Uitstellen van zorg vormt een stille crisis in schaduw van corona.

01-04-2020 17:42


Auteur:  De Limburger  ad.nl/limburg.



-

Foto: Getty Images.





Omdat ziekenhuizen in coronatijd maximaal belast worden, komt de reguliere zorg zwaar onder druk te staan. Diagnoses, scans en operaties worden massaal uitgesteld. "Dit is onverantwoord."


Dat schrijft De Limburger. Hij begrijpt dat zo veel mogelijk zorg nu naar coronapatiënten gaat, absoluut. Maar zijn eigen situatie maakt hem onzeker, soms zelfs radeloos.


Ex-militair Ymo Hartzema (44) uit Well heeft een lange medische geschiedenis: posttraumatische stress-stoornis (PTSS), chronische depressie en pijnsyndroom, neurologische schade, zwaar gehoorverlies. Een rechtstreeks gevolg van achttien slopende jaren in het leger, met lange missies naar de brandhaarden Bosnië en Afghanistan. Hij wacht nu op de vijfde operatie wegens een zenuwbeknelling én op een onderzoek naar een ontsteking in zijn oor.


Die kan - zo vreest hij - door etteren naar de hersenen. Maar alles is uitgesteld. "Ik zou op 18 maart 2020 een mri-scan krijgen van mijn hoofd. Maar een dag van tevoren werd die afgezegd. Ik vroeg: wanneer dán? Het antwoord was: zodra corona weg is."


Stroom:

De Limburgse oorlogsveteraan, die na de twee missies werd afgekeurd, is zeker niet de enige die te maken krijgt met uitgestelde zorg. Omdat de ziekenhuizen in Nederland alles op alles moeten zetten om de groeiende stroom coronapatiënten op te vangen, komt de reguliere zorg zwaar ­onder druk te staan. Operaties, diagnoses, therapieën, scans, onderzoeken: ze worden massaal afgezegd of verschoven naar een onbekend tijdstip ergens aan de troebele horizon. Gupta Strategists, een onafhankelijk adviesbureau dat gespecialiseerd is in gezondheidszorg, schatte in een recent onderzoek dat liefst 40 procent van de 'normale' zorg stil ligt. Ruim drie ­miljoen patiëntencontacten per week worden afgezegd. Dokters en verpleegkundigen worden plots in coronateams ingezet, talloze consulten bij huisarts en tandarts worden geschrapt. Alleen voor echte spoedeisende hulp is nog ruimte. Ook een omgekeerd effect is zichtbaar: uit angst voor besmettingen stappen mensen veel minder snel een dokterspraktijk binnen. De conclusie van Gupta is alarmerend: dit kan een sluipmoordenaar zijn die potentieel meer levens gaat raken dan het nieuwe coronavirus.


Pijnstillers:

Ook Berty Palmen (64) uit Vlodrop voelt dagelijks de gevolgen, letterlijk zelfs: ze heeft pijnstillers nodig om het een beetje leefbaar te houden. Als gevolg van kanker moest ze drie jaar geleden beide borsten laten verwijderen, evenals lymfeklieren in de oksel. Omdat het vocht in haar ­lichaam daardoor niet goed meer wordt afgevoerd, krijgt ze wekelijks therapie in het Laurentius Ziekenhuis in Roermond.


Maar de laatste keer is nu een maand geleden. "Mijn therapeute moest van de ene op de andere dag op een andere afdeling gaan werken. Ik snap dat, er zijn nu mensen die er veel erger aan toe zijn dan ik. Maar het heeft wel een grote impact. Ik heb méér pijn, eigenlijk de hele dag, en vraag me af welke schade dit aan mijn lijf kan veroorzaken. De onzekerheid knaagt. Ik heb niets meer gehoord over hoe het nu verder moet. Ik denk dat ze dat in het ziekenhuis zelf ook niet weten. Het zorgpersoneel werkt zich daar kapot, straks vallen zij ook om."


Het algemene, verontrustende beeld wordt bevestigd door de Patiëntenfederatie Nederland, die zich sterk maakt voor alle mensen die zorg nodig hebben. De federatie hield vorige week een enquête onder achtduizend leden van het eigen zorgpanel en schrok van het resultaat.


Voor bijna 70 procent heeft uitstel van een afspraak in het ziekenhuis gevolgen, soms in sterke mate. Een kwart maakt zich 'redelijk tot heel veel zorgen'. Veel mensen worden niet of nauwelijks ingelicht over de consequenties.


Stuwmeer:

"Eigenlijk is het onverantwoord om de reguliere zorg zo lang uit te stellen", zegt woordvoerder Thom Meens, die als Maastrichtenaar de situatie in Limburg nauwgezet volgt. "Het is even niet anders, maar dit moet niet te lang duren. Zo ontstaat er bovendien straks na de coronacrisis een groot stuwmeer  aan uitgestelde zorg. Dat moet dan weer worden weggewerkt, waardoor weer nieuwe wachtlijsten ontstaan."


Een oplossing zou zijn om een ziekenhuis geheel coronavrij te maken, zodat mensen daar voor normale zorg terechtkunnen. "In Amsterdam wordt daar nu over nagedacht. In Limburg lijkt dat niet aan de orde, zoveel ziekenhuizen zijn hier niet."


Videobellen:

Zo goed en zo kwaad als het kan proberen (huis)artsen toch zo veel mogelijk hun werk te doen. Pragmatisch vaak, via zorg op afstand. Afspraken worden omgezet in een telefonisch consult, polibezoek wordt vervangen door videobellen. Ruim 80 procent van alle Nederlandse ziekenhuizen, zo beweren de onderzoekers van Gupta, maakt daar nu gebruik van. Maar ideaal is het niet, ondervindt Berty Palmen. "Met voorgeschreven oefeningen probeer ik de dag door te komen. En ik ben zelf maar een beetje gaan dokteren. Ik kan het nog wel uithouden, maar ik weet van lotgenoten dat ze zoveel pijn hebben dat ze soms morfinetabletten nodig hebben."


Zoontje:

Ymo Hartzema beseft dat dit nog wel eens een hele tijd kan gaan duren. Naast zijn grote rugzak vol medische dossiers heeft de ex-militair met zijn vrouw ook nog de zorg over een zoontje van vier, Quinn, met het syndroom van Down. En ook voor hem is de medische molen nagenoeg tot stilstand gekomen.


Lijdzaam toekijken? Dat is geen optie meer. Hartzema: ,,Ik ga deze week maar weer eens achter alles aan bellen. Er moet toch iets mogelijk zijn?"




Bron: www.ad.nl