Auteur: Vincent Merckx - vrt.be/vrtnws

HPV-vaccinatie vóór jongeren seksueel actief worden, zoals hier bij een patiënte in Duitsland, is een efficiënte manier om HPV te bestrijden.

Experten en patiëntenvereniging Gynca's roepen op de strijd op te voeren tegen het humaan papillomavirus (HPV), dat onder andere baarmoederhalskanker veroorzaakt. Ze trekken daarvoor naar de Kamer met een actieplan onder de arm, geïnspireerd op de Zweedse succesformule. Daar zal HPV tegen 2027 naar verwachting uitgeroeid zijn.

Elke dag krijgen 3 Belgen te horen dat ze een kanker hebben die veroorzaakt is door het humaan papillomavirus (HPV). Die diagnose veroorzaakt heel wat leed. Elk jaar sterven bijvoorbeeld 220 Belgische vrouwen aan baarmoederhalskanker, dat veroorzaakt wordt door HPV.

Dat staat in schril contrast met Zweden. Dat ligt op koers om HPV tegen 2027 helemaal uit te roeien. België laat dus kansen liggen, besluit de patiëntenvereniging Gynca's. Vandaag trekt die samen met enkele experten naar het Federaal Parlement met een paar voorstellen om het beter te doen.

Wat is HPV?  

HPV, of humaan papillomavirus, is een virus dat je kan oplopen door seksueel contact. Het komt vaak voor: bijna iedereen loopt het wel eens op in de loop van zijn of haar leven. Meestal ruimt het lichaam het virus vanzelf op binnen 1 of 2 jaar. Soms veroorzaakt het kanker, zowel bij mannen als vrouwen. Baarmoederhalskanker komt het vaakst voor, maar het kan ook kanker in de mond, keel, anus of schaamlippen veroorzaken.

Volgens vaccinoloog Pierre Van Damme (Universiteit Antwerpen), een van de experten die vandaag afzakken naar de Kamer, kan België wel wat leren van de Zweden.

Meer vaccineren:

Neem nu de vaccinatiegraad. Wil je HPV uitroeien, dan doe je er goed aan om jongeren te vaccineren voor ze seksueel actief worden. Het virus wordt immers vooral overgedragen via seksueel contact. Het vaccin wordt terugbetaald tot de leeftijd van 18, daarna moet je zelf de volledige kostprijs van 450 euro ophoesten.

Eind vorig jaar bleek nog uit een rapport van Sciensano dat slechts 69,3 procent van de Belgische meisjes onder de 15 jaar volledig gevaccineerd  is tegen HPV. Dat is een eind onder de 90 procent waar de Wereldgezondheidsorganisatie WHO op mikt.

Volgens Van Damme valt vooral nog winst te halen in het zuiden van het land. "Vlaanderen is al heel goed in zijn vaccinatiedekking, maar Wallonië kan nog zeker een tandje bijsteken. Er moet een bewustmaking komen in heel het land."

Snel toepassen wat werkt:

Wat ook nog beter kan: de opsporing van baarmoederhalskanker. Nu al sturen gemeentes op grote schaal uitnodigingen uit naar vrouwen om zich te laten screenen, maar die gaan daar niet allemaal op in. En ook wanneer na zo'n screening een probleem wordt ontdekt, haakt nog 1 op de 5 vrouwen af.

"We moeten nog beter leren begrijpen waarom vrouwen zich laten screenen en waarom niet", zegt Van Damme. "Al wordt er wel al onderzoek naar gedaan. Het kan gaan om taalproblemen, bereikbaarheid of de toegankelijkheid van de testen. Het is belangrijk dat de drempel zo laag mogelijk gehouden wordt."

Elke dag van passiviteit betekent nieuwe, vermijdbare diagnoses

Anne De Middelaer, voorzitter van Gynca's.

En ook met wat we al weten, kunnen we nog meer doen. "We hebben informatie over de vaccinatiedekking en de ziektegevallen, maar die databanken praten in België nog niet met elkaar. Waar dat wel het geval is, zoals in de Scandinavische landen, kan je het beleid beter sturen. Daar zal de wetgeving een stuk voor aangepast moeten worden."

Het probleem is dus niet zozeer dat we in België niet genoeg weten. We moeten vooral handelen, vindt de Zweedse tumorbioloog en HPV-specialist Sara Arroyo Mühr (Karolinska Institutet) die vandaag mee aansluit in de Kamer.

Volgens haar is er geen reden waarom België niet, net zoals Zweden, baarmoederhalskanker zou kunnen elimineren: "De beperkingen zijn niet langer wetenschappelijk van aard. Ze liggen in de mate waarin we moedig en snel toepassen wat we al weten dat werkt."

Anne De Middelaer, voorzitter van Gynca's, roept de politiek dan ook op tot actie. "De politieke bereidheid groeit, maar goede intenties redden geen levens. We hebben een interfederaal plan nodig om HPV-gerelateerde kankers effectief te bestrijden. Elke dag van passiviteit betekent nieuwe, vermijdbare diagnoses."

Bron: www.vrt.be