Samen oud worden en hand in hand sterven, Ben en Nelly overleden een dag na elkaar.

11-01-2020 18:54


Auteur: Lieke Mulder - ad.nl/oss



Ben en Nelly van de Ven bij hun 50-jarige bruiloft met de zes kleinkinderen.

Foto: Familie Van de Ven.




HEESCH - Nelly en Ben van de Ven uit Heesch overleden een dag na elkaar. Ze waren 52 jaar samen en allebei ernstig ziek. Ze werden tegelijk in een diepe slaap gebracht om te sterven. En dus lagen ze samen in twee ziekenhuisbedden in de voorkamer. Diep in slaap. Hand in hand.

En zo verloren Bernadette (51) en Saskia (49) in april 2019 in twee dagen tijd hun beide ouders.


Zo kwam het dat de zussen naast hun stervende vader zaten, terwijl hun net overleden moeder in het bed ernaast lag. Dat de zes kleinkinderen samen in en om huis een afscheidsvideo maakten, terwijl opa (77) en oma (76) in de voorkamer opgebaard op bed lagen. ,,Onwerkelijk? Nee, het voelde heel natuurlijk."


Bernadette: ,,Sommige mensen zeggen: 'Wat vreselijk dat jullie je beide ouders tegelijk verloren.' Maar dat maakt het écht niet erger. Natuurlijk missen we ze heel erg, maar het geeft ook troost dat ze zo kort na elkaar gingen. Ze hebben niet om elkaar hoeven rouwen. Wie wil er nu niet als je oud bent samen overlijden? Ik zou ervoor tekenen."



Tekst gaat verder onder de Foto:



De zussen Saskia en Bernadette (rechts), met het fotoboek van het gouden huwelijk van hun ouders.

Foto: Dolph Cantrijn 




Saskia: ,,Daarnaast zijn we ook wel opgelucht dat hun lijden voorbij is. Alleen de manier waarop ons pap uiteindelijk gestorven is, maakt het soms zwaar. Ons mam gleed langzaam weg, voor ons pap waren de laatste dagen heel naar. Ze hadden heel graag tegelijk euthanasie gewild. Maar ons mam was te versuft door de morfine en kon haar wil niet meer kenbaar maken. Toen voor haar euthanasie niet meer mogelijk was, wilde ons pap dat ook niet meer. En dat terwijl hij zijn euthanasie echt heeft moeten bepleiten."


Mooie mensen:



Tekst gaat verder onder de Foto:



Ben en Nelly maakten graag samen muziek.

Foto: Dolph Cantrijn. 




Twee mooie mensen die elkaar goed aanvulden, zeggen de zussen. Ze hadden elkaar leren kennen bij het uitgaan in discotheek de Lunenburg in Loosbroek. Hij was elektricien, zij maatschappelijk werkster. Saskia: ,,Ons pap was een rustige, stille man. Een man van weinig woorden. Hij oordeelde niet, en als hij wat zei, dan had je daar wat aan. En hij had humor, van die droge humor, heerlijk." 


Bernadette: ,,Hij verzamelde alles, sigarenbandjes, postzegels, suikerzakjes, prentjes. Hun huis, ons ouderlijk huis, was net een museum." Saskia: ,,Ons mam was veel meer naar buiten gericht. Ze was een sterke vrouw, stond altijd voor iedereen klaar. Een kind uit een arm gezin. Ze had leren vechten, kon niet tegen onrecht. Voor haar was iedereen gelijk. Ze heeft nadat ze ons kreeg nog de mavo, een mbo- en een hbo-opleiding gedaan. Zo knap. Ze was de spil van Wijkwerkplaats Oost in Den Bosch, zette zich in voor Roma en Sinti, was jarenlang raadslid in Heesch."


Nelly leek de sterke van de twee, maar als het erop aankwam, dan nam Ben het heft in handen. Mooi vinden ze dat. Bernadette lacht: ,,En dan luisterde ze naar hem. Nou, dat is bijzonder, als dat bij ons mam lukte."


En toen waren ze allebei ziek:



Ze wilde niet in de rol van zieke. Dat vond ze vreselijk.

Saskia.



In 2012 werd Ben ziek. Darmkanker. Zware behandelingen volgden, maar hij klaagde niet. 'Het kumt zoas 't kumt', zei hij, 'één vur één'. Telkens weer krabbelde hij op, sloegen behandelingen aan. Maar telkens kwam de kanker terug. En eind 2016 volgde daarop ook nog eens een herseninfarct. Saskia: ,,Vorig jaar herfst hoorde hij dat hij niet meer beter zou worden. Hij had een grote tumor in zijn bovenarm. Zijn bot brak spontaan. Och, hij heeft de laatste maanden zo'n pijn gehad. Maar hij bleef opgeruimd en klaagde nooit."


