Cancer Grand Challenge voor onderzoek naar onbekende eiwitten.
Onderzoeksteam ILLUMINE, met daarin dr. Sebastiaan van Heesch, ontvangt een prestigieuze Cancer Grand Challenge beurs. Het team start nu met een ambitieus project rond het in kaart brengen van eiwitten waarvan het bestaan tot voor kort onbekend was. Binnen deze ‘donkere materie’ vallen ook de kleine micro-eiwitten waar Van Heesch in gespecialiseerd is. Deze sturen bepaalde processen in (kanker)cellen aan die een belangrijke sleutel kunnen vormen voor nieuwe therapieën, waaronder immunotherapie.
Met de gewonnen Challenge krijgt het team de middelen om de nu nog mysterieuze eiwitten systematisch in kaart te brengen. Wanneer deze eiwitten wel in kankercellen voorkomen maar niet in gezonde cellen, kan het eigen immuunsysteem de basis vormen voor immunotherapie, bijvoorbeeld via celtherapie of een vaccin.
Het internationale team bestaat uit onderzoekers van acht onderzoeksinstellingen uit vier landen. Sebastiaan van Heesch, onderzoekgroepsleider in het Prinses Máxima Centrum en bij Oncode Institute, kijkt ernaar uit om te beginnen: ‘We duiken met het team een onontdekte wereld in van nieuwe eiwitten waarvan het bestaan tot voor kort onbekend was. We weten dat ze enorm belangrijk kunnen zijn voor hoe een kankercel werkt, maar precies uitvinden hoe ver dit reikt en op welke manier we deze kennis kunnen omzetten in succesvolle nieuwe therapieën is een enorme uitdaging. Het is een eer om deze Cancer Grand Challenge samen met dit team van experts aan te gaan.’
Team ILLUMINE, geleid door Reuven Agami van het Nederlands Kanker Instituut (NKI), ontvangt via de Cancer Grand Challenge financiering vanuit Cancer Research UK, National Cancer Institute, Cancer Research Institute en Stichting Kinderen Kankervrij (KiKa). Team ILLUMINE ontvangt tot 25 miljoen Amerikaanse dollars over een periode van ongeveer vijf jaar. Vandaag werd aangekondigd dat vijf teams financiering ontvangen via de Cancer Grand Challenges.
----
Team ILLUMINE brengt experts met unieke expertises in het laboratorium en klinisch onderzoek en andere componenten van het ‘dark proteome’ samen. Ze starten met het ontwikkelen van een atlas die verschillende componenten van het volledige dark proteome, van moeilijk te behandelen kankervormen in kaart brengt. Dat doet het team voor onder andere hooggradige hersentumoren en acute myeloïde leukemie bij kinderen en volwassenen, en eierstok-, long- en alvleesklierkanker bij volwassenen.
Het team gebruikt technologieën als ribosoomprofilering, immuunpeptidoomprofilering, en T‑celreceptoranalyse om inzicht te krijgen in het ontstaan en de functie van het ‘dark proteome’ in tumorbiologie. Ze onderzoeken bovendien of micro-eiwitten en andere kankerspecifieke eiwitten nieuwe, mogelijk universele tumorantigenen aanmaken. Deze signaalstoffen helpen het immuunsysteem kankercellen te herkennen en bieden daarom aanknopingspunten voor nieuwe therapieën.
Van Heesch groep:
De onderzoeksgroep van Sebastiaan van Heesch bracht eerder al duizenden nieuwe microproteïnen aan het licht. Van Heesch: ‘Het menselijke proteoom is veel complexer dan gedacht. Het lijkt op de ‘donkere materie’ van de eiwitten in kanker: een verborgen wereld die we nog maar nauwelijks begrijpen, maar die mogelijk een grote invloed heeft op hoe tumoren ontstaan en zich gedragen.’
Van Heesch verwacht dat deze eiwitten vooral bij moeilijk te behandelen vormen van kinderkanker een sleutelrol kunnen spelen. Eerder lieten de onderzoekers al zien dat medulloblastoom, een type hersenkanker, niet zonder deze eiwitten kan. Daarnaast blijken veel van deze microproteïnen zeer tumorspecifiek te zijn, waardoor onderzoekers ze mogelijk kunnen gebruiken voor nieuwe immunotherapieën, zoals celtherapie of vaccins. ‘Ik kijk ernaar uit om samen met het team aan de slag te gaan om te onderzoeken hoe we het meeste uit de microproteïnen kunnen halen voor volwassenen en kinderen met moeilijk te behandelen vormen van kanker.’