Margot (57) is al jaren ongeneeslijk ziek: ‘Ik durfde niet verder te kijken dan paar weken’.

10-05-2020 10:15


Auteur: Annemarie Haverkamp - ad.nl/binnenland.



Margot Scholte.

Margot Scholte.

Foto: Koen Verheijden.




Annemarie Haverkamp praat met mensen over hun leven en het einde dat nadert. Margot Scholte (57) uit Den Dolder kreeg in 2008 borstkanker. Ze leek na een operatie en bestralingen genezen, maar vijf jaar later werd opnieuw kanker vastgesteld met uitzaaiingen naar haar botten en lever. 


Het ene moment ben je volop bezig met leven, het volgende kijk je in het ziekenhuis de dood in de ogen. Margot Scholte (57) uit Den Dolder is al ruim zeven jaar ongeneeslijk ziek.


Balanceren op dat dunne koord tussen licht en donker, ze weet hoe dat is. Toen ze ermee te maken kreeg, verbaasde ze zich over de geringe aandacht in de gezondheidszorg voor 'evenwichtskunstenaars' als zijzelf. Praatgroepen voor kankerpatiënten zijn gericht op herstel of op afscheid, vertelt ze. ,,Terwijl de groep die nog behoorlijk lang kan leven met ongeneeslijke kanker, steeds groter wordt.'' Dankzij medische innovaties en nieuwe medicijnen worden weken soms maanden, en maanden soms jaren.


Overleven:



Na twee jaar was ik er nog, kon ik weer genieten van kleine dingen.

Margot Scholte.



Psycholoog Margot kreeg in 2008 borstkanker. Ze leek na een operatie en bestralingen genezen, maar vijf jaar later openbaarde de ziekte zich opnieuw, dit keer uitgezaaid naar haar botten en lever. ,,Gemiddeld leven patiënten als u nog anderhalf jaar'', zei de arts. Margot was ontdaan en in de war. ,,In het begin ben je alleen maar aan het overleven. Ik durfde niet verder te kijken dan een paar weken. Maar na twee jaar was ik er nog, kon ik weer genieten van kleine dingen.''


De behandelingen sloegen aan. Margot zag zich genoodzaakt te bedenken hoe ze haar onzekere leven een zinvolle invulling kon geven. Ze bleef deels werken, maar niet meer op de oude manier.


,,Ik deed projecten los van mijn team, want ik was vanwege mijn gezondheid geen constante factor meer.''


Patiëntenrol:

Ze kocht een hond. Het hielp haar op vaste momenten naar buiten te gaan en gaf haar houvast. Ze ging ook op zangles, iets wat ze al langer wilde maar nog nooit had gedaan. ,,Je moet ervoor zorgen dat je patiëntenrol toch weer wat naar de achtergrond verschuift'', zegt ze. ,,En dat je je richt op andere rollen en activiteiten.''


Dat laatste is niet eenvoudig. Behalve dat haar ziekte elk moment de kop weer kan opsteken (hallo patiëntenrol), moet ze dealen met een enorm obstakel dat verdriet heet. En verdriet laat zich niet plannen of regisseren. ,,Het is iets heel groots: leven met het idee dat je nog maar kort hebt, dat wil je niet."


Interviews:

Margot Scholte vroeg zich af hoe andere kankerpatiënten zichzelf hervinden. Zo kwam ze op het idee patiënten te interviewen voor een boek. Zinvoller kon ze haar tijd als psycholoog nauwelijks besteden: met deze studie zou ze lotgenoten helpen en zorgverleners informeren, ze had weer een doel!



Ik kan nu niet meer lopen zonder rollator.

Margot Scholte.



Haar kanker besloot anders. Nadat ze alle intense gesprekken had gevoerd, belandde ze in 2019 zelf, na een epileptische aanval, opnieuw in het ziekenhuis. ,,Ik had allerlei botbreuken en was weer heel erg patiënt.'' Ze moest een maand blijven, de dood stond ongeduldig te trappelen achter de ziekenhuisdeur. Maar ook dit overleefde ze. ,,Al heb ik flink ingeleverd: ik kan nu niet meer lopen zonder rollator.''


Evenwichtskunstenaars:

Ze ontbeerde de energie haar boek te voltooien, daarnaast was een aantal van haar interviewkandidaten overleden. Heel confronterend. Maar toen bood Heleen van Deur, een vriendin met schrijfervaring, haar hulp aan. Het resultaat ligt sinds eind vorig jaar in de winkel: Evenwichtskunstenaars. Over leven met ongeneeslijke kanker. De verhalen van de geïnterviewde patiënten over emoties, dood en de toekomst zijn allemaal anders, maar de grote gemene deler is dat iedereen er toch iets van weet te maken. ,,Met pijn en moeite, maar het gebeurt!'' Een van de geïnterviewden gebruikt de metafoor van het weefgetouw: sterven en leven lopen door elkaar heen.


Opvallend is dat alle geïnterviewden een hekel hebben aan het militaristische taalgebruik dat nogal gebruikelijk is rond dood en ziekte. Denk aan rouwadvertenties die melden dat iemand de 'strijd' heeft verloren. Een man in het boek: ,,Eigenlijk zeg je dan: je bent gewoon een lul, want je hebt niet hard gevochten, joh!''


Identiteit:

Volgens Margot Scholte vecht je niet met je ziekte, maar met jezelf om behoud van identiteit. En ja, daar word je op den duur steeds beter in. Ziekenhuisuitslagen raken haar minder hard dan vijf jaar geleden. Liever geniet ze van kunst en etentjes met haar man. ,,Nu dat door corona niet kan, gaan we elke zaterdag thuis uit eten. We dekken de tafel, zetten er een kaarsje en een bloemetje op en laten eten bezorgen door steeds een ander restaurant."




Bron: www.ad.nl