Thijsje Oenema genas van kanker: ‘Ik begrijp nog steeds niet hoe ik het heb gered’.

09-02-2020 16:09


Auteur: Pim Bijl - ad.nl/schaatsen



Thijsje Oenema: ,,Ik kan enorm blij zijn met iets, maar alleen moeten genieten vind ik onzin.''

Foto: Stephan Tellier.




 
Thijsje Oenema (31) leeft een nieuw leven. Sinds ze genas van kanker, moest ze zichzelf opnieuw ontdekken. Maar intussen is ze nog altijd de nationaal recordhouder op de 500 meter. De vraag is voor hoelang nog, met de WK afstanden in Salt Lake City in aantocht.


Er was gewoon niet echt hoop. Ik had al gesprekken met familie en vrienden over het einde.

Thijsje Oenema.

 

Door Pim Bijl.

Als in 2013 iemand had gezegd dat haar Nederlands record op de 500 meter zeven jaar later nog zou staan, had ze diegene voor gek verklaard. Thijsje Oenema was 24 jaar, nog een schaatsleven voor zich. Dacht ze. ,,Ik kon beter", zegt ze nu. ,,Ik was er heilig van overtuigd dat ik dat record makkelijk nog ging verbeteren. Het is er nooit meer van gekomen."


Oenema kreeg kanker. Ze werd weggerukt uit het schaatsen. In de kracht van haar leven werd ze geconfronteerd met haar sterfelijkheid. Maar ze leeft nog. De gespreksthema's tijdens het interview zijn zwaar. Alleen bespreekt Oenema ze opvallend vaak luchtig, vol humor. Geregeld lacht ze hardop, bijvoorbeeld als ze zegt: ,,Ik ben nogal jong gestopt."



Tekst gaat verder onder de Foto:



Thijsje Oenema.

Foto: anp. 




Wanneer Oenema terugdenkt aan die races in 2013, haalt ze gedetailleerd haar gedachten, haar gevoelens naar boven. Van de sfeer die hing in Salt Lake City: wie gaat er eindelijk dat record van Andrea Nuyt uit de boeken rijden? Tot de gedachte: ik open te traag, moet nu écht een beetje doorversnellen, want het gaat niet hard genoeg. Nou, hard ging het wel degelijk, zij was het dus, die exact 4000 dagen na Nuyt het record op de 500 meter verbeterde én een dag later nog eens aanscherpte tot 37,06 seconden. Datzelfde jaar viel haar oog op een vlekje op haar pols. Het bleek een melanoom. Ze kwam erbovenop, keerde terug in het schaatsen, maar in 2015 volgde een nieuwe klap. Uitgezaaide melanoomkanker. Ze werd zo goed als dood verklaard. ,,De eerste arts keek mij heel zielig aan, de tweede gaf mij één procent, de derde zei: het wordt heel spannend."


Oenema was realistisch. ,,Ik had nog ongeveer een jaar te leven. Er was gewoon niet echt hoop. Ik had gesprekken met vrienden en familie over het einde, want ik zou er waarschijnlijk niet meer zijn. Wel stond ik er ook zo in: als ik op mijn sterfbed moet liggen, dan wil ik er alles aan hebben gedaan.'' Ze zocht naar de beste artsen, leefde gezond en strikt. ,,Ik had geen invloed op de ziekte, die doet wat-ie wil, maar ging er toch extreem mee bezig. Met een topsportmentaliteit. Maar tijdens de behandeling was ik zó ziek. Dan kun je niks meer en laat je het gaan."


Tegen alle prognoses in, en dankzij baanbrekende therapieën, verdween de kanker uit haar lijf.


Ze mocht door met leven. En dat bleek moeilijk. ,,In het begin, nadat ik schoon was verklaard, denk je: gaan! Daarna komt het besef. Wat is hier nou echt gebeurd? Rationeel heb ik daar inmiddels een antwoord op. Emotioneel begrijp ik nog steeds niet hoe ik het heb gered. Op zo'n dag, van de uitslag van de scan, dat je te horen krijgt 'ja' of 'nee' en 'nee' betekent dan: we kunnen niks meer doen en je kunt binnen drie maanden doodgaan... Hoe heb ik dat in godsnaam doorstaan? Dat écht diep van binnen beseffen, is lastig.''


Tijdens haar ziekte leefde ze van scan naar scan. Nu moest Oenema zich ineens opnieuw ontdekken. Dingen verzinnen om te doen. Ritme creëren. Een uurtje per week ging ze naar de collegezaal. Daar hoorde ze van alles. Maar wat, dat was ze thuis alweer vergeten. Ze moest er bovendien een aantal dagen van bijkomen.


