Een nieuwe therapie voor patiënten met een zeldzame vorm van lymfeklierkanker blijkt zeer effectief en geeft minder blijvende bijwerkingen.

Amsterdam UMC is overgestapt op een nieuwe standaardbehandeling voor mensen met uitgebreid hodgkinlymfoom, een vorm van kanker die vaak jonge volwassenen treft. De nieuwe medicijncombinatie, BrECADD, voorkomt vaker dat de ziekte terugkeert dan de behandeling die ze vervangt. Ook houden patiënten er minder blijvende bijwerkingen aan over. Voor velen betekent dat een grotere kans om kinderen te krijgen als de kanker eenmaal achter de rug is.

Wat is hodgkinlymfoom?

Hodgkinlymfoom is kanker van het lymfestelsel, het netwerk van lymfeklieren en lymfevaten dat het lichaam helpt infecties te bestrijden. De ziekte ontstaat wanneer een bepaald type witte bloedcel, de B-lymfocyt, ongeremd begint te groeien. Het eerste teken is vaak een pijnloze, opgezette klier in de hals, oksel of lies, soms samen met koorts, nachtzweten, gewichtsverlies of aanhoudende jeuk.

De ziekte komt vrij weinig voor. In westerse landen gaat het om ongeveer twee tot drie nieuwe gevallen per 100.000 mensen per jaar, oftewel zo’n 450 tot 500 in Nederland. Opvallend voor kanker is dat de ziekte het vaakst voorkomt bij mensen van in de twintig en begin dertig. In het uitgebreide stadium zijn meerdere groepen lymfeklieren aangetast, en soms ook organen.

Genezing met een prijs:

Hodgkinlymfoom is een van de best te genezen vormen van kanker, en de vorige standaardbehandeling werkte goed. Maar die was zwaar. Patiënten konden te maken krijgen met ernstige infecties, bloedarmoede, zenuwschade en verminderde vruchtbaarheid. Omdat velen jong zijn bij de diagnose, kunnen die gevolgen hen tientallen jaren blijven achtervolgen.

Volgens Josée Zijlstra, hoogleraar hematologie bij Amsterdam UMC, is voor jonge patiënten niet alleen de vraag of ze genezen. Het gaat er ook om of ze daarna hun leven weer kunnen oppakken en nog een gezin kunnen stichten.

Wat is er anders?

De nieuwe aanpak komt voort uit HD21, een groot internationaal onderzoek waarvan Zijlstra het Nederlandse deel leidde. Daarin werd de oude behandeling vergeleken met BrECADD, een combinatie van chemotherapie en immunotherapie. Drie middelen die in verband worden gebracht met longschade, zenuwschade en onvruchtbaarheid zijn geschrapt. Ze zijn vervangen door medicijnen met mildere bijwerkingen. Een daarvan is brentuximab vedotin, dat zich richt op de lymfoomcellen en de chemotherapie rechtstreeks bij die cellen afgeeft.

De behandeling wordt bovendien afgestemd op de individuele patiënt. Na twee kuren krijgen patiënten een PET-scan (positronemissietomografie), waarbij een radioactieve stof wordt gebruikt om ziekte op te sporen. Is er geen actieve ziekte meer te zien, dan zijn vier kuren in totaal genoeg; zo niet, dan volgen er zes. Daardoor hebben de meeste patiënten nu nog maar vier kuren nodig.

Betere resultaten, minder bijwerkingen:

Aan het onderzoek deden ongeveer 1.500 patiënten uit negen landen mee. Na vier jaar was de ziekte bij 94 procent van de met BrECADD behandelde patiënten niet teruggekomen of verergerd, tegenover 91 procent bij de oude behandeling. Ook ernstige bijwerkingen kwamen minder vaak voor: bij 42 procent, tegenover 59 procent.

Voor patiënten zijn vooral de gevolgen op de lange termijn belangrijk. Eierstokken en zaadballen herstelden na BrECADD vaker hun functie, wat de kans vergroot om later op natuurlijke wijze kinderen te krijgen. Ook hadden patiënten minder bloedtransfusies nodig en minder last van zenuwschade, zoals een doof of tintelend gevoel. De nieuwe behandeling “werkt beter én is beter te verdragen”, aldus Zijlstra.

Nu de standaard in Nederland:

BrECADD is nu in Nederland de voorkeursbehandeling voor mensen tot 60 jaar met uitgebreid hodgkinlymfoom. Zorgverzekeraars vergoeden de behandeling sinds augustus 2025. Inmiddels is ze ook opgenomen in de landelijke behandelrichtlijn, waarmee BrECADD standaardzorg is geworden.

Het Nederlandse deel van het onderzoek werd gefinancierd door KWF Kankerbestrijding, met geld dat volledig is opgehaald via Alpe d’HuZes. Bij dat evenement beklimmen deelnemers de Alpe d’Huez om geld in te zamelen voor de strijd tegen kanker. Dankzij die steun konden Nederlandse patiënten meedoen aan een onderzoek waarvan de voordelen nu de spreekkamer bereiken.

Bron: www.ioplus.nl