Beeld Getty Images.

 

 

 

 

 

 

 

Ieder jaar doen ruim 1,5 miljoen Nederlanders mee aan het bevolkingsonderzoek darmkanker, zo'n 67 procent van de genodigden. Dat betekent tegelijkertijd dat ruim 30 procent niet meedoet. Dat is zonde want darmkanker is met jaarlijks 18.139 nieuwe diagnoses een van de meest voorkomende kankersoorten in Nederland. Door screening kan de ziekte vroeg worden ontdekt of zelfs voorkomen, wat de kans op succesvolle behandeling vergroot. Dit zijn de acht belangrijkste misverstanden over de stoelgangtest.

 

 

Deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker is belangrijk. Als de ziekte nog in de beginfase is, is de overlevingskans tegenwoordig maar liefst 96 procent. Bovendien scheelt het ook veel behandelingen en ­ziekenhuisopnames en daarmee veel leed. Bij deelnemers aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker daalt het risico om daaraan te overlijden zelfs met bijna 45 procent. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Juist wél. Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor mensen zonder klachten. Darmkanker ontstaat vaak langzaam en geeft in het begin meestal geen symptomen. Door screening kunnen voorstadia (poliepen) al worden opgespoord en verwijderd, nog vóór ze klachten geven. Dat voorkomt in sommige gevallen zelfs dat kanker ontstaat. Wachten tot je klachten hebt, betekent vaak dat de ziekte al verder gevorderd is.

 

 

 

 

 

 

Dat valt mee en het is de afgelopen tijd zelfs nóg makkelijker gemaakt. De test bestaat uit het afnemen van een klein beetje ontlasting met een stokje, en is eenvoudiger dan veel mensen denken. In het uitnodigingspakket zit tegenwoordig standaard een speciaal opvangpapier dat je over de toiletbril schuift. Daarmee vang je de ontlasting makkelijk op, zonder dat het in het water terechtkomt. Het papier is biologisch afbreekbaar en kan na gebruik gewoon worden doorgespoeld. Je hoeft vervolgens alleen met een klein staafje een beetje ontlasting te verzamelen, meer is niet nodig, en het buisje op te sturen. Juist het 'gedoe' rond het opvangen van ontlasting bleek voor veel mensen een drempel om mee te doen. Daarom is dit opvangpapier toegevoegd, om het zo laagdrempelig mogelijk te maken.

 

 

3. Een afwijkende test betekent automatisch kanker:

Nee. Dit is een van de grootste misverstanden. De test spoort bloed in de ontlasting op en dat kan meerdere oorzaken hebben, zoals aambeien of een ontsteking. In Nederland krijgt ongeveer 4 à 5 procent van de deelnemers een afwijkende uitslag en wordt doorverwezen voor vervolgonderzoek. Maar bij een groot deel wordt geen kanker gevonden; vaak gaat het om poliepen. Slechts bij een klein percentage is er daadwerkelijk sprake van darmkanker. Een afwijkende test is dus vooral een signaal om verder te kijken, geen diagnose.

 

 

4. Als de test goed is, heb ik niets:

 

Ook dat klopt niet. De test is betrouwbaar, maar niet perfect.  Hij spoort de meeste gevallen van darmkanker op, maar niet allemaal. Soms is de uitslag vals-positief (wel bloed, geen kanker) of vals-negatief (geen bloed, maar wel een afwijking). De test kan afwijkingen missen, bijvoorbeeld omdat poliepen niet altijd bloeden.  Door elke twee jaar te testen, kunnen nieuwe of eerder gemiste afwijkingen alsnog worden opgespoord. Het bevolkingsonderzoek richt zich op mensen van 55 tot en met 75 jaar.

 

 

 

5. Een poliep leidt automatisch tot darmkanker:

Nee. Veel poliepen zijn onschuldig en blijven dat ook. Pas wanneer poliepen groter worden, neemt de kans toe dat ze zich ontwikkelen tot kanker. Daarom worden ze tijdens een coloscopie meestal direct verwijderd. Dit maakt screening zo effectief: je kunt kanker niet alleen vroeg opsporen, maar soms zelfs voorkomen.

 

6. Een coloscopie is heel vervelend:

Dat valt meestal mee. Veel mensen zien op tegen het kijkonderzoek, maar in de praktijk blijkt het vaak minder belastend dan verwacht. In Nederland wordt het onderzoek meestal met een roesje uitgevoerd, waardoor je er weinig van merkt. De technieken zijn de afgelopen jaren verbeterd en artsen voeren het onderzoek vaak uit. Complicaties komen zelden voor en zijn meestal goed te behandelen.

 

 

 

Lees hier ook: Het bevolkingsonderzoek darmkanker kan nóg beter.

 

7. Darmkanker treft vooral mannen:

Nee. Darmkanker komt bij zowel mannen als vrouwen veel voor. In Nederland is het een van de meest voorkomende kankersoorten bij beide geslachten. Vrouwen lopen dus net zo goed risico en deelname aan het bevolkingsonderzoek is voor iedereen belangrijk.

 

 

8. Ik hoef mij geen zorgen te maken, want het zit niet in mijn familie:

Ook dit klopt niet. Slechts een minderheid van de gevallen van darmkanker is erfelijk. Naar schatting heeft ongeveer 20 tot 25 procent van de patiënten een verhoogd risico door erfelijke of familiaire factoren. Dat betekent dat de meerderheid van de gevallen ontstaat zonder duidelijke erfelijke oorzaak. Darmkanker kan dus ook ontstaan bij mensen zonder familiegeschiedenis.