Uitrusten, herstellen, terugkrabbelen. Steeds een beetje meer. Af en toe mocht ze in 2016 op het ijs staan, maar in haar lichaam was zoveel veranderd dat echt hard schaatsen niet meer lukte. ,,Ik was verdrietig om wat mij is overkomen. Maar aan de andere kant was ik allang blij dat ik dat verdriet mocht voelen."


Verkwanselen:



Het schaatsen heb ik afgesloten. Al die trainingen, ik mis het niet, heb totaal geen heimwee.

Thijsje Oenema.



Ze liep tegen muren op. Ging in therapie. ,,Je denkt nog steeds: ik ben die topsporter, die een volledige studie er naast deed, de hele wereld overvloog. En nu kon ik  weinig. Was moe. Maar ik wilde zó graag. Want ik had mijn leven weer. Dat wil ik uitermate benutten en niet verkwanselen. Want ik mag wél dóór en zoveel mensen om mij heen mochten niet."


Ze is dichterbij haarzelf gekomen. ,,Ik moest mezelf opnieuw uitvinden, iets compleet nieuws gaan doen. Dus je denkt na: wie ben ik, wat wil ik, waar geniet ik echt van, en wat wil ik hier nog gaan doen? Want je hebt nu een leven, ga dan óók leven." Ze studeerde af. Dat leek haar vrij onzinnig toen ze ziek werd. Maar eenmaal schoon en opgekrabbeld rondde ze haar masters finance en international financial management af. Ze werkte. Verhuisde van Joure naar Engeland om als business analist voor Philips te werken. Ze ontwikkelde zich. Komende zomer keert ze terug omdat de fabriek sluit.


Tevreden concludeert ze nu: ,,Vroeger was ik 120 procent, nu 100 procent. Ik doe nog steeds meer dan de meeste mensen. Als ik kijk wat ik allemaal gedaan heb de voorbije drie jaar, is dat veel. Een mooie carrière is niet het doel, wel een mooie bijvangst. Maar met alles wat ik doe, doe ik mijn best. Ik wil het gewoon graag goed doen. Dan zie ik wel wat het brengt en wat mij energie geeft."


De toekomst ligt open. Grijnzend: ,,Ik denk best wel onbegrensd." Waar dat vandaan komt? ,,Het onverwachte. Waarom zou ik mezelf beperkingen opleggen? Niemand had verwacht dat ik dat NR zou rijden in 2013, vooral niet toen ik jong was, ik reed het toch. Niemand had verwacht dat ik zo ziek zou worden, dat werd ik toch. Er waren ook vrij weinig mensen die geloofden in mijn herstel, ik zit hier nog steeds. Als ik iets wil, kan ik het toch proberen? Ik wil niet stilstaan." Ze zegt geen druk te voelen om altijd van het leven te genieten. ,,Ik mag genieten, maar het mag ook de andere kant op. Ik laat mijn emoties zien. Kan enorm blij zijn met iets, maar alleen maar moeten genieten vind ik onzin. Ik wil allebei de kanten voelen."


De grootste verandering? ,,Ik ben opener geworden. Als schaatser moest ik mezelf soms beter voordoen dan ik was. Dat hoeft nu niet meer. En ik vertel meer wat ik voel, wat er in mij omgaat."


Inmiddels is Oenema al bijna vier jaar schoon. Veel van haar concurrenten van destijds schaatsen nu nog. Dit weekeinde in Calgary. Vanaf donderdag voor de wereldtitels in Salt Lake City. ,,Ook ik had hier prima kunnen schaatsen. Daar was ik goed genoeg voor."


Uitslagen:

Ze zegt het niet verbitterd. Ze doet nu zoveel andere dingen dat ze er niet bij stilstaat. Naast haar werk bij Philips, is ze lid van de atletencommissie van NOC*NSF en loopt ze een aantal weekeinden per winter op vrijwillige basis in Thialf rond om uitslagen te verwerken. ,,Het schaatsen is er niet meer en is gewoon afgesloten. Ik heb totaal geen heimwee. Al die zware trainingen, dat mis ik echt niet."


Als ze over haar Nederlands record praat, en de races van toen, lijkt het alsof ze over een ander persoon praat. Ze schiet in de lach. ,,Ik kan mij nu niet voorstellen dat ik in een pak zou staan en naar de start zou moeten. Of dat ik zó hard kan schaatsen. Soms vraag ik mij af: hoe heb ik dat gedaan?"


Dat is het gekke, zegt ze. ,,Het voelt niet als gisteren. Het voelt als lang geleden. Als een ander leven."



Thijsje Oenema in 2013 in Salt Lake City, waar ze het nationaal record reed op de 500 meter reed.

Foto: ANP.



Bron: www.ad.nl