Strijd tegen kankerverwekkende stoffen in anti-aanbaklaag is begonnen.

20-12-2019 19:08



Auteur: Yannick Verberckmoes - demorgen.be/nieuws



Een anti-aanbakpan met krasjes in zou mogelijk kanker veroorzaken.

Een anti-aanbakpan met krasjes in zou mogelijk kanker veroorzaken. 

Beeld: GYSENS.




Moet uw koekenpan binnenkort de vuilnisbak in? Een Nederlands voorstel, gesteund door België, wil een einde maken aan het gebruik van pfas-chemicaliën in de Europese Unie. Die zorgen ervoor dat uw vlees niet aanbrandt, maar zijn slecht voor de vruchtbaarheid en mogelijk kankerverwekkend. 'Omdat ze fungeren als kunstmatige hormonen, wordt bijna alles erdoor beïnvloed.'

Wat is er aan de hand? 

Pfas-verbindingen zijn een klein wonder van de chemische industrie. Ze zorgen ervoor dat het vlees niet aanbrandt, als je het in de pan gooit. Maar ze zorgen er evengoed voor dat je regenjas geen water doorlaat. Of dat er geen vlekken blijven zitten op je zetel. Nochtans staat het gebruik ervan al langer ter discussie. "Uit onderzoek is al gebleken dat ze de vruchtbaarheid aantasten", zegt milieu-epidemioloog Tim Nawrot (UHasselt). "Mannen bijvoorbeeld produceren erdoor minder zaadcellen. En als baby's geboren worden zijn ze kleiner." 


Bovendien zitten die pfas-stoffen in de 'categorie 2 carcinogeen', voegt Nawrot er nog aan toe. Dat betekent dat ze voor mensen mogelijk kankerverwekkend zijn, al hebben wetenschappelijke testen dat nog niet bewezen. Bij dieren is dat wel aangetoond. Als die pan dus wat krasjes vertoont, gooi je ze volgens Nawrot maar beter zo snel mogelijk weg, omdat het voedsel dan rechtstreeks in contact komt met de pfas in de anti-aanbaklaag. Dat is vooral in oude pannen een risico, in pannen met een keramische laag zitten ze dan weer niet. 


Wat zegt het voorstel? 

Ook al is het aantal toepassingen van pfas (volledige benaming: per- en polyfluoralkylverbindingen) groot, mogelijk zijn de risico's dus nog groter. Als het van de Nederlanders afhangt, komt er over heel de Europese Unie dan ook een verbod. Enkel als er geen alternatief voor is, mogen ze nog gebruikt worden. Ook wil Nederland dat producten met te veel pfas de EU niet meer binnenkomen. 


Stientje van Veldhoven, de Nederlandse minister van Milieu, heeft de kwestie aangehaald op een overleg met haar Europese collega's en krijgt daarbij steun van andere lidstaten. Ook ons land staat achter het voorstel, zo klinkt het bij minister van Leefmilieu Marie-Christine Marghem (MR).  


"Nederland neemt nu eigenlijk het voortouw door in samenspraak met het Europees Chemicaliënagentschap (ECHA) allerlei onderzoeken uit te voeren op producten met stoffen die tot deze familie behoren", zegt Europees Parlementslid Bas Eickhout (Groenlinks). "Die familie-aanpak is nog nooit gedaan." 


Omdat het verbod zou slaan op de gehele familie van pfas-chemicaliën, gaat het hier om 4.700 verschillende stoffen. De reden waarom de Nederlanders meteen achter heel de familie aangaan, is omdat chemische bedrijven anders een kleinigheid aan de verbinding in hun product kunnen wijzigen, waarna het dan meteen weer op de markt mag. 


Wat toont Belgisch onderzoek over deze chemische stoffen? 

De chemische industrie maakt veelvuldig gebruik van deze stoffen, ze zijn dan ook overal in het milieu te vinden. Ook in ons land zijn er daarom naar die chemicaliën onderzoeken aan de gang. "Omdat deze vervuilende stoffen fungeren als kunstmatige hormonen, wordt bijna alles in het lichaam erdoor beïnvloed", zegt kankeronderzoeker Nik Van Larebeke (UGent en VUB). 


Uit een recente studie bleek dat, hoewel de concentraties waren afgenomen, 77 procent van de volwassenen in 2014 gehalten in het bloed hadden die boven de gezondheidslimiet lagen. "Nog een ander onderzoek geeft aan dat er bij pasgeborenen schade optreedt aan het DNA", zegt Van Larebeke. "Die herstelt zich wel, maar nooit volledig en kan ook het risico op kanker verhogen."





Bron:  www.demorgen.be