Nieuwe techniek zorgt voor unieke borstreconstructie voor slanke vrouwen.

06-04-2019 18:18



Auteur: Hanneke van Houwelingen - ad.nl/gezond



 

Caroliene, vlak voor de operatie. De plastisch chirurgen tekenen met viltstift de nieuwe borst af op haar lichaam.

Foto: Koen Verheijden.





Voor slanke vrouwen met borstkanker was het moeilijk om een mooie, nieuwe borst te maken. Plastisch chirurgen van het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven kwamen met een oplossing.

Deze krant was bij een operatie die nergens anders in het land wordt uitgevoerd.


Ingepakt in een groen haarnetje en witte dekens ligt Caroliene van Susante (36) klaar voor een diepe slaap, die zeker acht uur gaat duren. Een zwart pijltje wijst naar haar rechterborst. Niet dat er misverstand over was, grinnikt ze met gevoel voor zelfspot. De rechterborst is zichtbaar kleiner dan de linker en lijkt op een tennisbal. ,,Als ik mijn borstspier aanspan, kijk, rolt mijn implantaat zo opzij. Ik ben net een bodybuilder'', zegt ze tegen de chirurgen, die met viltstiften en een liniaaltje om haar bed staan en discussiëren over de hoogte van haar tepel.



Caroliene van Susante krijgt een verdoving toegediend.

Foto: Koen Verheijden. 




Drie chirurgen voor één borstreconstructie. Dat is uitzonderlijk. Maar de ingreep is minstens zo bijzonder. Het team uit Veldhoven heeft speciaal voor slanke borstkankerpatiënten als Caroliene een operatie ontwikkeld. Deze patiënten hebben zo weinig vet in buik, billen of benen dat artsen daar onmogelijk een nieuwe borst van kunnen maken. In plaats daarvan gebruiken zij het omentum majus, een vetvlies in de buik.


Stootkussen:

Denkt u nu, kijkend naar uw vetrolletjes: 'ah, daar zit mijn omentum'. Nee, dát is gewoon een speklaag. Het - relatief onbekende - omentum is hooguit een paar centimeter dik en aan de buitenkant niet zichtbaar. Het ligt als een stootkussen op onze maag en darmen en wordt de politieagent van de buikholte genoemd. Zodra er een infectie in de buik optreedt, beweegt het vetvlies zich naar die bewuste plek en sluit het gebied af. Zo kan de infectie zich niet verder verspreiden.


Het was plastisch chirurg Maarten Fechner die als eerste in Europa een nieuwe functie bedacht voor dit vetlaagje. Met hulp van topchirurgen, vandaag allen aanwezig, werd het vlies uit de buik gehaald en naar de borst verplaatst.

Hier kan maximaal een B-cup van worden gemaakt.



   

Met deze operatie kunnen de plastisch chirurgen maximaal een B-cup creëren.

Máxima Medisch Centrum.



De ingreep is nu zo'n vijftien keer uitgevoerd en trekt de belangstelling van chirurgen uit binnen- en buitenland.


Het is 9.30 uur. De anders zo strakke buik van Caroliene staat bol van een speciaal gas. Dat geeft oncologisch chirurg Gerrit Slooter meer bewegingsruimte in de buik, legt hij uit. Met een piepkleine camera scant hij het vetvlies waar het vandaag allemaal om draait. ,,Netjes'', oordeelt hij. ,,Dit zou wel eens 300 gram kunnen zijn.'' Genoeg voor een nieuwe borst, maar mooi is het nu nog allerminst. Het vetvlies is een gele bobbelige lap waar ontelbare bloedvaatjes doorheen lopen. Wordt dít een vrouwenborst? ,,Wacht maar'', zegt chirurg Fechner, die aan de zijlijn meekijkt. Hij zal later vandaag opereren.


Eerst moet het vetvlies worden losgeknipt. Slooter doet dat via drie kleine gaatjes in de buik, waar hij mesjes en tangetjes doorheen steekt. Vijftien jaar geleden had zo'n operatie niet gekund, vertelt hij. Dan had de chirurg de hele buik moeten opensnijden. Anno 2019 trekt hij het vliesje door een sneetje naar buiten.



