MST in Enschede gaat tumoren te lijf met nieuwe superbestraler.

04-03-2020 16:49



Auteur: Hans Brok - tubantia.nl/enschede.



Dennis Daal, Liselotte ter Asbroek en arts Liesbeth de Wit bij de Varian Ethos.

Foto: Frans Nikkels.





ENSCHEDE - Je zou het de nieuwste Ferrari of Porsche onder de tumorenbestralers kunnen noemen: de Varian Ethos. Hij is supersnel én peperduur. Het Enschedese ziekenhuis MST had bijna de wereldprimeur met de aanschaf van de machine. Maar een hospitaal in Denemarken was sneller.
 

De Varian Ethos Therapy kost een paar miljoen, maar dan heb je ook wat in huis als ziekenhuis. De Ethos is het allernieuwste dat er op het gebied van bestraling te koop is én het allerbeste. Bovendien: Enschede is de enige in Nederland die er eentje bezit.


De voordelen van de machine liggen vooral bij de patiënt, want hij is niet alleen snel, hij is ook uiterst nauwkeurig. Dat betekent: gelijk raak schieten en dus minder klachten. Voorlopig worden met de Varian Ethos Therapy alleen prostaatkankers bestraald, maar in de toekomst wordt hij ook voor andere tumoren ingezet.


Als een grote ring:

De Ethos ziet eruit als een grote ring, waarin de patiënt geschoven wordt op een tafel. Technisch gezien is de Ethos een deeltjesversneller die fotonen op de tumor afvuurt. Daar kan het dna niet tegen en zo wordt de tumor gedood. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want in het lichaam is het nooit rustig. Dat maakt het ook lastig om precies te mikken, aldus radiotherapeut en oncoloog Dankert Woutersen van MST. "Een volle endeldarm, een gevulde blaas of darmgas kunnen de organen een beetje van de plek duwen."


Zijn collega Liesbeth de Wit weet daar alles van. De radiotherapeut en oncoloog is gespecialiseerd in het bestralen van prostaten. "De prostaat kan soms net op een iets andere plek zitten", zegt ze. "Vroeger maakten we één behandelplan en dan bestraalden we steeds dezelfde plek. Toen wisten ook al wel dat er wat beweging in de prostaat kan zitten. Dus moesten we aan de veilige kant blijven."



Tekst gaat verder onder de Foto:



Foto: Frans Nikkels.




Razendsnel:



Patiënten zijn binnen twintig minuten weer van de tafel. Bestralen kost minder tijd en is nauwkeuri­ger

Dankert Woutersen, oncoloog en radiotherapeut MST.


Door de Ethos is dat veranderd. Het apparaat kan razendsnel een nieuwe scan maken, de precieze plek bepalen en daarna meteen bestralen. "Je weet zeker dat je precies op de goede plek zit en geen gezond weefsel raakt", zegt Woutersen. "Patiënten zijn binnen twintig minuten weer van de tafel. Bestralen kost minder tijd en is nauwkeuriger. Een grote vooruitgang, vooral voor de patiënt."


Wat De Wit betreft mag Twente zich met de komst van het nieuwe stukje hightechgereedschap wel wat harder op de borst kloppen. "Dat we dit hier hebben is bijzonder", zegt ze. "We doen de bestralingen voor alle patiënten uit het gebied van de ziekenhuizen MST, ZGT in Almelo en Hengelo en SKB in Winterswijk. Dat zijn veel mensen. En die hebben er allemaal baat bij."


Endeldarm en hoofd-halsgebied:

Hoeveel dat er precies zijn, dat weet Woutersen: "Vorig jaar behandelden we tussen de 2100 en 2200 patiënten. Op sommige dagen zijn dat wel 140 bezoeken per dag. Nu doen we eerst alleen prostaten om ervaring op te doen. De volgende stap is het behandelen van tumoren aan de endeldarm en dan later komen tumoren in het hoofd-halsgebied aan de beurt." Voor de bestraling van een prostaattumor moeten patiënten zo'n twintig keer terugkomen. Mogelijk gaat dat aantal in de toekomst omlaag.


Niet voor alle patiënten:

Ondanks de vele mogelijkheden is een behandeling met de Varian Ethos niet voor alle patiënten geschikt. Ongeveer een vijfde van de mensen wordt met een alternatief behandeld. Er zijn echter zoveel mogelijkheden, dat volgens Woutersen 95 procent van de patiënten in Enschede terechtkan.


Het precieze aankoopbedrag van de Varian Ethos Therapy wil Woutersen niet noemen. Wel dat het om een miljoeneninvestering gaat. Het Amsterdam Medisch Centrum (AMC) is zo enthousiast over de nieuwe bestraler dat hij er onlangs zes bestelde. Volgens Woutersen staan ziekenhuizen 'te trappelen' om bij MST te kijken naar de nieuweling.



Bron: www.tubantia.nl