Parket Limburg voert onderzoek naar Belgisch Kinder Kanker Steunfonds.
Auteur: Hans Bontinck - vrt.be
Het parket van Limburg is een onderzoek gestart naar het Belgisch Kinder Kanker Steunfonds (BKKS), een vzw die in heel Vlaanderen geld inzamelt voor gezinnen met een kind met kanker. Dat bevestigt het parket aan VRT NWS. Vrijwilligers, getroffen ouders en andere goede doelen stellen zich al langer ernstige vragen bij de organisatie. Oprichter Patrick Hubeau erkent dat er zaken tegen hem pleiten, maar ontkent met klem dat er sprake is van zelfverrijking.
Voor het grote publiek presenteert het BKKS zich als een warme, alomtegenwoordige speler. Een Disneyprinses bezoekt zieke kinderen, deelt speelgoed uit en trekt met hen naar pretparken. Vrijwilligers verkopen pennen, sleutelhangers en snoep bij supermarkten. 'Warme spaarpotten' staan aan de kassa’s van bakkers, frituren en cafés, aangevuld met een callcenter. De vzw biedt ook meer concrete hulp: ze betaalt bijvoorbeeld het remgeld voor ouders die een behandeling niet kunnen bekostigen.
En voor alle duidelijkheid: die dingen gebeuren ook echt.
Maar toch krijgt de organisatie al jaren ook felle kritiek. Ze zou niet transparant zijn en getuigen vrezen toch dat het ingezamelde geld niet altijd correct terechtkomt. VRT NWS sprak met een tiental voormalige medewerkers, vrijwilligers, gedupeerde ouders en sectororganisaties.
De spaarpotten van het Belgisch Kinder Kanker Steun Fonds
Vaak verward met Kinderkankerfonds:
Bij de Belgian Cops Contest, een wedstrijd waarbij politiemensen, brandweerlui en militairen het tegen elkaar opnemen voor de titel van 'fitste cop', gaat de opbrengst de afgelopen jaren naar het Belgisch Kinder Kanker Steunfonds.
Wie de krantenartikels erop naslaat, denkt al gauw dat het geld naar die andere, grote en gerenommeerde vzw gaat: het Kinderkankerfonds. "De opbrengst van dit event gaat naar het Kinderkankerfonds", lezen we op Ring TV . "Dit was een nationaal event voor het Kinderkankerfonds", stelt een andere nieuwssite .
Maar het geld gaat dus niet naar het bekende Kinderkankerfonds, de vzw met het logo van het kindje met de rugzak.
Wij hebben de indruk dat het Belgisch Kinder Kanker Steunfonds de verwarring bewust opzoekt
Dierik Van den Meerssche, directeur Kinderkankerfonds.
"De naamsverwarring drijft ons al jaren tot wanhoop", reageert Dierik Van den Meerssche, directeur van het Kinderkankerfonds. "Omdat wij de indruk hebben dat die vzw de verwarring bewust opzoekt, hebben wij daar jaren geleden een klacht over ingediend bij de politie. Maandelijks ontvangen wij klachten over de handelswijze van die andere vzw, van mensen die ervan uitgaan dat wij het zijn."
Patrick Hubeau, oprichter van het Kinder Kanker Steunfonds, wuift die kritiek weg en meent dat het Kinderkankerfonds vooral vreest voor inkomstenverlies. "Het Kinderkankerfonds denkt gewoon aan zijn centjes: de centen die wij krijgen, krijgen zij niet", zegt hij. "Zij denken: dat zijn maar de mannen die wafeltjes verkopen. Maar blijkbaar hebben ze het moeilijk met ons."
Inzameling buiten medeweten van de ouders:
Niet alleen het Kinderkankerfonds heeft klachten, ook families van kinderen met kanker hebben hun vragen bij het Kinder Kanker Steunfonds.
Zo is er Livia Raskin, wier zoontje Kenric amper 2 jaar was toen hij de diagnose rhabdomyosarcoom kreeg, een uiterst zeldzame kanker. Het gezin zette alles op alles en zocht een levensreddende behandeling in het buitenland. De kanker bleek te agressief: in februari 2019, op 5-jarige leeftijd, overleed de kleuter, omringd door zijn familie.
Kenric in het ziekenhuis voor zijn behandeling, samen met zijn mama Livia.