Via sneetjes in de buik wordt het vetvlies losgeknipt.

Foto: Koen Verheijden. 




Caroliene zal na vandaag zonder omentum door het leven gaan. Want weg is weg. Hij groeit niet meer aan. ,,We beseffen dat onze lieve Heer het vliesje met een reden heeft ontworpen, maar ze kan hem missen'', stelt Slooter gerust. ,,Het omentum wordt vaker verwijderd tijdens andere operaties in de buik en dat had geen consequenties.''


Ziekenhuishumor:

De zweetdruppels staan op zijn voorhoofd. De temperatuur in operatiekamer 15 is opgeschroefd naar 24,6 graden. Dat is nodig om onderkoeling bij Caroliene te voorkomen. De patiënte uit Boxtel was tot haar 30ste superfit. Ze hockeyde op hoog niveau en was fitnessinstructeur op een sportschool. Op een vrijdag, vlak voor een avondje stappen, ontdekte ze een knobbeltje in haar rechterborst. ,,Intuïtief wist ik: dit is niet goed. Oh mijn God, mijn borst moet eraf.'' Haar schrikbeeld was een platte boezem, een kaal hoofd en goodbye kinderwens. 10.47 uur. Na ruim een uur opereren maakt Slooter plaats voor twee plastisch chirurgen en kan een grapje niet onderdrukken. ,,Weet je waarom plastisch chirurgen zulke goede minnaars zijn? Ze zeggen dat ze over vijf minuten klaar zijn, maar zijn minstens een uur bezig.'' Ziekenhuishumor.



Intuïtief wist ik: dit is niet goed. Oh mijn God, mijn borst moet eraf.

Caroliene van Susante, Borstkankerpatiënte.




Caroliene van Susante (36) kreeg zes jaar geleden borstkanker.

Koen Verheijden. 




Hij krijgt gelijk. Er wachten inspannende uren, waarbij het duo de rechterborst klaarmaakt voor zijn nieuwe 'vulling'.


Tennisbal:

Carolienes borst werd zes jaar geleden afgezet, waarbij haar huid en tepel gespaard bleven. De borst werd opgevuld met een tijdelijk implantaat. De 'tennisbal' werd nooit vervangen, omdat de patiënte, 30 destijds, liever kinderen wilde, dan een nieuwe operatie met een lange herstelperiode.


Nu haar kinderwens is vervuld - haar tweede werd vorig jaar geboren - is Caroliene terug in het ziekenhuis. Rond de prothese is een kapsel van bindweefsel ontstaan, dat zorgt voor een harde en pijnlijke borst. ,,Ik wil van die pijn af'', zei Caroliene tegen de dokter. ,,En echt mooi is het nu ook niet. Als ik op het strand lig, ligt de ene borst onder mijn oksel en de ander staat omhoog.''



Een kleine dertig jaar geleden bleef de borst plat na de operatie. Je mocht blij zijn dat je het overleefde en moest vooral niet zeuren.

Maarten Fechner, Plastisch chirurg, Máxima Medisch Centrum.



Een kleine dertig jaar geleden werd een borstreconstructie nog gezien als onnodige verfraaiing, vertelt plastisch chirurg Fechner. ,,De borst bleef plat. Je mocht blij zijn dat je het overleefde en moest vooral niet zeuren.'' En toen de borstimplantaten alsnog opkwamen, waren deze maar voor een beperkte groep vrouwen. ,,Onderzoek moest eerst uitwijzen of mevrouw geen uitzaaiing had. Als ze toch zou overlijden, was de borstreconstructie voor niks geweest. Gelukkig kwam uiteindelijk het besef dat zo'n ingreep onderdeel is van het herstel. En mag een vrouw, ook als ze nog maar kort te leven heeft, alsjeblieft zelf over haar lichaam beslissen?''


Littekens:

Inmiddels wordt een borstreconstructie vergoed door de zorgverzekeraar en valt de keuze lang niet altijd op een siliconen prothese. Steeds meer vrouwen krijgen een borst van eigen lichaamsvet, meestal 'geoogst' vanuit de buik. Fechners collega, Coralien Broekhuysen, voegt zich in het gesprek: ,,Het voordeel van eigen weefsel is dat het zacht en warm is. Het ziet er ook veel natuurlijker uit, omdat de borst bij het verstrijken van de jaren meer gaat hangen. Nadeel is dat het flinke littekens nalaat op de buik.''


