Auteur: Moonray Grunewald - www.vrt.be/vrtnws

Een scan met daarop een aangetaste lever.

Onderzoekers van de KU Leuven en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) hebben mogelijk een nieuwe manier ontdekt om uitgezaaide kanker in de lever te behandelen. Leveruitzaaiingen zijn een van de meest voorkomende en tegelijk moeilijkst te behandelen vormen van kanker. "Uit ons onderzoek blijkt dat kankercellen een voedingsstof uit de lever gebruiken om immuuncellen te manipuleren. Het afweersysteem kan de kankercellen hierdoor moeilijker bestrijden", zegt onderzoekster Sarah-Maria Fendt.

Bij uitzaaiing naar de lever is er vaak weinig kans op beterschap. Bovendien zijn leveruitzaaiingen vaak niet erg vatbaar voor reguliere immuuntherapie. Bij zo'n therapie wordt het eigen afweersysteem met medicijnen gestimuleerd om kankercellen te herkennen en uit te schakelen, in plaats van de cellen rechtstreeks te doden met bijvoorbeeld bestraling.

Het team van dokter Anke Vandekeere en professor Sarah-Maria Fendt kon achterhalen hoe het komt dat leveruitzaaiingen via immuuntherapie zo moeilijk te behandelen zijn: uitgezaaide kankercellen werken samen met hun omgeving om te overleven, zo blijkt uit hun onderzoek.

Immuuncellen manipuleren:

"Zo zagen we dat de kankercellen een voedingsstof uit de lever gebruiken om immuuncellen te manipuleren", zegt Fendt. "De uitgezaaide tumoren ondermijnen dus het natuurlijke verdedigingsmechanisme en kunnen zo hun eigen overleving bevorderen."

Met andere woorden: de immuuncellen die kankercellen bestrijden, worden door de kankercellen zelf gedwarsboomd. Waardoor de immuuncellen het dus moeilijker hebben om die kankercellen aan te pakken.

De kankercellen groeien niet alleen dankzij de voedingsstoffen in hun omgeving, maar zetten die omgeving ook actief naar hun hand.

Professor Sarah-Maria Fendt.

"De kankercellen groeien niet alleen dankzij de voedingsstoffen in hun omgeving, maar zetten die omgeving ook actief naar hun hand om zichzelf te beschermen tegen aanvallen van het immuunsysteem", treedt Anke Vandekeere van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie bij.

Nieuw soort behandeling?

Vandekeere en Fendt ontdekten niet alleen dat de kankercellen hun omgeving manipuleren, maar ze konden dat proces ook bewust verstoren. Dat deden ze bij een experiment met muizen. "We zijn erin geslaagd om de natuurlijke antikankeractiviteit van immuuncellen te herstellen en de groei van leveruitzaaiingen af te remmen", zegt Fendt.

Onderzoeksters Dr. Anke Vandekeere (links) en Prof. Sarah-Maria Fendt (rechts).

"Daarna hebben we de stalen met eiwitten van de muizen vergeleken met de stalen van patiënten met leveruitzaaiing. En die kwamen inderdaad overeen", zegt Fendt. "Al konden we nog niet aantonen dat de manipulatie van kankercellen werd afgeremd in de menselijke stalen."

Nog veel onderzoek nodig:

De onderzoekers benadrukken dan ook dat er nog een pak onderzoek nodig is om een nieuwe, effectieve behandeling tegen leveruitzaaiing te vinden. "We moeten nu onderzoeken op welke manier we welk doelwit met welke medicatie het best kunnen afremmen. Voor de duidelijkheid: we spreken hier over jaren."

"Toch kunnen patiënten hoopvol zijn", zegt Fendt. "Leveruitzaaiingen blijven bijzonder uitdagend om te behandelen. Door beter te begrijpen hoe kankercellen gebruikmaken van de unieke omgeving van de lever, kunnen we verder onderzoeken hoe we deze tumoren opnieuw kwetsbaar kunnen maken voor het immuunsysteem."

Bron: www.vrt.be