Nelly daarentegen was altijd gezond. Naast haar werk bij Wijkwerkplaats Oost zorgde ze voor Ben. Door de pijn en de zorg die hij nodig had, was ze er altijd voor hem. Ze had in 2017 wel kanker gehad, maar was daarvan genezen. En zelf geloofde ze niet eens dat het kanker was geweest. Niemand had dus verwacht dat ze zo ernstig ziek zou zijn toen ze zich begin vorig jaar wat grieperig voelde en overal spierpijn had. Bernadette: ,,Ze werd doorgestuurd en in het ziekenhuis bleek dat de kanker al op meerdere plekken in haar lijf zat. Ze had nog maar een paar maanden te leven, hooguit."



Tekst gaat verder onder de Foto:



Bernadette en Saskia hebben een stolp gemaakt met spulletjes die hen aan hun ouders herinneren. Daarin onder andere dit klompje.

Foto: Dolph Cantrijn. 





Saskia: ,,Toen ons mam opeens ook ziek was, vond ze dat heel moeilijk. Ze probeerde grip te houden. Was bang. Toen Wijkwerkplaats Oost een middag voor haar had georganiseerd om afscheid te nemen, en de mensen van buurtzorg hadden geregeld dat ze daar met de Wens­ambulance naartoe zou gaan, toen wilde ze eerst niet. Zíj was de sterke vrouw daar, ze wilde niet in de rol van zieke, vond het vreselijk. 'Nee', zei ze. 'Ik ga niet. Ik doe het niet'. Toen is ons pap heel boos geworden. Hij zegt: 'Hebben die mensen dat allemaal voor jou georganiseerd en dan ga je niet?' Ze stemde in en het is een emotionele, maar fantastische dag geworden. Een dag, die we allemaal nooit hadden willen missen."


Nelly werd al snel veel zieker. Ze had veel pijn, lag in een ziekenhuisbed in de woonkamer. Ook Ben ging achteruit. De laatste weken van hun leven werden ze geleefd. Elk uur van de dag waren er mensen in huis. Familieleden, mensen van de buurtzorg, artsen, medewerkers van de terminale nachtzorg. Bernadette: ,,Het leek of ze er niet aan toe kwamen echt met elkaar te praten. Op een vrijdag was ik er en dacht ik, ze moeten nu echt even alleen zijn. Ik ben in de tuin gaan werken en ik hoorde ze praten, aan tafel. Heel lang. Ja, toen moeten ze de euthanasie besproken hebben."


Gele memoblaadjes:

De zondag erop riep Ben de hele familie bij elkaar. Bernadette en Saskia, schoonzonen Geert-Jan en Leon en de zes kleinkinderen Dirk, Sjoerd, Cas, Karlijn, Inge en Job. Met zijn allen aan de ronde tafel. Bernadette: ,,Het was emotioneel, maar ook mooi. Ons pap nam het woord. Er waren drie agendapunten. Ja, natuurlijk was het slikken. Maar het was mooi dat ze het zo in de hand namen, dat we er zo open over konden praten." 


Saskia: ,,Ik zie het nog voor me. Bij agendapunt één lieten ze weten dat ze hadden besloten dat ze euthanasie wilden en dat ze dat op 21 april, op hun trouwdag wilden. Huilen natuurlijk, iedereen. Bij agendapunt twee werden zakjes met sieraden uitgedeeld aan de kleinkinderen. Oma vertelde bij elk kleinkind waarom ze juist dit gaven. Bij agendapunt drie schoof ons pap alle kleinkinderen zo'n geel memoblokje toe. 'Ga het huis maar door en ga maar plakken', was de opdracht. Mochten ze op alles wat ze graag wilden een memoblaadje met hun naam plakken." 


Bernadette: ,,Ik weet nog dat hij bang was dat er onenigheid zou komen, dat ze allemaal de kostbaarste dingen wilden. Maar nee, Job liep bijvoorbeeld meteen naar buiten. Plakte daar gele blaadjes op alle melkbussen. Omdat hij daar met opa altijd vuurwerk in had geknald. Zo kozen ze allemaal juist de dingen met mooie herinneringen."



Het was mooi dat ze het zo in de hand namen, dat we er zo open over konden praten.

