Slaap bij kinderen met kanker.

20-07-2020 20:17






Goede slaap is belangrijk voor je gezondheid en helpt je goed te functioneren in het dagelijks leven. Iedereen zal wel herkennen dat je je na een slechte nacht minder fit voelt. Bij kinderen met kanker is goede slaap éxtra belangrijk, omdat de symptomen van (ernstig) slaaptekort samenhangen met problemen waar zij vaker mee te maken hebben. 'Als je slecht slaapt, heeft dat veel consequenties', vertelt kinderarts-epidemioloog dr. Raphaële van Litsenburg. 'Naast dat je last hebt van vermoeidheid, kun je je moeilijker concentreren. Ook kun je minder goed omgaan met emoties en bijvoorbeeld angstig worden. Zij deed ooit haar promotieonderzoek over slaap bij kinderen met ALL, ontdekte dat dubbel zoveel van deze kinderen slaapproblemen hebben, en houdt zich nu nog steeds bezig met slaap bij kinderen met kanker, waaronder een nieuw zorgpad.


Raphaële van Litsenburg ontdekte tijdens haar promotieonderzoek in 2005 dat veel kinderen met acute lymfatische leukemie (ALL) slaapproblemen hadden.:'Op dat moment was er nog maar weinig bekend over slaapproblemen in de kinderoncologie. Daarom zijn we een slaaponderzoek gestart onder 138 gezinnen met een kind met de diagnose ALL. De kinderen moesten daarvoor tijdens bepaalde periodes tijdens en na de behandeling een actigraaf dragen. Dit is een soort horloge dat bewegingen meet en waardoor we kunnen zien wanneer en hoe lang kinderen slapen.


Ook vroegen we de ouders om een slaapdagboek bij te houden en vragenlijsten in te vullen.'Verdubbeling'Uit dit onderzoek blijkt dat 38% van de kinderen met ALL te maken heeft met slaapproblemen; dat is een verdubbeling ten opzichte van gezonde kinderen. Daarnaast zien we dat de slaapproblemen ook een jaar na de behandeling nog steeds aanhouden.' vertelt Raphaële. 'Jonge kinderen, tieners en meisjes hebben meer risico op slaapproblemen, net als kinderen die behandeld worden met dexamethason, lichamelijk minder actief zijn of naast kanker ook een andere chronische ziekte hebben. 'Ook ouders van kinderen met kanker hebben vaak last van slapeloosheid.3,5 jaar na de diagnose van hun kind heeft 37% van de ouders nog slaapproblemen. Dit is meer dan twee keer zo veel als de algemene bevolking. De meerderheid van de ouders geeft hierbij aan zich gestrest te voelen. Slecht slapen en stress maken het extra lastig voor ouders om hun kind te helpen weer gezonde slaapgewoonten te ontwikkelen.Storen'Slapen in het ziekenhuis is niet bevorderlijk voor de nachtrust,' vervolgt zij.


'Gemiddeld worden kinderen 14 keer per nacht 'gestoord' door personeel dat de kamer binnenkomt of alarmen die afgaan. Het alarm van een infuuspomp gaat gemiddeld vijf keer per nacht af, gedurende in totaal negen minuten. Daarom zijn we bezig met een studie naar stille infuuspompen, waarbij het alarm niet meer op de kamer te horen is, maar alleen bij de verpleging. Ook is er in het Máxima de mogelijkheid om de infuuspalen buiten de kamer te zetten. Daarnaast loopt er het DEXA dagen onderzoek onder leiding van Marry van den Heuvel-Eibrink en Martha Grootenhuis waarbij kinderen die dexamethason gebruiken ook hydrocortison (bijnierschorshormoon) toegediend krijgen, om te onderzoeken of ze hierdoor beter kunnen slapen. In de zogenaamde Suspect studie wordt het verband tussen slaap, stress en cognitieve problemen (problemen zoals minder concentratie hebben of slechter dingen kunnen onthouden) onderzocht. Tieners en jongvolwassenen die kampen met slapeloosheid kunnen ook meedoen aan de MICADO studie, die de behandeling van slapeloosheid door middel van een online cursus onderzoekt.'Nieuw zorgpadMeer kennis over slaap is belangrijk om (ernstige) slaapproblemen te voorkomen. Daarom wordt er informatiemateriaal ontwikkeld voor zowel ouders als kinderen over dit onderwerp. Raphaële van Litsenburg: 'Naast de lopende onderzoeken zal er in het Máxima een zorgpad voor slaapproblemen worden opgezet. Zo proberen we alles wat we in onze onderzoeken geleerd hebben, in de praktijk te brengen. Alles om slaapproblemen te voorkomen.'


Tips bij slaapproblemen.

  • Zorg voor een gezond slaappatroon
  • Elke dag op ongeveer dezelfde tijd naar bed en dezelfde tijd op
  • Beweeg overdag voldoende
  • Bouw de dag 's avonds af: geen drukke activiteiten voor het slapen gaan
  • Vermijd schermen voor het slapengaan
  • Zorg voor een voorspelbaar avondritueel: dan weet het lichaam dat het tijd is om te slapen


Meer informatie: mail naar R.R.L.vanLitsenburg@prinsesmaximacentrum.nl



Dit artikel is gezamenlijk geschreven door dr. Raphaële van Litsenburg, kinderarts-epidemioloog en Rosanneke Jongbloed, VOKK.




Bron: www.research.prinsesmaximacentrum.nl