Tatoeage-puntjes bij bestraling borstkanker zijn verleden tijd door nieuwe techniek Instituut Verbeeten.

11-02-2022 19:20



Auteur: Hein Eikenaar - bd.nl/tilburg-e-o



Een patiënte wordt met oppervlaktescanning in de juiste houding gelegd onder het bestralingsapparaat. Camera's maken een beeld dat via een scherm aan de muur wordt geprojecteerd, zodat de radiotherapeutisch laborant ziet hoe ze moet liggen. 

Foto: Instituut Verbeeten.




TILBURG - Voor patiënten met borstkanker zijn het vaak nare zichtbare herinneringen aan een bestraling: de tatoeagepuntjes op het lichaam, noodzakelijk om de precieze plek van een tumor te bepalen. Dankzij een nieuwe techniek bij Instituut Verbeeten behoren deze tatoeages definitief tot het verleden. 


Instituut Verbeeten - met locaties in Tilburg, Den Bosch en Breda -  bestraalt jaarlijks ruim vierduizend mensen met kanker. In ongeveer een kwart van de gevallen gaat het om borstkanker. Bij de behandeling kregen deze patiënten voorheen vier tatoeagepuntjes op het lichaam gezet, waarop laserlijnen werden geprojecteerd. Zo kunnen laboranten iemand in de juiste houding leggen voor de bestraling.


,,Je kunt zeggen, wat maken die kleine puntjes uit?",  zegt Mariska de Smet, klinisch fysicus bij Instituut Verbeeten. ,,Maar voor veel patiënten waren het vervelende herinneringen aan een lastige tijd. Sommigen lieten de puntjes later verwijderen."


Maar dat hoeft niet meer omdat Instituut Verbeeten een nieuwe techniek gebruikt voor de behandeling van borstkankerpatiënten. Sinds januari zit op alle bestralingstoestellen (vier in Tilburg en twee in Den Bosch en twee in Breda) nu zogeheten oppervlaktescanning. De Smet: ,,Dat is uniek in Nederland."


De Tekst gaat verder onder de Foto:



Kleuren en getallen op het scherm maken bij oppervlaktescanning zichtbaar hoe de patiënte moet liggen voor de bestraling van haar borst. Daarvoor zijn geen tatoeagepuntjes en lasers meer nodig.

Kleuren en getallen op het scherm maken bij oppervlaktescanning zichtbaar hoe de patiënte moet liggen voor de bestraling van haar borst. Daarvoor zijn geen tatoeagepuntjes en lasers meer nodig. 

Foto: Instituut Verbeeten.




Bestralingen van het hoofd:


De techniek wordt ook ingezet bij behandeling van bepaalde bestralingen van het hoofd. Patiënten hoeven daardoor het 'vervelende' bestralingsmasker niet meer op, waarmee hun hoofd op de behandeltafel wordt vastgeklemd. Willy de Kruijf, klinisch fysicus en afdelingshoofd. ,,Komende jaren gaan we samen met leverancier Varian kijken of we de techniek kunnen uitbreiden naar andere kankersoorten."



De Tekst gaat verder onder de Foto:



Bij bepaalde bestralingen van het hoofd hoeft het 'vervelende' bestralingsmasker niet meer gebruikt te worden sinds Instituut Verbeeten oppervlaktescanning gebruikt.

Bij bepaalde bestralingen van het hoofd hoeft het 'vervelende' bestralingsmasker niet meer gebruikt te worden sinds Instituut Verbeeten oppervlaktescanning gebruikt. 

Foto: Instituut Verbeeten.




Bij een van de bestralingstoestellen van Instituut Verbeeten aan de Brugstraat in Tilburg geeft hij een korte demonstratie hoe oppervlaktescanning werkt. Radiotherapeutisch laborant Remke Lamers legt hem als 'patiënt' in de juiste positie. Hij krijgt kunststof steunen onder zijn nek en benen. 



Beweegt iemand te veel, dan wordt de straling onderbro­ken en gaan we terug naar binnen om de houding te corrigeren.

Remke Lamers, Instituut Verbeeten.



Speciale camera's filmen zijn lichaam vanuit verschillende hoeken, terwijl Lamers haar handen tegen het hoofd van De Kruijf plaatst en het een beetje verschuift. Ondertussen kijkt ze naar een computerscherm aan de muur waarop een animatie van het hoofd te zien is. Cijfertjes en kleuren verspringen op het scherm. Ze geven aan wanneer de 'patiënt' precies goed ligt.


De Tekst gaat verder onder de Foto:



Radiotherapeutisch laborant Remke Lamers legt 'patiënt' Willy de Kruijf met de techniek van oppervlaktescanning in de juiste houding voor de bestraling van zijn hoofd. Op het scherm aan de wand ziet ze of zijn hoofd 'goed' ligt.

Radiotherapeutisch laborant Remke Lamers legt 'patiënt' Willy de Kruijf met de techniek van oppervlaktescanning in de juiste houding voor de bestraling van zijn hoofd. Op het scherm aan de wand ziet ze of zijn hoofd 'goed' ligt. 

Foto: Pix4Profs-Ron Magielse.




,,Daarna gaan wij naar buiten en kan de bestraling beginnen", zegt Lamers. Via een ander scherm kan ze zien of de patiënt goed stil blijft liggen. ,,Beweegt iemand te veel, dan wordt de straling onderbroken en gaan we terug naar binnen om de houding te corrigeren."


Waarom een patiënt moet inademen voor bestraling van de borst:


Het bestralen van een tumor moet zo exact mogelijk gebeuren om te voorkomen dat gezond weefsel beschadigt en er bijwerkingen optreden. Daarom is het van belang dat iemand tijdens de bestraling zo min mogelijk beweegt. Bij de behandeling van een tumor in de borst is 'beweging' vaak een factor die scherp in de gaten gehouden moet worden, zegt klinisch fysicus De Smet.


,,Een patiënt moet inademen zodat de borst omhoog komt en de straling zo ver mogelijk weg blijft van het hart en de longen. Bij een bestralingssessie moet iemand ongeveer tien keer inademen en dan wil je ook dat de borst steeds hetzelfde ligt. Met oppervlaktescanning kunnen we dat heel goed zien."








Bron: www.bd.nl