Antikankercellen rechtstreeks in het lichaam aangemaakt, veelbelovende stap in strijd tegen leukemie.
Een simpele injectie die het lichaam zelf kankercellen laat aanvallen, dat is de mogelijke doorbraak waar onderzoekers nu op wijzen. Bij muizen verdween bijna alle detecteerbare leukemie in minder dan twee weken.
Onderzoekers hebben een nieuwe methode ontwikkeld waarmee afweercellen direct in het lichaam worden omgebouwd tot antikankercellen. Dat kan een grote verandering betekenen voor de huidige CAR-T-behandelingen, die nu nog traag, complex en erg duur zijn.
Bij klassieke CAR-T-therapie worden T-lymfocyten eerst uit het bloed van een patiënt gehaald. Daarna worden die cellen in het laboratorium genetisch aangepast zodat ze kankercellen herkennen en vernietigen. Pas weken later krijgen patiënten die aangepaste cellen terug. In de Verenigde Staten kan dat traject per patiënt oplopen tot 400.000 à 500.000 dollar, omgerekend ongeveer 370.000 tot 460.000 euro.
De nieuwe aanpak werkt anders. Wetenschappers gebruiken twee microscopisch kleine dragers om genetische hulpmiddelen meteen in het lichaam af te leveren. De ene brengt de CRISPR-Cas9-techniek naar circulerende T-cellen, de andere levert het DNA aan dat nodig is om die cellen te programmeren tegen tumoren.
Daardoor hoeven de witte bloedcellen niet meer eerst uit het lichaam gehaald te worden. De techniek richt zich onder meer op de eiwitmarker CD7, die dient als een soort toegangspoort om heel gericht bepaalde immuuncellen te bereiken en andere cellen zoveel mogelijk te vermijden.
De proeven bij muizen leverden volgens de onderzoekers opvallende resultaten op. Met één injectie verdween bij bijna alle behandelde dieren elke meetbare spoor van leukemie binnen minder dan twee weken.
De methode werkte ook tegen andere vormen van bloedkanker, zoals multipel myeloom. Daarnaast zagen de onderzoekers ook effect bij vaste tumoren, waaronder sarcomen. Dat is opvallend, omdat traditionele CAR-T-therapie juist daar vaak minder goed presteert.
In sommige gevallen bestonden de aangepaste cellen uit tot 40 procent van de immuuncellen in onderzochte organen. Dat wijst erop dat de techniek niet alleen aanslaat, maar zich ook stevig in het lichaam kan vestigen.
Volgens de onderzoekers kan deze aanpak grote praktische problemen van gentherapie helpen oplossen. Een zwaar en specialistisch traject zou dan kunnen veranderen in een veel eenvoudiger injectiebehandeling. Als dit ook bij mensen werkt, kan dat de wachttijd en de kosten flink verlagen en de behandeling bereikbaar maken voor meer ziekenhuizen, ook buiten grote gespecialiseerde centra.
Bron: www.nieuws.marokko.nl