Maartje van der Heijden: De groei van dikke darmkanker ontrafelen.

21-01-2020 17:05


Auteur: Redactie Medicalfacts.JandL.






Dikke darmkanker veroorzaakt wereldwijd veel sterfte. In een  vroeg stadium is de ziekte vaak nog te genezen, maar bij uitgezaaide  dikke darmkanker is de beschikbaarheid van een genezende therapie  beperkt. Van der Heijden bestudeerde de groeidynamiek van de ziekte om  nieuwe therapeutische wegen te ontrafelen die de resultaten voor de  patiënt zullen verbeteren.


Ze onderzocht de fundamentele groeidynamiek  van dikke darmkanker tijdens verschillende fasen van de ziekte  (initiatie, progressie en groei), zowel op een kwalitatieve als op een  kwantitatieve manier. In het proefschrift schrijft Van der Heijden dat  verschillende selectiedynamieken ten grondslag liggen aan de  ontwikkeling van deze vorm van darmkanker die in stappen verloopt. En  dat er een sterke relatie bestaat tussen de kankercellen en hun  omgeving.


Darmkanker is de derde meest voorkomende kankersoort in de westerse wereld. Daarnaast is deze ziekte wereldwijd bezig aan een zorgelijke opmars en is de genezingskans voor darmkankerpatiënten alleen signi cant indien darmkanker vroeg wordt gedetecteerd. Helaas dalen de overlevingskansen sterk wanneer deze kanker zich uitzaait. Oftewel, onderzoek gericht op een beter begrip van de biologie van darmkanker is zeer urgent.


Hoe ontstaat darmkanker eigenlijk? Darmcellen ondergaan genetische veranderingen, ook wel 'mutaties' genoemd. Iedere celdeling gaat gepaard met het risico op die mutaties. Hoewel dat muteren over het algemeen weinig impact heeft op hoe een cel functioneert, is het mogelijk dat bepaalde mutaties het gedrag van een cel drastisch veranderen. Zo kan een mutatie een cel aanzetten tot snellere deling dan gezonde buurcellen, of een cel ongevoeliger maken voor anti-groeisignalen. Daarnaast is slechts één gemuteerde, ontspoorde cel nodig om het proces van het ontstaan van darmkanker op gang te laten komen. Eerst zal er een goedaardige (benigne) tumor ontstaan, een poliep of adenoom genoemd, die vervolgens in sommige gevallen kan ontaarden in een kwaadaardig (maligne) gezwel.


In dit proefschrift is onderzocht welke mechanismen op moleculair- en celniveau ten grondslag liggen aan poliep- en darmkankergroei. In het bijzonder is gefocust op de allereerste fase van gemuteerde cellen en hoe die specifieke cellen zich vestigen in de darm ten koste van de normale cellen in de darm. Tevens is de groeidynamiek van cellen in een darmtumor onderzocht. Specfieker is bestudeerd hoe verschillende celpopulaties zich tot elkaar verhouden in plaats en tijd gedurende darmkankergroei. Tot dusver waren deze mechanismen onbekend, maar ze blijken een essentieel onderdeel van tumorgroei om te doorgronden alvorens effectieve(re) nieuwe therapieën ter voorkoming en genezing van darmkanker te kunnen ontwikkelen.


Het is aannemelijk dat darmkanker in een gezonde darm ontstaat uit één ontspoorde, gemuteerde - vrijwel altijd - stamcel. Zodra een darmstamcel ontspoort en ongeremd begint te delen, ontstaan er dochtercellen met dezelfde genetische mutaties en eigenschappen als hun oorspronkelijk ontspoorde moedercel.



Bron: www.medicalfacts.nl