Tijdens de laatste intense behandelperiode in Zwitserland kreeg Kenrics moeder verontrustende telefoontjes van haar buren. Er bleken mensen aan de deur te komen om geld in te zamelen voor haar zieke zoon. Opmerkelijk, want het gezin had het BKKS nooit om hulp gevraagd. Toen Raskin om tekst en uitleg vroeg, ontkende de vzw de actie met klem.
De familie bleef met grote vragen achter. In 2021 besloot grootmoeder Annie haar bezorgdheid te uiten onder een Facebookbericht van de vzw: "Mensen geven aan dit goede doel. Wij vragen ons af: komt dat geld wel goed terecht?"
De reactie van het BKKS liet niet lang op zich wachten. Enkele dagen later viel er een aangetekende brief van een advocaat in Annies brievenbus. Ze werd beschuldigd van laster en eerroof en kreeg 48 uur de tijd om haar reactie te verwijderen, op straffe van een dwangsom.
Uit angst voor een dure juridische procedure gaf Annie toe, maar ze bleef in haar eigen buurt handelaars aanspreken en waarschuwen voor de praktijken van de vzw. Prompt volgde een tweede advocatenbrief. "Toen heb ik mijn moeder gevraagd om de strijd te staken", vertelt Livia Raskin. "Ik was te bang dat ze in de problemen zou komen."
Zeven maanden wachten op een belofte:
Ook Kathleen* deelt die pijnlijke ervaringen. Toen haar dochter Yara* begin 2020 voor de 2e keer herviel, bood het BKKS aan om een openstaande factuur voor een kinderrolstoel over te nemen. De ziekte woog zwaar door, ook financieel. "Dat leek ons toen een heel fijn initiatief", blikt Kathleen* terug.
Het beloofde geld liet 7 maanden op zich wachten, wat voor extra stress zorgde in een al loodzware periode. Haar dochter werd amper 10. Pas na haar overlijden, in december 2020, werd het grootste deel van het bedrag overgemaakt.
De vzw was heel cru en kortaf
Kathleen*, moeder van Yara*
Toen Kathleen* de trage werking aankaartte bij de vzw, kreeg ze naar eigen zeggen geen excuses maar verwijten. "Ik kreeg te horen dat ik geen geduld had en begrip moest tonen. Het was heel cru en kortaf."
Hubeau erkent dat betalingen in het verleden stroef liepen. "Dat geef ik gerust toe: tijdens de coronaperiode was het moeilijk", zegt hij. Volgens hem behoort dat probleem intussen tot het verleden: "Nu komen die schijven elke maand op tijd."
Geen alleenstaand geval:
Het verhaal van Kathleen* is geen alleenstaand geval. We contacteerden verschillende families. Eén moeder getuigt anoniem dat een beloofde ballonvaart voor haar zieke dochter pas 2 jaar na haar overlijden werd ingelost: "Vijgen na Pasen."
Een andere moeder die overigens op de website van de vzw getuigt, bevestigt dat beloofde ondersteuning er nooit kwam.
Ook een voormalige vrijwilliger die tekeningen maakte voor de kinderen zag dat haar werk de gezinnen vaak nooit bereikte. Zij en meerdere collega’s stapten ontgoocheld op.
"Als je mensen met zieke kinderen iets belooft, moet je je woord houden. Wij gaan al door een hel in die periode. Beloof me niets als je het niet nakomt", besluit een van de moeders.
Jaarrekeningen pas neergelegd na onze vragen:
Daarnaast nam het BKKS het jarenlang niet nauw met zijn wettelijke transparantieplicht. Elke vzw moet haar jaarrekeningen indienen bij de rechtbank. Wie dat nalaat, riskeert zelfs een gerechtelijke ontbinding. Uit gegevens die wij opvroegen bij de griffie, bleek dat de laatste officiële cijfers van de organisatie dateerden van 2015.
Aanvankelijk beweerde Hubeau dat zijn boekhouding "heel transparant" was en de jaarrekeningen tot en met 2022 waren ingediend. Maar hij moest op die bewering terugkomen. Hij wees naar zijn boekhouder: "Ik begrijp niet dat hij dit niet heeft neergelegd."
Pas nadat wij hem om uitleg vroegen, bracht hij de papieren voor enkele jaren alsnog in orde. De meest recente jaarrekening ontbreekt nog.