Bernadette.


Euthanasie:

Ze waren opgelucht. Het besluit was genomen, de spullen verdeeld, de datum bepaald. Nu nog 'even' de euthanasie regelen, dachten ze. Maar zo makkelijk bleek dat niet te gaan. De huisarts had al gewaarschuwd. Ieder euthanasieverzoek wordt uiteraard zorgvuldig bekeken, maar als twee mensen tegelijk willen sterven, dan moet je extra zorgvuldig zijn. Dan kijkt de inspectie nóg intensiever mee. 


Bernadette: ,,Ons pap heeft zijn doodvonnis echt moeten bepleiten bij zijn behandelend arts. Dat is ook waarom we ons verhaal willen doen. We denken dat het goed is als mensen eerder over euthanasie nadenken. Je moet namelijk een overtuigend verhaal hebben. Het was voor ons pap héél moeilijk om de artsen ervan te overtuigen dat hij echt vanwege zijn ziekte euthanasie wilde, en niet omdat hij sámen met ons mam wilde overlijden. Dat mág namelijk geen argument zijn. Gelukkig kon hij ze overtuigen."



Ons pap heeft zijn doodvonnis echt moeten bepleiten bij de behande­lend arts.

Bernadette.



Saskia: ,,Ons pap dacht dat hij zelf kon beslissen of en wanneer hij euthanasie kreeg. 'Het is toch míjn lijf en míjn leven? Ik mag toch zeker zelf wel bepalen wanneer ik doodga?', zei hij. Hij wist niet dat je vanaf het begin duidelijk moet zijn. We begrijpen de artsen goed en beseffen hoe moeilijk euthanasie verlenen is voor een huisarts. De huisartsen van ons pap en ons mam, twee vrouwen uit één praktijk, hebben het goed en fijn gedaan. Ze hebben het ook duidelijk gescheiden, kwamen echt alleen voor de één en er zouden ook twee verschillende SCEN-artsen komen. Dat is de tweede arts die ook moet instemmen met de euthanasie."


Opeens ging het snel:



Tekst gaat verder onder de Foto:



Ben en Nelly van de Ven.

Foto: Dolph Cantrijn. 




De weken rondom hun sterven waren heftig en intensief, maar zeker niet alleen maar verdrietig. Saskia: ,,Ons mam lag al een paar dagen beneden in een bed in de woonkamer, toen ons pap boven niet meer uit zijn bed kon komen. Het ging opeens heel snel. Met zijn tweeën probeerden we hem beneden te krijgen, zodat ze naast elkaar konden liggen. Maar alleen al naar de traplift komen was bijna niet te overzien. Ons pap had veel pijn en we mochten zijn schouder absoluut niet aanraken. Zegt'ie opeens: 'We hebben toch die wasmand op wieltjes? Als jullie me daar nou eens inzetten en zo naar de trap rijden?' We keken elkaar aan en moesten toen zo lachen met zijn drieën."


Door de tijd ingehaald:

Het zou dus euthanasie worden. Ze hadden allebei toestemming van de SCEN-arts. Maar ze werden door de tijd ingehaald. Bernadette: ,,Ons mam was terminaal, ons pap nog niet. Wat het is geweest, weten we niet, maar ons pap ging opeens héél snel achteruit. 21 april, hun trouwdag, zouden ze niet meer halen. Allebei niet." Saskia: ,,Maar dat vonden ze toen ook niet erg meer. 't kumt zoas 't kumt. Ook ons mam werd snel slechter. Ze had veel pijn. Ze hadden allebei een morfinepomp en als ze veel pijn had dan zette ze hem wat hoger. Werd ze wel wazig van. Dan zakte de pijn en werd ze na een dag of twee dagen weer helder." 



   

Ga maar pap, zeiden we steeds. Maar hij ging niet. Iets hield hem tegen'

Saskia.



Bernadette: ,,Maar deze keer gebeurde dat niet. Ze bleef wazig, werd niet meer helder. Saskia: ,,Ja, en wat moet je dan? Toen zei de huisarts dat euthanasie niet meer mogelijk was. Sedatie, dat kon wel. Dan brengt een arts je in slaap en overlijd je binnen een paar dagen." Bernadette: ,,Dat is wel heel moeilijk geweest. Ons pap wilde samen met ons mam, maar nu euthanasie niet meer kon bij zijn vrouw, wilde hij het ook niet meer. Hij is toen ook in slaap gebracht. Zo gingen ze in ieder geval tegelijk slapen. En ja, dan hoop je dat ze ook tegelijk sterven."


