Dermatoloog dr. Margrit Brinkmann voor de scan die alle huidvlekken in kaart brengt. 

Foto: Loes van Straten.

Nieuwegein - Dermatoloog dr. Margrit Brinkmann ziet het in haar kliniek in Nieuwegein steeds vaker: patiënten die te laat komen. Een plekje dat er al jaren zat, maar waar ze niet op letten. Huidkanker is inmiddels de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland: één op de vijf Nederlanders krijgt er ooit mee te maken. Het is goed te behandelen, maar alleen als je er op tijd bij bent.

Vanuit die urgentie startte de Dr. Brinkmann Kliniek de campagne Huidalert. De campagne vraagt niet zozeer uitsluitend aandacht voor zonbescherming, maar juist ook voor iets waar veel mensen niet aan denken: regelmatige zelfcontrole van de eigen huid. Huisartsenpraktijken verspreid over heel Nederland hebben een voorlichtingspakket ontvangen met daarin een kaartje om verdachte plekjes te herkennen, brochures en een voorlichtingsvideo voor in de wachtkamer. Enerzijds om huisartsen voor te lichten, anderzijds om bezoekers in de wachtkamer aan het denken te zetten.

Schade uit de jaren 70, 80 en 90:

“Natuurlijk is het belangrijk om de huid te beschermen”, vertelt Brinkmann. "Er worden heel veel zonnebrandcampagnes gevoerd om je goed in te smeren en niet te laten verbranden. Maar bij heel veel mensen is de schade al geleden. Zeker in de jaren 70, 80 en 90 werd de huid vaak onbeschermd blootgesteld aan de zon.”

De huidschade die door de jaren heen is opgestapeld, uit zich nu in steeds meer gevallen van huidkanker. “We hebben heel vaak mensen die zeggen: ‘Ik heb het plekje al een paar jaar en vond het al een beetje raar, maar ja’. Bij een agressieve vorm van huidkanker kan dat in een paar jaar heel ernstig worden.”

Melanoom kan uitzaaien naar longen en hersenen:

Melanoom is de gevaarlijkste vorm van huidkanker en kan uitzaaien naar andere organen. Maar het stadium waarin het wordt ontdekt maakt een wereld van verschil. “Een melanoom in situ zit in de bovenste laag van de huid en is nog niet dieper gegroeid. Daardoor kan het op dat moment niet uitzaaien.”

Groeit het melanoom dieper, dan verandert het verhaal. “Dan moet je altijd afwachten of er niet in de loop van de tijd toch ergens micrometastasen (kleine groepjes kankercellen) zijn verdeeld in het lichaam. Als het melanoom al te diep zat, heeft het mogelijk al aansluiting gekregen aan de bloedvaten en lymfevaten, en die vormen een omloopsysteem door het hele lichaam. Melanoomcellen kunnen zo worden meegenomen naar de longen, de hersenen of andere organen.”

Immuuntherapie kost al snel tonnen:

Dat brengt niet alleen een hoop onzekerheid mee voor de patiënt, maar ook hoge kosten voor de samenleving. “De plek moet weggehaald worden, maar er moet ook vaak immuuntherapie plaatsvinden. Immuuntherapie is zeer duur: je zit zo aan 30.000, 50.000, soms 100.000 euro om een patiënt te behandelen. “Als het aantal patiënten dat pas in een later stadium aan de bel trekt blijft groeien, kan ons zorgsysteem dat op een gegeven moment niet meer aan. En als je tegen een patiënt kunt zeggen: je hebt een melanoom in een heel vroeg stadium, je krijgt zeker geen uitzaaiingen, dan doet dat voor een patiënt heel veel. Die kan loslaten. Bij een patiënt die een doorgegroeid melanoom heeft, kun je dat nooit zeggen.”

Controleer je huid elke drie maanden:

De sleutel ligt bij vroege ontdekking. En die begint bij de patiënt zelf. “Als je een plek hebt die heel opvallend is, ga dan naar de huisarts. Heel vaak voelen mensen zich bezwaard, omdat ze zoiets hebben van: het is maar een klein plekje, ik wil ook niemand belasten, het zal wel niks zijn. Maar een melanoom kan zo klein zijn als een potloodpunt.”

Brinkmann adviseert daarom om elke drie maanden de huid te controleren op verandering. Is een plekje groter, donkerder, gaat het jeuken of bloeden? Een tip: maak een foto en vergelijk na drie maanden. En kijk niet alleen op plekken die je makkelijk ziet, maar controleer bijvoorbeeld ook je rug met een spiegeltje of vraag iemand mee te kijken. En andersom: wijs iemand anders op een plek die opvalt. Ga bij twijfel altijd naar de huisarts, wil de dermatoloog mensen op het hart drukken.

AI-scan brengt alle plekken in kaart:

De huisarts kan vervolgens doorverwijzen naar een specialist. Voor mensen met een verhoogd risico - onder andere mensen met veel moedervlekken, vaak meer dan honderd - heeft Brinkmann naast haar kliniek Dermazoom opgericht. Dit centrum biedt een lichaamsscan die met AI-technologie alle plekken in kaart brengt. Iedere zes maanden volgt een nieuwe meting, zodat de ontwikkeling van elke plek te volgen is. Deze techniek maakt het bovendien mogelijk onderscheid te maken tussen een beginnend melanoom en een goedaardige moedervlek, en zo onnodig snijden te voorkomen.

“Elk melanoom was ooit een vroeg melanoom”, aldus Brinkmann. Op huidalert.nl is uitleg te vinden over zelfcontrole van de huid en is een gratis kwartaalherinnering aan te vragen.

Bron: www.molenkruier.nl/nieuws