Kanker hoeft niet langer gevreesd te worden als het vroegtijdig wordt ontdekt.
SKĐS - Bij veel soorten kanker verhoogt vroegtijdige opsporing de kans op een effectieve behandeling, verbetert de prognose en verhoogt de levenskwaliteit.
Bij kankerscreening gaat het er niet om zoveel mogelijk tests uit te voeren:
Volgens dr. Tran Duc Canh, MD, MSc, van de afdeling Endoscopie en Functioneel Onderzoek van het K Ziekenhuis, zou kankerscreening gebaseerd moeten zijn op een beoordeling van het risico van elk individu, in plaats van simpelweg talloze tests uit te voeren om het hele lichaam te controleren.
Volgens de WHO is het belangrijk om onderscheid te maken tussen vroege diagnose en kankerscreening. Een vroege diagnose wordt gesteld wanneer een patiënt al afwijkende tekenen of symptomen vertoont, terwijl screening tot doel heeft kanker of voorstadia van kanker op te sporen bij asymptomatische personen.
Volgens dr. Tran Duc Canh begint een screeningproces met een klinisch onderzoek en risicostratificatie. De arts verzamelt informatie over de medische geschiedenis, familiegeschiedenis, leefstijl, leeftijd, geslacht en risicofactoren van de patiënt om aandoeningen te identificeren die aandacht vereisen. Vervolgens kunnen passende aanvullende onderzoeken worden voorgeschreven, zoals laboratoriumtests, endoscopie of beeldvormende diagnostiek. Niet iedereen hoeft alle tests of scans te ondergaan.
De WHO benadrukte ook dat screening gebaseerd moet zijn op leeftijd en risicofactoren om vals-positieve resultaten, overdiagnose en onnodige ingrepen te beperken. Het is belangrijk dat mensen niet wachten tot er duidelijke symptomen verschijnen voordat ze medische hulp zoeken. Sommige vormen van kanker kunnen zich in een vroeg stadium ongemerkt ontwikkelen. Als ongewone symptomen aanhouden, is een bezoek aan een arts noodzakelijk in plaats van zelfcontrole thuis.
Onderzoek en risicobeoordeling zijn cruciale stappen voordat een geschikte kankerscreeningsmethode wordt gekozen.
Darmkanker: Vroegtijdige opsporing kan de progressie van de ziekte voorkomen:
Darmkanker is momenteel een van de meest voorkomende kankersoorten wereldwijd en treft vooral mensen van 50 jaar en ouder, hoewel in sommige landen een toename van gevallen onder jongere leeftijdsgroepen wordt waargenomen. Volgens dr. Tran Duc Canh neemt het risico op darmkanker toe met de leeftijd. De timing en methode van screening moeten echter worden afgestemd op het individuele risico.
De richtlijnen van de U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) bevelen screening op darmkanker aan voor volwassenen met een gemiddeld risico vanaf 45 jaar; methoden kunnen bestaan uit ontlastingstesten, colonoscopie of andere methoden, afhankelijk van het individuele geval.
Darmkankerscreening kan helpen om kanker in een vroeg stadium te ontdekken en, nog belangrijker, om voorstadia van kanker te identificeren, zodat deze behandeld kunnen worden voordat ze zich tot kanker ontwikkelen. Daarom moeten mensen er niet van uitgaan dat "geen symptomen betekent dat screening niet nodig is". Personen met een familiegeschiedenis van darmkanker, een voorgeschiedenis van darmpoliepen of andere risicofactoren hebben mogelijk een uitgebreider en vroegtijdiger screeningsplan nodig.
Een colonoscopie maakt directe observatie van het slijmvlies mogelijk, waardoor poliepen en afwijkende laesies kunnen worden opgespoord.
De aanwezigheid van poliepen betekent niet per se dat u kanker heeft:
Colorectale poliepen zijn afwijkingen die ontstaan in het slijmvlies van de dikke darm en het rectum. Sommige typen, met name adenomen en bepaalde gekartelde poliepen, kunnen zich na verloop van tijd ontwikkelen tot kanker. Het opsporen en behandelen van deze afwijkingen is daarom cruciaal voor de preventie van darmkanker.
Wanneer tijdens een endoscopie poliepen worden ontdekt, beoordeelt de arts hun kenmerken, grootte en locatie en kiest hij de juiste behandelmethode. Bij poliepen die verwijderd moeten worden, wordt tijdens de endoscopie een poliepectomie uitgevoerd. Het weefselmonster wordt vervolgens histopathologisch onderzocht om de aard van de afwijking vast te stellen en zo het vervolgplan te bepalen. Dit is ook een belangrijk verschil tussen screening op darmkanker en het pas opsporen van kanker wanneer er al symptomen zijn.
Het opsporen en verwijderen van poliepen met een risico op voorstadia van kanker door middel van endoscopie helpt darmkanker te voorkomen.
Volgens de WHO kan het opsporen en elimineren van voorstadia van kanker in screeningsprogramma's bijdragen aan het verlagen van zowel het aantal nieuwe gevallen als de sterftecijfers door darmkanker.
"Het belangrijkste is dat mensen niet overdreven bang worden als er poliepen worden ontdekt, maar ze moeten ook niet zelfgenoegzaam zijn. Ze moeten de instructies van hun arts opvolgen met betrekking tot het verwijderen van poliepen, pathologisch onderzoek en vervolgafspraken," adviseerde dr. Tran Duc Canh.
Door proactief risicofactoren te beheersen, afwijkende signalen te herkennen en deel te nemen aan screenings die zijn afgestemd op iemands leeftijd, geslacht en individuele risicofactoren, kan de ziekte worden opgespoord wanneer er nog volop behandelingsmogelijkheden zijn. Voor veel soorten kanker is vroege opsporing cruciaal voor een succesvolle behandeling. De WHO bevestigt dat veelvoorkomende kankersoorten zoals borst-, baarmoederhals-, mond- en darmkanker een hoge genezingskans hebben wanneer ze vroegtijdig worden ontdekt en volgens het juiste protocol worden behandeld.