Longkankervereniging & KWF roepen minister op om advies over longkankerscreening aan Gezondheidsraad te vragen.

21-06-2022 18:15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Momenteel is longkanker de dodelijkste vorm van kanker in Nederland; jaarlijks krijgen zo’n 14.000 Nederlanders de diagnose, van wie vijf jaar later slechts een vijfde nog in leven is. Belangrijke oorzaak voor de slechte prognose is dat longkanker vaak pas aan het licht komt wanneer de ziekte zich reeds in vergevorderd stadium bevindt en de kans op een genezende behandeling is vervlogen. Daarover is dankzij de - mede door KWF en ZonMw gefinancierde - NELSON-studie al langer bekend dat longkanker met periodieke CT-scans vaker vroegtijdig kan worden opgespoord bij zware (ex)rokers. De longkanker-sterfte in de groep gescreende deelnemers daalde met 24 procent t.o.v. de controlegroep.

 

Systematische screening van deze hoogrisicogroep kan voor een belangrijke ommekeer zorgen in de maatschappelijke ziektelast van longkanker; de NELSON-studie liet zien dat bij de meerderheid van de gescreende deelnemers (mensen tussen 50-74 jaar die zwaar tabaksverslaafd zijn, of zijn geweest) longtumoren in stadium 1 konden worden ontdekt. Een stadium dat met een 5-jaarsoverleving van 61 procent een aanmerkelijk gunstiger prognose kent dan de vooruitzichten van patiënten die momenteel pas worden gediagnosticeerd naar aanleiding van klachten.

 

 

De zwaarwegende rol van praktische bezwaren:


Naar de uitkomsten van de NELSON-studie is wereldwijd reikhalzend uitgekeken, door wetenschappers, behandelaars en patiënten. Een aantal landen is op basis van deze studie gestart met het bevolkingsonderzoek, maar in Nederland, bakermat van de NELSON-studie, lijkt de deur naar longkankerscreening gesloten te zijn. Het ministerie van VWS heeft in de afgelopen jaren herhaaldelijk laten weten dat een bevolkingsonderzoek naar longkankerscreening niet haalbaar wordt geacht en dat de voorkeur ligt bij preventie (bijv. tabaksontmoediging). 

 

Hoewel we begrijpen dat de inclusie van deelnemers de opzet van een longkankerbevolkingsonderzoek complexer maakt dan de andere kankerscreeningsprogramma’s, zijn we van mening dat dit praktische bezwaar de discussie over longkankerscreening niet bij voorbaat zou moeten beslechten. Een bevolkingsonderzoek naar longkanker, zeker ook in combinatie met een preventief stoppen-met-roken-programma, heeft voordelen. En nadelen. En komt met zowel gezondheidswinst als een kostenplaatje. 

 

Zowel de patiëntenvereniging Longkanker Nederland als KWF zou graag zien dat de afweging voor het al dan niet invoeren van longkankerscreening gedegen wordt onderzocht in een adviestraject vanuit de Gezondheidsraad. Zoals ook bij besluitvorming rondom de andere bevolkingsonderzoeken is gebeurd.

 

 

Bredere implicaties voor de bestaande bevolkingsonderzoeken:


Voor KWF past deze wens in een bredere visie om bevolkingsonderzoeken niet puur te organiseren op basis van leeftijd, maar meer risicogebaseerd op te zetten. Steeds meer wetenschappelijke onderzoeken onderschrijven een meer gepersonaliseerde aanpak van screening: denk aan het inzetten van kennis over genetische & leefstijlrisicofactoren om de écht hoogrisicogroepen vaker en/of met andere methoden zoals MRI te screenen; en de mensen met een gemiddeld risico minder vaak op te roepen. Zo kunnen we preventief medisch onderzoek steeds gerichter inzetten voor de groep mensen die er het meest baat bij zal hebben. En zetten we in op een duurzaam systeem voor bevolkingsonderzoeken waarmee we onnodige kosten en onnodige belasting voor mensen voorkomen.

 

Voor het in praktijk brengen van gepersonaliseerde screening zal óók gelden dat het de organisatie van de bevolkingsonderzoeken een stuk complexer maakt dan uitnodigingen versturen op basis van leeftijd alleen. KWF hoopt desalniettemin dat we, samen met VWS en andere stakeholders, verder kunnen kijken dan praktische bezwaren en gezamenlijk toewerken naar een gunstig implementatieklimaat waarin de onderzoeksinzichten ook daadwerkelijk ten bate van de maatschappij zullen komen. Daar zetten we graag onze expertise, communicatiekracht en onderzoeksfinanciering gericht voor in. 

 

 

 

Bron: www.kwf.nl