Oud en nieuw in de hospice: ‘Het is gewoon duidelijk, dit is de laatste. Klaar’.

02-01-2020 17:20



Auteur: Josselin Gordijn - ad.nl/utrecht




Oudejaarsavond in het Stadshospice in de Kanaalstraat.

Foto: Angeliek de Jonge.




Dat deze oud en nieuw je laatste ooit is, is duidelijk als je 'm als gast doorbrengt in een hospice. Een besef dat tijdens het proosten op een nieuw jaar niet onbesproken blijft. "We proosten op het leven. Het is de laatste keer, iedereen weet hoe het ervoor staat." 

"Zit er maar 1,5 procent alcohol in die champagne? Daarvoor zit ik hier niet hoor", grapt Marcella. Tijdens deze jaarwisseling is ze de enige gast in het hospice aan de Kanaalstraat in het Utrechtse Lombok. Tegen 23.30 uur wandelt ze de gemoedelijke keuken binnen. Uit de televisie klinken grappen van Claudia de Breij, de vaatwasser borrelt zachtjes, er zijn oliebollen en toastjes met zalm. Er wordt een nieuwe fles champagne ontkurkt: 11,5 procent alcohol, leest het etiket. Marcella knikt tevreden.


23.30 uur:

Sinds september 2019 logeert Marcella (66) in de hospice. Ze wilde per se naar deze plek vlak bij haar woning in de Schepenbuurt. In 2001 kreeg ze voor het eerst borstkanker. Toen dacht ze 'nu mag het nog niet, m'n dochter is nog niet volwassen'. De kanker hield zich redelijk kalm, tot vorig jaar de boodschap kwam dat Marcella uitbehandeld was. "Ik dacht altijd, ik kachel wel door. Maar dat gaat niet meer. Gelukkig is m'n dochter inmiddels 30."


Marcella's dagen zijn nu overzichtelijk. 's Morgens een bakje havermout en een eitje - haar parkiet Leo (12) eet een hapje mee - daarna muziek luisteren, visite, scrabbelen, een aflevering Midsomer Murders kijken, lezen.


Toen ze hier kwam had ze niet gedacht lang te hebben. Een bloedtransfusie en de fijne verzorging in de hospice zorgden voor een opleving. "Ik leef hier als God in Frankrijk." Zo zit ze hier tóch met oud en nieuw, als enige. "Tijdens de feestdagen zijn er standaard minder gasten", vertelt vrijwilligster Anca. "We hebben ook maar vier kamers. Meestal komen er pas na de jaarwisseling nieuwe."



Ik kijk wel wanneer ik het genoeg vind geweest. Nu denk ik nog vaak: dat eitje 's morgens, dat is best lekker.

En dat vindt Leo ook.



Deze vrolijke 69-jarige is negentien jaar vrijwilligster tijdens de nachten, bijna zolang als het hospice hier zit. "Die zijn sereen, met veel aandacht voor de gasten." De laatste jaren is Anca er ook tijdens de jaarwisseling. "M'n kinderen verklaarden me eens voor gek, maar ik zit hier goed. Deze nacht is specialer dan de anderen. Het is hun laatste, iedereen weet hoe het ervoor staat. Sommige gasten komen hun kamer niet uit, andere willen een potje kaarten. De ene praat, de andere juist niet. Alles is goed: wij zijn er gewoon."


00.00 uur:

Tegen middernacht eet Marcella nog een toastje met zalm en haalt Anca met Jos (79, zeventien jaar vrijwilliger) herinneringen op aan alle mensen - van professoren en zwervers tot boeddhisten - die ze tot hun eind verzorgd hebben. "Jij bent straks ook zo'n verhaal, Marcella." Marcella glimlacht. Om 00.00 uur kleurt het grote keukenraam rood en groen van het vuurwerk buiten. Er wordt geknuffeld, geproost op het leven. "Het blijft bizar dat het bijna klaar is", zegt Marcella.


"Tegelijk is het duidelijk, dit is gewoon de laatste oud en nieuw. Klaar."


Hoelang ze nog heeft, kan niemand zeggen. Marcella heeft een euthanasieverklaring voor als ze niet verder wil; mocht haar lichaam niet eerder opgeven. Bang voor het moment, dat voor haar in 2020 zal zijn, is ze niet. "Maar ik weet niet hoe ik reageer als het écht zo ver is." 


01.30 uur:

De sfeer is open deze nacht. "De maskers gaan af", zegt de 50-jarige Mats (2,5 jaar vrijwilliger).


"Mensen denken soms dat het hier alleen over de dood gaat, maar slechts 5 procent van wat er gebeurt in de hospice, is sterven. Voor de rest wordt er erg geleefd." Er is één vraag die de vrijwilligers niet stellen aan hun gasten: waar hun geliefden zijn tijdens feestdagen als deze.


"Normaal logeren er veel familieleden hier, op nachten als deze nooit. Ik weet niet of dat gek is, het is gewoon zo."


Om 01.30 uur gaat Marcella in haar kamer naast de vogelkooi zitten. Als het deurtje opengaat stapt Leo op haar vinger. " Soms denk ik eraan dat ik de eerste van de mensen om me heen ben die gaat. Maar het heeft geen zin dat te denken. Ik kijk wel wanneer ik het genoeg vind geweest.


Nu denk ik nog vaak: dat eitje 's morgens, dat is best lekker. En dat vindt Leo ook."

 


Bron: www.ad.nl