Thuis testen op baarmoederhalskanker moet meer vrouwen over streep trekken: ‘Deze ziekte kan je vroeg opsporen’.

03-07-2023 18:01

 

 

Auteur: Ellen van Gaalen - ad.nl/gezond

 

 

 

Vooral vrouwen tussen de 30 en 34 jaar laten het uitstrijkje schieten.

Vooral vrouwen tussen de 30 en 34 jaar laten het uitstrijkje schieten. 

Foto: RIVM.

 
 
 
 
 
 
 
Vrouwen krijgen vanaf vandaag 3 juli 2023 automatisch een zelftest voor baarmoederhalskanker. Het aantal deelnemers aan het bevolkingsonderzoek is ongekend laag, de thuistest moet deelname makkelijker maken. ‘We horen vaak dat het er niet van is gekomen om een uitstrijkje te laten maken.’
 
 
Van alle bevolkingsonderzoeken is die om baarmoederhalskanker vroeg op te sporen het slechtst benut. Terwijl voor borstkanker zo’n 72 procent van de vrouwen een preventief onderzoek laat doen, blijft dat percentage bij baarmoederhalskanker steken op een kleine 55 procent.

Vooral vrouwen tussen de 30 en 34 jaar laten het uitstrijkje schieten, daar is de opkomst 44 procent. Precies daarom krijgen zij bij hun eerste oproep voor het bevolkingsonderzoek gelijk een zelfafnameset via de post. ,,We zien dat 91 procent van de vrouwen wél de intentie heeft, maar dat een groot deel toch niet meedoet. Vaak horen we dat het er niet van is gekomen, of dat ze zwanger raakten en het daarna vergaten”, weet Sandra van Dijk, programmamanager van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker bij het RIVM.

 

 

We zien dat 91 procent van de vrouwen wél de intentie heeft, maar dat een groot deel toch niet meedoet

Sandra van Dijk, RIVM.

 

 

 

Naar verwachting gaan voortaan maandelijks zo’n 45.000 thuistests de deur uit. Het RIVM en Bevolkingsonderzoek Nederland hopen dat het zo makkelijk wordt om mee te doen. Hoe hard de deelname zal stijgen, durft Van Dijk niet te zeggen.

 

 

De thuisset is even betrouw­baar als een uitstrijk­je bij de huisarts.

Sandra van Dijk, RIVM.

 

 

 

 

Dertigers:

 

De Gezondheidsraad adviseerde twee jaar geleden al om alle vrouwen meteen een zelftest te sturen. De dertigers die voor het eerst een uitnodiging krijgen, ontvangen direct zo’n set. De rest van de vrouwen tot 60 jaar krijgt eerst alleen een uitnodiging. Ze kunnen zelf een thuistest aanvragen of langs de huisarts voor een uitstrijkje. Als ze na twaalf weken niets hebben gedaan, volgt alsnog automatisch een zelftest via de post. ,,We weten dat sommige 35-plussers liever naar de huisarts gaan voor een uitstrijkje en vinden het zonde als we meteen zelfafnamesets versturen en die grotendeels in de prullenbak verdwijnen”, verklaart Van Dijk.

 

De zelfafnametest spoort het humaan papillomavirus (HPV) op. Vrijwel alle baarmoederhalskanker wordt door dat virus veroorzaakt. Jaarlijks krijgen zo’n 900 vrouwen baarmoederhalskanker, 200 overlijden eraan.

 

Bij een uitstrijkje blijkt dat ongeveer 1 op de 10 vrouwen HPV bij zich draagt. Van Dijk: ,,De thuisset is even betrouwbaar als een uitstrijkje bij de huisarts. Het is alleen wel zo dat vrouwen alsnog naar de dokter moeten als ze HPV bij zich dragen.” Want sec de aanwezigheid van het virus betekent niet dat er onrustige cellen bij de baarmoederhals zitten. Dat kan een huisarts met een aanvullend uitstrijkje wél zien.

 

 

Zonder het bevolkingsonderzoek zouden zo’n 500 vrouwen per jaar aan de ziekte sterven.

Zonder het bevolkingsonderzoek zouden zo’n 500 vrouwen per jaar aan de ziekte sterven. 

Foto: RIVM.

 

 

 

 

 

Gynaecoloog:

 
Drie procent krijgt door het bevolkingsonderzoek een verwijzing naar de gynaecoloog, één procent moet daadwerkelijk voor een voorstadium van baarmoederhalskanker worden behandeld. Zonder het bevolkingsonderzoek zouden zo’n 500 vrouwen per jaar aan de ziekte sterven.
 

Overigens krijgen dit jaar de eerste vrouwen die voor HPV zijn gevaccineerd een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Tegenwoordig kunnen tieners een prik tegen het virus halen. Het risico op baarmoederhalskanker wordt daardoor 87 procent kleiner. ,,Omdat het niet nul is, nodigen we ze toch uit voor het bevolkingsonderzoek”, aldus Van Dijk. Al kan het uiteindelijk zo zijn dat de frequentie omlaag gaat.

 

In totaal zijn er zo’n 100 verschillende varianten van HPV. Veertien daarvan kunnen baarmoederhalskanker veroorzaken. In het vaccin zijn de twee varianten met het grootste risico verwerkt. Van Dijk: ,,Het mooie van deze vorm van kanker is dat je die dus met vaccinatie kunt voorkomen. Én met een uitstrijkje kan je de ziekte ook nog eens vroeg opsporen. We hopen dat het bevolkingsonderzoek in de toekomst overbodig wordt.”

 

 

 

 

 

 

 Bron: www.ad.nl