Toch erkenning van FOD Financiën:
Opmerkelijk genoeg behoudt de vzw wel haar erkenning van de FOD Financiën om fiscaal aftrekbare attesten uit te reiken aan schenkers. De belastingdienst kijkt enkel na of een organisatie al dan niet winst nastreeft als doel op zich. Het publiceren van een jaarrekening speelt vreemd genoeg geen rol bij die federale beoordeling.
"Het betreft hier geen transparantievoorwaarde", reageert Francis Adyns, woordvoerder van de FOD Financiën, via e-mail. "De verplichting om jaarrekeningen neer te leggen vloeit voort uit de algemene vzw-wetgeving."
Wie die wetgeving negeert, kan dus toch gewoon fiscaal aftrekbare giften blijven ontvangen.
Oprichter met 11 faillissementen:
De goedkeuring van het giftendossier door de FOD Financiën is opvallend, omdat de toenmalige bestuurder en oprichter van de vzw een bestuurdersverbod heeft. De rechtbank legde dat verbod op omdat bezieler Patrick Hubeau betrokken was bij 11 faillissementen, waaronder enkele mogelijk frauduleuze.
Vaak gaat het om bedrijven die Hubeau overneemt, waarna het faillissement na enkele maanden volgt. In 2 gevallen werd de vennootschap net voor het faillissement overgelaten aan een bestuurder met woonplaats in Bulgarije. Minstens 4 vennootschappen van Hubeau hadden hun maatschappelijke zetel op hetzelfde adres als het BKKS.
Het is stuitend dat iemand die geen bedrijf meer mag oprichten, wel een organisatie bestuurt die werkt met gezinnen op hun meest kwetsbare moment
Livia Raskin, moeder van Kenric.
Daarnaast blijkt uit een gerechtelijk dossier dat Hubeau de FOD Financiën nog 152.000 euro verschuldigd is, voor onbetaalde belastingen. Op 28 november 2023 veroordeelde het hof van beroep van Antwerpen hem in dat dossier. Net datzelfde jaar verleende diezelfde FOD Financiën het BKKS de erkenning voor fiscaal aftrekbare giften.
"Het is stuitend dat iemand die geen bedrijf meer mag oprichten, wel een organisatie mag besturen die werkt met gezinnen op hun meest kwetsbare moment", besluit Livia Raskin.
Geen voorzitter meer, wel de leiding:
Sinds september 2024 is Patrick Hubeau niet langer voorzitter van de vzw. Die formele terugtrekking kwam er naar eigen zeggen uit voorzorg, nadat de politie hem tijdens een verhoor op zijn bestuurdersverbod had gewezen. Al behoudt hij tot vandaag de feitelijke leiding.
"Onbetaald", benadrukt hij. Meer dan 90 procent van de opbrengsten gaat volgens hem naar de gezinnen. "Ik ben geen cent rijker geworden van deze vzw, integendeel."
Het hoge aantal faillissementen verklaart Hubeau door zijn goedgelovigheid. "Ik ben iemand die mensen vrij snel in vertrouwen neemt, maar dat is mij een paar keer in het gezicht ontploft. Ik verzeker u: die faillissementen hebben mij niet rijk gemaakt, integendeel."
Ecofin volgt de geldstromen:
Het opsporingsonderzoek van het parket van Limburg richt zich niet tegen oprichter Hubeau persoonlijk, maar tegen de vzw zelf. Volgens onze informatie wordt de zaak behandeld door de dienst Ecofin, een dienst gespecialiseerd in financieel-economische misdrijven. Het probeert in kaart te brengen hoe de financiële stromen binnen de vzw precies lopen.
Hoelang het onderzoek zal duren en of het tot een effectieve vervolging leidt, is nog onduidelijk. Ondertussen blijven de inzamelbussen en 'warme spaarpotten' van de vzw onverstoord aan de Vlaamse kassa’s staan.
Livia Raskin, die intussen met haar eigen vzw Vilomah lotgenoten steunt, reageert gelaten op de situatie. "Niemand durft een organisatie aan te pakken die claimt te vechten tegen kinderkanker. Dat ligt politiek veel te gevoelig."
Een ex-medewerker benadrukt tegenover VRT NWS dat ingrijpen nochtans dringend nodig is. "Wie dagelijks werkt met gezinnen in zo'n kwetsbare situatie, moet omzichtig en gestructureerd te werk gaan. Dat ontbrak, toch toen ik in de organisatie actief was, volledig."
Bron: www.vrt.be