Al zo'n vijfduizend leerlingen volgden in het UMCG een les over de gevaren van vapen.

31-05-2026 15:19

 

 

Auteur: Alies Hoogstra - umcg.nl

 

 

 

 

 

Vapen is verleidelijk, maar gevaarlijk. Sinds een jaar nodigt het UMCG daarom brugklassen uit voor een vape-les. Al zo'n vijfduizend leerlingen volgden een les en scholen melden zich opnieuw aan met nieuwe klassen.


‘Het is heel verschillend hoe klassen reageren als ik een vape-les geef', vertelt verpleegkundig specialist longoncologie Femke Ytsma. ‘De ene klas is heel eerlijk en stelt veel vragen. Bij een andere klas steekt niemand de vinger op als ik vraag wie er vapet. Ongetwijfeld klopt dat niet want bijna een kwart van de Nederlandse jongeren tussen 12 en 25 jaar vapet.’

 

 

Leerlingen komen hier:

Een groep longartsen, kinderlongartsen en een verpleegkundig specialist, geeft sinds mei 2025 op aanvraag vape-lessen aan brugklassen. Heel bewust gaan ze niet naar de scholen toe, maar laten de leerlingen naar het UMCG komen. ‘Want als ze hier rondlopen en patiënten zien, komt de boodschap anders binnen’, zegt kinderlongarts Annelies Zwitserloot. 

 

 

Meer effect:

Docent Sylvia Arouri van rsg de Borgen locatie Woldborg uit Grootegast beaamt dat: ‘Op onze school geven we leerlingen voorlichting over vapen, maar we hebben het gevoel dat dat niet veel indruk maakt. Vorig jaar zijn we hier met een brugklas geweest voor een vape-les. Wij en ook ouders denken dat dat meer effect had, daarom zijn we hier nu weer met een andere klas.’ 

 

'In vapes zit veel meer nicotine dan in sigaretten.'

 
 

Een sigaret of snus:

Dwars door het UMCG wandelt die klas naar het lokaal waar Femke Ytsma in haar witte jas de vape-les gaat geven. Vingers gaan de lucht in als ze vraagt wie er vapet en leerlingen vertellen ook wel eens een sigaret of snus te hebben geprobeerd. Ytsma legt uit dat er in vapes veel meer nicotine zit dan in sigaretten, dat vapen net zoals heroïne of cocaïne heel verslavend is, en je er allerlei soorten kanker en ook concentratie- en slaapproblemen van kunt krijgen.  
 
 
 
 
 
Ook op haar spreekuur praat kinderlongarts Annelies Zwitserloot met haar patiënten over vapen.
 
 
 
 
 
 

Klaplongen en longbloedingen:

Op haar spreekuren merkt kinderlongarts Annelies Zwitserloot bij haar patiënten de effecten van vapen. Zo heeft ze patiënten bij wie de astmaklachten zijn toegenomen of die onrustig en geïrriteerd zijn door een nicotineverslaving. ‘We hebben hier nog geen jongeren gehad met klaplongen en longbloedingen door het vapen, maar we kunnen erop wachten. En wat we nu aan vape-gerelateerde klachten zien, is nog maar het topje van de ijsberg. Over een paar jaar zien we de langetermijneffecten van het vapen.’
 
 

Verleiding:

De (kinder)longartsen en verpleegkundig specialist die de lessen geven, weten maar al te goed hoe moeilijk het voor jongeren is om de verleiding te weerstaan. In hun lessen praten ze met de leerlingen daarom ook over groepsdruk en over wat de tabaksindustrie doet om ze aan het vapen te krijgen. 

 

'De tabaksindustrie maakt er misbruik van.'

 
 

De rest van je leven klant:

‘Hoe jonger je ermee begint, hoe moeilijker het is om te stoppen', vertelt Ytsma de leerlingen. ‘Dat weet de tabaksindustrie en die maakt er misbruik van. Die richt zich op jullie en stopt geurtjes, smaakjes en spelletjes in de vapes zodat je de rest van je leven klant bent. En we snappen heel goed dat je dingen wilt uitproberen, maar voordat je dat doet, moet je er meer over weten. We willen dat je een goede keuze maakt en dat is waarom we deze lessen geven.’
 
 

Hulp:

Voor sommige leerlingen is het al te laat. Die zijn inmiddels verslaafd. Daarom vertellen Ytsma en haar collega's in hun lessen ook waar je hulp kunt krijgen als je wilt stoppen. ‘In een vorige les vroeg een leerling aan het eind of ik nog een keer op het scherm kon zetten waar je terecht kunt voor hulp’, vertelt Ytsma. ‘Hij maakte er een foto van en zei dat hij zelf wilde stoppen, maar ook zijn ouders, broer en zus zover hoopte te krijgen.’ Aan het eind van deze les krijgt ze hetzelfde verzoek. Een leerling heeft besloten te willen stoppen met vapen. 

 

 

Scholen die zich willen aanmelden voor een vape-les kunnen mailen naar doktersdates@umcg.nl. 

 

In de periode juni – september 2026 worden er geen vape-lessen gegeven.

 

Kijk voor informatie en hulp over stoppen met vapen op wequit.nl, ikstopnu.nl, VNN.nl en Quiddy

 
 
 
 
 
 
 
 
Terug