Beschermt het HPV-vaccin mannen net zo goed als vrouwen? Grote studie geeft duidelijk antwoord.

12-04-2026 15:34

 

 

Redacteur - Andrei Stiru  scientias.nl

 

 

Dat het HPV-vaccin vrouwen beschermt tegen baarmoederhalskanker, weten we al lang. Maar wat doet de prik voor mannen? Behoorlijk veel, zo blijkt nu.

 

Het humaan papillomavirus (beter bekend als HPV) is een virus waar je niet alleen als vrouw last van kunt krijgen. Ook mannen lopen risico op kankers die door HPV worden veroorzaakt, bijvoorbeeld in het hoofd-halsgebied, de anus of de penis. Toch worden HPV-vaccins in veel landen nog altijd alleen aan vrouwen aangeboden. Een studie in vakblad JAMA Oncology toont nu aan dat ze ook voor mannen nuttig zou kunnen zijn.

 

 

Meer dan 600.000 gevaccineerde jongens:

De gegevens die tijdens deze studie zijn gebruikt, komen uit een medische database met data van zo’n 190 miljoen patiënten wereldwijd. Er werd gekeken naar ruim 615.000 jongens en jonge mannen (9 tot 26 jaar) die ooit de nieuwste HPV-prik hadden gekregen. Ze werden vergeleken met meer dan 2,2 miljoen leeftijdsgenoten die de prik niet hebben laten zetten. De follow-up liep tot tien jaar na de vaccinatie.

 

De twee groepen werden zorgvuldig op elkaar afgestemd om tot een eerlijk resultaat te komen. Er werd gecorrigeerd voor zaken als leeftijd, etniciteit en bestaande aandoeningen. Uiteindelijk bleven er meer dan een half miljoen deelnemers per groep over.

 

 

Bijna de helft minder HPV-gerelateerde kanker:

Jongens die gevaccineerd waren, hadden een 46 procent lagere kans om een HPV-gerelateerde kanker te ontwikkelen. Dat resultaat bleef overeind bij zowel de jongere groep (9 tot 14 jaar) als bij tieners en twintigers (15 tot 26 jaar). Het maakt dus niet zoveel uit op welke leeftijd je die prik haalt, zolang je ‘m maar haalt.

 

Vrijwel alle kankergevallen in de studie betroffen wel hoofd- en/of halskanker. Andere HPV-gerelateerde kankers, zoals peniskanker en anuskanker, kwamen zo weinig voor in deze relatief jonge groep dat daar geen harde conclusies over getrokken konden worden. Logisch ook, want die kankers ontstaan meestal pas op veel latere leeftijd.

 

 

Waarom veel landen nog treuzelen:

In Nederland krijgen zowel jongens als meisjes de HPV-prik aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma. Ook in Vlaanderen krijgen jongeren in het eerste jaar secundair onderwijs de prik gratis aangeboden.

 

Maar wereldwijd is dat eerder een uitzondering dan een regel. Veel landen vaccineren alleen meisjes, deels omdat het bewijs voor de effectiviteit bij mannen tot nu toe beperkt was. Deze studie helpt dat gat te dichten.

 

 

Studie is niet perfect:

De onderzoekers geven wel toe dat hun studie niet helemaal waterdicht is. Zo konden ze niet controleren of sommige ‘ongevaccineerden’ misschien toch ergens anders een prik hadden gekregen. Ook was het niet mogelijk om te achterhalen welke kankers daadwerkelijk door HPV waren veroorzaakt. Niet elk voorval van hoofd- en/of halskanker hangt samen met het virus.

 

Desalniettemin is het aannemelijk dat HPV-vaccinatie niet alleen uitsluitend een vrouwenzaak is. Jongens en jonge mannen hebben er net zo goed baat bij. En hoe meer mensen gevaccineerd zijn, hoe minder het virus überhaupt kan rondgaan.

 

 

Bron: www.scientias.nl