Waarom geen gratis HPV-prik voor iedereen? 'Overheid moet grenzen trekken.

16-03-2023 18:02

 

 

Auteur: Sanne Oving - nu.nl/binnenland

 

 

 

 

 

 

 

 

Ruim 1,3 miljoen jongvolwassenen kunnen dit jaar een gratis prik tegen HPV-kanker halen. Maar de inhaalsessie voor deze groep roept ook vragen op. Zo vragen lezers zich op ons reactieplatform NUjij af waarom een 26-jarige de HPV-prik wel gratis mag halen en iemand van 28 niet.


HPV staat voor het humaan papillomavirus. Dat virus kan in zeldzame gevallen tot kanker leiden. Een vaccinatie verkleint de kans daarop.

 

De inhaalcampagne is gericht op de ruim 1,3 miljoen 18- tot 26-jarigen die eerder geen HPV-prik hebben gehaald. Die prik is alleen dit jaar gratis voor de jongvolwassenen. "Je moet ergens een grens trekken", zei het RIVM eerder tegen NU.nl.

 

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verwijst naar het advies van de Gezondheidsraad. Die ziet op basis van wetenschappelijk onderzoek geen heil in een prikcampagne voor mensen ouder dan 26, omdat "vaccinatie op hogere leeftijd niet doelmatig is".

 

"Vanuit de overheid moet je kiezen waar je je geld voor inzet. Dat doe je het liefst waar het meeste effect wordt verwacht", zegt Daniëlle Timmermans. Zij is als hoogleraar Risicocommunicatie en Volksgezondheid verbonden aan het Amsterdam UMC. Zo'n afweging is ook gemaakt voor bijvoorbeeld de griepprik, die zestigplussers en andere risicogroepen kosteloos kunnen halen.

 

"De vraag is of de vaccinatie zoveel gezondheidswinst oplevert, dat iedereen het gratis moet krijgen. Waarschijnlijk niet, omdat het risico op baarmoederhalskanker klein is. Elk geval is er een te veel, maar er zijn grotere risico's."

 

Vanuit de volksgezondheid gezien lijkt het dus een juist beleid, maar daar kunnen burgers anders over denken. "Mensen beoordelen risico's vaak anders dan experts. Voor sommigen is ook een klein risico niet acceptabel. Als er een vaccin tegen baarmoederhalskanker is, dan vinden ze het logisch dat dat voor iedereen beschikbaar is", legt Timmermans uit.

 

 

Wat is HPV?


Het humaan papillomavirus (HPV) kan in zeldzame gevallen kanker veroorzaken. Ieder jaar krijgen duizend vrouwen baarmoederhalskanker of kanker aan de vagina of schaamlippen of in de mond- of keelholte. Bij mannen gaat het om ongeveer vierhonderd personen die penis-, anus- , mond- of keelholtekanker krijgen.


HPV is zeer besmettelijk en seksueel overdraagbaar. De meeste mensen krijgen het, maar merken daar niets van. Meestal verdwijnt het virus na twee jaar weer uit het lichaam.


Kinderen krijgen op hun tiende de vaccinatie gratis aangeboden. Dit jaar kunnen ook 18- tot 27-jarigen de prik gratis halen. Dit voorjaar ontvangt een groep tieners onder de achttien opnieuw een uitnodiging.


'Ook voor oudere mensen kan de prik nuttig zijn'


Niet alleen burgers, maar ook sommige experts roepen op de groep uit te breiden. Zo ziet Jacqueline Louwers van gynaecologenvereniging NVOG dertigjarige vrouwen die de prik jaren geleden hadden kunnen halen, maar dat niet hebben gedaan. "Die moet ik dan vertellen dat ze baarmoederhalskanker hebben", zegt Louwers, die ook als gynaecoloog werkt bij het Diakonessenhuis. "Dat had niet gehoeven als ze een prik hadden gekregen."

 

Ook voor oudere mensen kan de prik nog nuttig zijn. "We weten dat vrouwen er baat bij hebben als we rondom de behandeling van een voorstadium van baarmoederhalskanker vaccineren. Maar we lopen ertegenaan dat vrouwen die prik zelf moeten betalen. Je bent 155 euro per vaccin kwijt en je hebt er twee of drie nodig. Dat is een kostenpost die niet iedereen kan dragen. Dat geeft een enorme ongelijkheid."

 

Louwers zegt dat idealiter iedereen zo'n prik kan halen, maar begrijpt dat "er nou eenmaal keuzes gemaakt moeten worden". "Wat mij betreft zorgen we dat er zo veel mogelijk jonge mensen gevaccineerd worden en daarna mensen op indicatie." Ze wijst op bepaalde risicogroepen, onder wie mensen die een niet goed werkend afweersysteem hebben.

 

 

Waarom prikken we met Cervarix?


Op ons NUjij-platform vroegen jullie je ook af waarom de jongvolwassenen en kinderen het HPV-vaccin van Cervarix krijgen toegediend. Er zijn namelijk ook andere prikken beschikbaar. Zo beschermt Gardasil tegen meer soorten HPV-kanker.

 

Het ministerie zegt dat Cervarix is gekozen op basis van de goede werking en de prijs. Daarom is in het zogenoemde aanbestedingsproces Cervarix geselecteerd. Volgend jaar wordt opnieuw naar de aanbesteding gekeken. Dan zou dus een ander vaccin aangekocht kunnen worden.

 

"Het voordeel van Gardasil is dat het ook beschermt tegen genitale wratten. Maar bij dit soort grote vaccinatiecampagnes tellen kosten ook mee", zegt Louwers hierover. "Het einddoel is kanker voorkomen, niet genitale wratten. Dan is dit een betere kandidaat."

 

 

 

 

Bron: www.nu.nl