startpage. ,,Dat wil ik de komende weken proberen te regelen."



Ik zat ook in een zwemklasje. Swim like a pro. Na járen trainen had ik me naar de midden­groep gezwommen. Nu zit ik weer bij de starters

Kathalijne Buitenweg.



Het is ook het onderwerp van het boek waaraan ze werkt, waarin ze 'een groene en linkse agenda op digitalisering' wil ontvouwen. ,,We moeten een visie hebben op hoe we dat vorm willen geven. Je kunt zeggen: we moeten dealen met technologische veranderingen, maar je kunt er ook wat langer over nadenken. We moeten niet doen alsof het een onvermijdelijkheid is. We moeten zorgen dat het dienend is aan de samenleving die we willen. Dat niet de computers, maar de mensen bepalen."


Bent u weer helemaal de oude?

,,Nee. Er is restschade. Mijn conditie is nog niet hersteld. Ik kon voorheen eindeloos doorvergaderen. Maar nu gaat 's avonds het licht gewoon uit. Misschien is dat ook wel gezond." Ze had, zegt ze, 'de mazzel' dat zij in vóór de diagnose in een heel goede conditie was. ,,Ik liep hard, deed pilates, zwom veel. Ik zat ook in een zwemklasje. Swim like a pro. Na járen trainen had ik me naar de middengroep gezwommen. Nu zit ik weer bij de starters, maar dat is prima. Het kan weer.




Foto: Maarten Kools.




Bron: www.ad.nl