Auteur Werne Rommers -Algemeen reporter

Piloten en stewardessen overlijden, in vergelijking met andere beroepen, veel vaker aan de gevolgen van stralingsgerelateerde kankers. Dat blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. De oorzaak? De ioniserende of kosmische straling, die een paar duizend meter in de lucht vele malen hoger is dan op de grond.

Woensdag kreeg een 59-jarige stewardess van Air France, die enkele jaren geleden met borstkanker werd geconfronteerd, in Frankrijk als eerste een schadevergoeding toegekend door Justitie. Omdat het zo goed als zeker is dat onder meer haar grote blootstelling aan ioniserende of kosmische straling bij haar borstkanker veroorzaakte.

Kwaadaardige tumor:

Wordt daarbij ook meegenomen: de vele nachtdiensten die Sophie Lainault als stewardess deed, wat volgens experts zeer ongezond is. Bovendien werd de stewardess in haar 30-jarige carrière lang blootgesteld aan ‘passief roken’: bij Air France mochten passagiers tot 2000 roken tijdens een vlucht.

Haar advocaat had het woensdag  26 Aug 2026 over een belangrijk precedent. Er is binnen de luchtvaart al jarenlang discussie over de gezondheidseffecten van de zogenaamde ioniserende of kosmische straling – dat is de straling die afkomstig is uit de ruimte – op het cabinepersoneel, dat bestaat uit zowel de piloten als stewards en stewardessen. Kosmische straling is op kruishoogte van een passagiersvliegtuig veel intenser dan op de begane grond. Daardoor is de kans groter dat die straling menselijke cellen ernstig beschadigt, waardoor er kwaadaardige tumoren kunnen ontstaan.

Nieuw onderzoek, dat recent gepubliceerd werd in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift JAMA Internal Medicine, toont nu effectief het gevaar aan van die blootstelling. Daarbij concluderen de onderzoekers, verbonden aan de Harvard Medical School, dat piloten en stewardessen een groter risico lopen op overlijden door stralingsgerelateerde kankers dan andere beroepsgroepen. Concreet ontdekte het onderzoeksteam van de Harvard Medical School dat piloten, stewards en stewardessen significant hogere sterftecijfers hebben als gevolg van borst- en prostaatkanker, of kankers in het centraal zenuwstelsel. Specifiek bij piloten vonden de onderzoekers ook meer overlijdens als gevolg van leukemie.

Anupam Jena, hoogleraar gezondheidsbeleid aan het Blavatnik Institute van Harvard Medical School, vindt daarom dat er moet worden overwogen om vliegtuigbemanningen te beschermen via een beroepsmatige stralingsbeperking. Het cabinepersoneel zou zo tijdens de loopbaan minder vaak worden blootgesteld aan de schadelijke stralingen.

Rusttijden:

Zulke limieten zijn er vandaag nog niet. “Cabinepersoneel heeft ruime en tegelijk verplichte rusttijden”, zegt ACV-vakbondssecretaris Luchtvaart Hans Elsen. “Maar die zijn toch veeleer ingegeven door veiligheidsaspecten. Kwestie dat het cabinepersoneel – dat een belangrijke veiligheidstaak heeft – voldoende uitgerust is, en dus steeds voldoende alert is om kordaat in te grijpen bij mogelijk onheil.”

“Als nieuw onderzoek uitwijst dat cabinepersoneel aan hogere gezondheidsrisico’s wordt blootgesteld, moet dit veel prominenter op de agenda worden gezet”

Hans Elsen ACV-vakbondssecretaris Luchtvaart.

Tegelijk vermoedt hij dat de blootstelling aan die ioniserende straling een steeds belangrijker punt wordt. “Er wordt binnen de luchtvaart al heel lang over gesproken. Indien nieuw onderzoek effectief uitwijst dat cabinepersoneel aan hogere gezondheidsrisico’s wordt blootgesteld, moet dit gesprek veel prominenter op de agenda worden gezet.”

Bron: www.nieuwsblad.be/binnenland