Vrouwen niet in voor thuistest onderzoek baarmoederhalskanker.

07-08-2018 20:47


Auteur: Rianne Oosterom - trouw.nl/samenleving



Het uitstrijkje, dat de huisarts met een eendenbek (speculum) maakt, wordt voor laboratoriumonderzoek klaargemaakt.

Foto: ANP.



De zelftest zou in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker twijfelaars over de streep moeten trekken. Tot dusver is er geen effect.


De hoop was dat een zelftest de lage deelname aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker op zou krikken. Een jaar later is dat nog niet gebeurd, blijkt uit een tussentijdse meting van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).


Afgelopen jaar deed ongeveer 7 procent van de vrouwen die deelnamen aan het onderzoek dat met een thuistest.


Maar dat aantal doet de totale deelname van vrouwen nog niet stijgen, aldus het RIVM. Het definitieve deelnamecijfer in 2017 is nog niet bekend, maar komt volgens het rijksinstituut op ongeveer hetzelfde neer als het jaar daarvoor: zo'n 60 procent, laat Sandra van Dijk, programmacoördinator van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, weten.



Baar­moe­der­hals­kan­ker is een van de weinige kankers die op eenvoudige manier en in een vroeg stadium ontdekt kan worden


Zelfafnametest:

Ten opzichte van 2015 is de deelname met bijna 5 procent gedaald. Het RIVM zei daarover dat het negeren van het onderzoek leidt tot tientallen doden per jaar. De deelname aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker is al jaren veel lager dan de vergelijkbare onderzoeken naar darmkanker (rond de 72 procent) en borstkanker (rond de 77 procent).


Terwijl baarmoederhalskanker een van de weinige kankers is die op eenvoudige manier en in een vroeg stadium ontdekt kan worden en gemakkelijk wordt verwijderd.


De zelfafnametest is bedoeld om vrouwen die niet geneigd zijn mee te doen, toch over de streep te trekken. "We kunnen met zekerheid zeggen dat invoering van de zelfafnametest gevallen van baarmoederhalskanker gaat voorkomen", was de conclusie van het proefschrift van Remko Bosgraaf van vóór 2017. 


Vrouwen worden niet getriggerd:

Vrouwen hebben vanaf begin dat jaar de mogelijkheid om zichzelf thuis te testen, in plaats via een uitstrijkje, afgenomen door een arts. "We zijn er pas net mee begonnen", zegt Sandra van Dijk, programmacoördinator van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker.  Volgens haar is het op basis van deze cijfers nog te vroeg om te zeggen dat de test geen effect heeft.


"Vrouwen krijgen nu alleen een zelfafnametest aangeboden als zij na vier maanden niet gereageerd hebben op de uitnodiging om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. Dat zorgt voor vertraging in de resultaten."


Ja, het is vroeg om iets over de test te zeggen, zegt onderzoeker Remko Bosgraaf. Maar toch doet hij het omdat hij zijn twijfels heeft over de manier waarop de zelftest wordt aangeboden.


"Het gaat hier om vrouwen die al lastig te benaderen zijn, die al niet echt getriggerd worden door een oproep. Ik denk dan aan groepen zoals vrouwen met een laag sociaal economische status of allochtone vrouwen. Dit zijn sowieso de groepen vrouwen met een lage deelnamegraad aan het bevolkingsonderzoek, weten we uit internationale literatuur. Deze vrouwen moeten nu zelf actief vragen om een zelftest. Dat zijn te veel logistieke stappen waardoor ze wellicht afzien van screening."


Over de streep trekken:

Ook patholoog Sietske Riemersma is kritisch. Zij werkt in een lab in Oost-Nederland en analyseert uitstrijkjes. "Het idee achter de zelfafnametest is dat het mensen over de streep zou trekken die anders niet zouden meedoen. Dat is niet gebeurd. Als de deelname niet stijgt, is het de vraag of de mensen die de test thuis hebben gedaan, wel extra zijn gekomen."


Om een hogere opkomst te bereiken, moet de test volgens Bosgraaf veel bekender worden. En het moet eenvoudiger beschikbaar komen. Sandra van Dijk van het RIVM verwacht ook dat meer bekendheid leidt tot een stijging van het aantal deelnames.


"De zelftest is bedoeld om het zo laagdrempelig mogelijk te maken. Natuurlijk hopen we dat iedereen een bewuste keuze maakt. Zeven procent van de vrouwen is best aardig, dat zijn er tienduizenden, en dertig procent daarvan doet voor het eerst mee. Het is dus niet zo dat er nog helemaal geen effect is."


Lees ook dit opiniestuk van een gynaecoloog over de HPV-vaccinatie:

HPV richt veel en grote ellende aan:

Laat de meisjes die de HPV-vaccinatie krijgen aangeboden daar vooral gebruik van maken, bepleit Cor de Kroon, gynaecoloog-oncoloog in het Leids Universiteit Medisch Centrum.



Bron: www.trouw.nl