Urologen Ben Knipscheer, Esmée Krouwel en Luc Roelofs. Uroloog Hylco Wiarda van Martini Ziekenhuis ontbreekt op de foto. Ook hij voert deze operatie in Emmen uit. Foto: Treant

Urologen in de ziekenhuizen van Treant stoppen als eerste in Nederland met het standaard verwijderen van lymfeklieren bij prostaatkanker.

Bij prostaatkanker met een hoog risico op uitzaaiingen is het gebruikelijk om de lymfeklieren te verwijderen. Vroeger gebeurde dat zodat de patholoog kon vaststellen of er daadwerkelijk kankercellen naar de klieren waren uitgezaaid. Maar sinds een jaar of tien wordt voor dit doel de PSMA-PET-scan ingezet. Desondanks is het nog steeds de praktijk om de lymfeklieren te verwijderen.

„Al een tijd vroegen wij ons af of dit wel echt zin heeft”, zegt Luc Roelofs, uroloog van Treant. „Uit onderzoek blijkt dat er geen overlevingswinst is als je de lymfeklieren verwijdert, ten opzichte van laten zitten.”

Roelofs wijst op eigen onderzoek en op een meta-analyse van vele studies, waarin de overleving van tienduizenden prostaatkankerpatiënten is vergeleken, met en zonder ‘klierdissectie’, zoals artsen het noemen.

Langer herstel en kans op oedeem:

Aan het verwijderen van de lymfeklieren zitten nadelen. Ten eerste duurt de operatie zomaar een uur langer, waardoor ook het herstel langer duurt. Bovendien is er na verwijdering van de lymfeklieren kans op oedeemvorming in de benen, wat lastig te behandelen is.

„Je verhoogt de kans op extra schade bij de patiënt, terwijl hij er geen gezondheidsvoordeel uithaalt”, zegt Roelofs. „Alles bij elkaar opgeteld maakt dit dat wij vinden dat we ermee moeten stoppen.”

Ook andere urologen in het land en internationaal vragen zich hardop af of verwijderen nog zin heeft. Maar in Nederland is er nog geen ander ziekenhuis dat dezelfde stap als Treant durft te zetten. „Ik verwacht wel dat meer centra zullen volgen”, zegt Roelofs.

Voorkeur voor bestralen:

Mochten er toch uitzaaiingen ontstaan, dan gaat bij Treant de voorkeur uit naar bestralen van de lymfeklieren. In veel gevallen kan de ziekte op die manier worden gestopt.

Bij Treant, met ziekenhuislocaties in Emmen, Hoogeveen en Stadskanaal, worden steeds meer prostaatkankeroperaties gedaan. Vorig jaar waren het er 150, waarvan 30 een hoog risico op uitzaaiingen hadden. Dit jaar staat de teller al op 50 operaties. Prostaatkanker is bij mannen de meest voorkomende kankersoort.

„Ik denk dat mannen zich steeds bewuster worden van het risico op prostaatproblemen”, zegt Roelofs. „We noemen dat PSA- awareness . ” PSA staat voor prostaat-specifiek antigeen. Hoe meer van dit eiwit in het bloed, hoe groter de kans op prostaatkanker.

„Ik geloof dat steeds meer mannen uit eigen beweging hun bloed laten prikken op PSA. Heel goed, omdat er nog steeds geen bevolkingsonderzoek prostaatkanker is.”

Da Vinci Robot:

Het bepalen of iemand een hoog risico op uitzaaiingen heeft, wordt gedaan op basis van de PSA-waarde, het stadium van de tumor in en rond de prostaat en de agressiviteit van de kanker.

Complexe prostaatoperaties worden gedaan met behulp van de Da Vinci Robot. Operaties voor prostaatkankerpatiënten uit Noordoost-Nederland vinden bij Treant in Emmen plaats. Hierin wordt samengewerkt in het Prostaatcentrum Noord-Nederland (PCNN), waar naast Treant ook UMCG, Martini Ziekenhuis, OZG, Saxenburgh en WZA onderdeel van uitmaken.

Bron: www.dvhn.nl/drenthe