Column: Schagen en borstkanker: statistiek of reden tot ongerustheid?
Vrouwen in Schagen krijgen opvallend vaak de diagnose borstkanker. Dat blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en het CBS. Maar zegt dat echt iets over de gezondheid van de inwoners, of spelen andere factoren een grotere rol?
Jaarlijks krijgen in Nederland ongeveer 18.000 mensen borstkanker, voornamelijk vrouwen. Ongeveer één op de zeven vrouwen krijgt de ziekte in haar leven, en één op de 27 overlijdt eraan. Tegelijkertijd is het aantal vrouwen dat vijf of tien jaar na de diagnose nog leeft de afgelopen twintig jaar bijna verdubbeld. Dit laat zien dat de overlevingskansen aanzienlijk zijn toegenomen dankzij betere behandelingen en vroegtijdige opsporing.
Vorig jaar meldde het CBS dat borstkanker in 2023 leidde tot 200 ziekenhuisopnamen van vrouwen uit Schagen. Sommige vrouwen werden dat jaar meerdere keren opgenomen. Verhoudingsgewijs waren de meeste patiënten tussen de 45 en 65 jaar oud, de leeftijdsgroep waarin borstkanker relatief vaak voorkomt.
Het lijkt op het eerste gezicht zorgwekkend: wonen vrouwen in Schagen in een risicogebied? Marieke Louwman, senior onderzoeker bij IKNL, nuanceert dit beeld: woonplaats speelt nauwelijks een directe rol bij het ontstaan van borstkanker. Een afwijkend cijfer kan wél iets zeggen over leefstijl, gezondheid of screeningsgedrag in een regio. Zo kan een hoge deelname aan het bevolkingsonderzoek borstkanker ervoor zorgen dat meer tumoren vroeg worden ontdekt, waardoor het aantal diagnoses in de statistieken hoger lijkt.
Schagen valt op door die hoge deelname aan screenings. Veel vrouwen laten zich regelmatig onderzoeken, wat een groot voordeel is: borstkanker wordt vaker in een vroeg stadium ontdekt, wanneer de kans op genezing het grootst is. Een bijeffect is dat de regio in de cijfers hoog scoort. Hoe beter en vaker er wordt gescreend, hoe meer gevallen er officieel worden geregistreerd.
Daarnaast speelt de leeftijdsopbouw van de bevolking een rol. Schagen telt relatief veel vrouwen tussen 50 en 75 jaar, precies de groep waarin borstkanker het vaakst voorkomt. Deze combinatie van demografie en actieve opsporing verklaart volgens deskundigen grotendeels de hoge cijfers.
Toch blijft ongerustheid bestaan. Sommige inwoners vragen zich af of er misschien een onbekende risicofactor in de omgeving is: luchtvervuiling,
bodemkwaliteit of industriële activiteiten. De GGD Hollands Noorden ziet hiervoor geen aanwijzingen. Er is geen bewijs dat de omgeving schadelijker is dan elders in Nederland. De hogere cijfers lijken vooral een gevolg van bevolkingskenmerken en screeningsbereidheid, niet van een lokaal gezondheidsprobleem.
Voor vrouwen in Schagen betekent dit vooral: alert blijven is goed, maar paniek is nergens voor nodig. Vrouwen tussen 50 en 75 jaar worden elke twee jaar uitgenodigd voor een gratis borstonderzoek, en ook jongere vrouwen wordt geadviseerd veranderingen in hun borsten serieus te nemen en bij twijfel contact op te nemen met de huisarts. Vroege opsporing vergroot de kans op genezing aanzienlijk.
Het verhaal van Schagen laat zien hoe belangrijk het is om cijfers kritisch te interpreteren. Hogere cijfers wekken snel de indruk van een lokaal gezondheidsrisico, terwijl het vaak gaat om succesvolle opsporing en demografische factoren. Het benadrukt ook het belang van goed geïnformeerde inwoners: kennis en alertheid zijn belangrijker dan angst.
Kortom: ja, borstkanker wordt in Schagen vaker gediagnosticeerd, maar dat is eerder een teken van een actieve, gezonde opsporingscultuur en de specifieke leeftijdsopbouw van de bevolking dan van een onbekende of gevaarlijke lokale oorzaak. De boodschap is geruststellend: Schagen is niet ongezonder dan andere regio’s, maar juist alert en actief in het vroegtijdig herkennen van borstkanker.
Bron: www.noordkop247.nl