Nelly kwam al gauw in een diepe slaap. Vrijdagmiddag 12 april stierf ze, in alle rust. Dat hadden ze hun vader ook toegewenst, maar helaas liep het bij hem anders. Saskia: ,,Iets hield hem tegen. Hij wilde nog niet. Hij was zo aan de kleinkinderen gehecht. Aan ons. Hij sliep wel, maar bleef rusteloos. Het duurde en het duurde maar. 'Ga maar pap', zeiden we steeds. Maar hij ging niet. Cas is nog bij hem gaan zitten zaterdag. Die twee hadden iets met voetbal samen. Ons pap was groot fan van Feyenoord. 'Opa', zei Cas, 'Feyenoord heeft vandaag gewonnen. Je mag gaan. Het is goed.' Maar nog steeds niets." 


,,Of hij ons niet los kon laten, of het iets anders was? We weten het niet. Hij woog nog maar veertig kilo, maar toch ging hij niet. En toen een medewerkster van de nachtzorg hem in bed recht wilde leggen en hem bij zijn schouder pakte, toen schreeuwde hij het uit. Heel naar. De artsen zeggen dat hij er niets van gemerkt heeft, dat hij diep in slaap was, maar je ziet iets anders. We hebben twee nachten gewaakt. Uiteindelijk is hij zaterdagavond 13 april om vijf voor twaalf overleden."


Afscheid:

Ze lagen samen opgebaard, er was een gezamenlijk uitvaart. De deksels van de kisten werden precies tegelijk gesloten door de kleinkinderen. De meisjes de deksel van oma's kist, de jongens die van opa's kist. De zes kleinkinderen maakten een afscheidsvideoclip in het huis van opa en oma. Die werd tijdens de uitvaart vertoond. Ze speelden in de tuin, hingen zoals ze al jaren deden acrobatisch aan de boom, bewonderden opa's verzamelingen en zaten aan het tafeltje met daarop oma's naaimachine. 



Tekst gaat verder onder de Foto:



In een stolp herinneringen aan hun ouders. Zoals bijvoorbeeld het welpenboekje van Nelly.

Foto: Dolph Cantrijn.

 



Zo namen ze afscheid van het huis, van hun tijd met oma en opa, die als een tweede vader en moeder voor ze waren. Ze maakten de clip terwijl opa en oma daar in de voorkamer opgebaard op bed lagen. Niemand die dat raar vond. Saskia: ,,Dat was juist zo mooi, ze gingen steeds even langs. Om te kijken. Om opa even over zijn haren te strijken. Oma's hand vast te pakken. Ze keken, voelden. Ze namen ieder op hun eigen manier afscheid van opa en oma. Alleen het cremeren zelf kon niet tegelijkertijd. Dat paste niet in de oven. En dus ging oma eerst, zo besloten we. Want zij overleed als eerste."


Stil:

En nu is het stil en komen ze bij van de rollercoaster waar ze de weken rondom het overlijden in zaten. Saskia: ,,Achteraf denken we, had ons pap toch maar voor euthanasie gekozen. Dat had hem en ons een hoop leed bespaard. Maar toen ons mam geen euthanasie kreeg omdat ze te suf was van de morfine en niet meer kon zeggen dat ze euthanasie wilde, toen wilde ons pap het ook niet meer. 'Samen, samen, samen', zei hij. 'Ik wil sámen gaan.' Hij was zo boos toen dat uiteindelijk niet ging. Zo boos en verdrietig." 


Bernadette: ,,Dat blijft wel door je hoofd spoken. Onlangs ben ik een weekendje weg geweest. Dan merk je pas hoe je dat nodig hebt. Of we al aan verdriet toekomen? Ik weet het niet. Het is goed nu. We hebben veel mooie herinneringen aan ze. Misschien komt het verdriet nog."


Saskia: ,,Ik heb niet het gevoel dat ik iets aan het onderdrukken ben. Ik mis mijn ouders juist bij de kleine dingen. Kerst en oud en nieuw, daar maal ik niet om. Nee, het gaat om de kleine momenten. Dat je opeens beseft dat ze hun kleinkinderen niet verder zien opgroeien. Dat je niet meer even kunt bellen, even snel langs kunt gaan. Dat onze dochter Inge niet meer met oma kleding kan gaan naaien. Dat Job en Cas niet meer met opa over Feyenoord kunnen ouwehoeren.


Dat ze niet meer samen muziek zullen maken. Het is stil zonder ze."



Bron: www.ad.nl