Maar voor slanke vrouwen is er altijd weinig keuze geweest. Zij werden naar huis gestuurd met de boodschap: koop maar een stevige bh-vulling. Ook een siliconen implantaat bleek - vooral bij slanke vrouwen met een kleine cup - geen succes, omdat de nieuwe borst verder naar voren steekt dan de gezonde. Om er toch een symmetrisch geheel van te maken, moesten zij vaak een implantaat in de gezonde borst laten zetten.



Het vetvlies wordt uit het lichaam gehaald. Van dit 'schort' maken de chirurgen een nieuwe rechterborst voor Caroliene.

Foto: Koen Verheijden. 




Het waren de Japanners die als eerste ter wereld experimenteerden met een borst gemaakt van het vetvlies. Vanwege het slanke postuur van hun vrouwelijke bevolking zochten zij naar een alternatief, waarbij het vet uit buik en billen gespaard bleven. De operatie is lang niet voor iedereen geschikt, omdat je er alleen een kleine borst van kan maken.


Monnikenwerk:

Een geslaagde borstreconstructie staat en valt met het aansluiten van minuscule bloedvaatjes. Het vetvlies kan namelijk niet zomaar in de borst worden gestopt, als veren in een kussensloop. Als het weefsel geen doorbloeding krijgt, sterft het af en is de patiënt nog verder van huis.


Bij dit monnikenwerk komt Broekhuysen van pas: microchirurgie. Het is 12.30 uur. Uren staat zij nu al tegenover collega Fechner om het juiste bloedvat van een paar millimeter dikte bloot te leggen. Als één van beiden bibbert of uitschiet met zijn instrument, moeten ze van vooraf aan beginnen. Wanneer de klus eindelijk geklaard is, klinkt bij toeval Believer van Imagine Dragons op de radio: You're the face of the future, the blood in my veins, oh ooh.


De plastische chirurgen doen nog net geen rondedansje. Maar er is te vroeg gejuicht. Om 14.52 uur spuit er bloed uit één van de cruciale bloedvaatjes. Het lek wordt gedicht. Een uur later volgt de tweede tegenslag. Er zit een klein stolsel in het bloedvat, waardoor de nieuwe borst te weinig bloed krijgt. Als de artsen dat niet direct repareren, worden ze vermoedelijk vannacht uit bed gepiept. Is al eens gebeurd en was geen pretje.



Het vetvlies wordt opgerold en vastgenaaid als vervanger van de geamputeerde borst.

Foto: Koen Verheijden. 




Er worden krukjes ingevlogen, zodat de artsen even kunnen zitten. Broekhuysen heeft profijt van haar jarenlange ballettraining, vertelt ze later. ,,Daar leer je lang je arm of been omhoog te houden. Dat vergt veel concentratie.''


Geduld:

Intussen wordt thuis, in Boxtel, het geduld van echtgenoot, ouders en vrienden flink op de proef gesteld. Net als zes jaar geleden wachten zij op een verlossend telefoontje. En nog liever horen ze Caroliene zeggen dat 'het haar alles is meegevallen'. Want ondanks de ellende van afgelopen jaren, bleef ze nuchter. Een half jaar na haar operatie vierde ze een feestje onder het motto 'ik steek mijn tong uit naar kanker'.


Pas om 17.02 uur - een uitloop van drie uur - klinkt er een zucht van verlichting in de OK. De bloedvaatjes doen hun werk. Als de huid wordt gehecht, is het resultaat al duidelijk te zien: een zachte, ronde borst, bijna gelijk aan de linker.


Een paar dagen later klinkt er een opgeluchte Caroliene aan de telefoon. ,,Mijn borst is nog een beetje beurs, maar het ziet er super uit. Hij is zacht, zoals vroeger. Ik kan mijn ziekte nu achter mij laten. Ik ben weer mezelf.''



Caroliene bekijkt met de artsen haar nieuwe borst. Ze is blij met het resultaat: 'Hij voelt weer warm en zacht.'

Foto: Koen Verheijden.




Bron: www.ad.nl