Peniskanker: "Dat aantal zien we jaarlijks toenemen."
Peniskanker, je hoort het niet vaak. Maar als je het krijgt, kunnen de gevolgen groot zijn.
Mannen worden vaak te laat gediagnostiseerd en klachten worden regelmatig genegeerd of verzwegen.
Voor meer duidelijkheid spraken we met arts en onderzoeker Okan Ghedri en uroloog Oscar Brouwer van het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis.
Hun boodschap is simpel: wacht niet en maak het bespreekbaar.
Wat is peniskanker?
Peniskanker is een zeldzame vorm van kanker, in Nederland worden jaarlijks ongeveer 200 mannen gediagnostiseerd met deze ziekte.
“Dat aantal zien we jaarlijks toenemen,” zegt Ghedri.
Volgens Brouwer heeft dat te maken met HPV, het humaan papillomavirus. “Dat virus ken je misschien van baarmoederhalskanker. Je kunt peniskanker dan ook zien als het ‘broertje’ daarvan.”
Hoe ontstaat peniskanker?
“Het ontstaat meestal in de huid van de penis,” legt Brouwer uit. “Vaak op de eikel of de voorhuid. In feite is het een vorm van huidkanker.”
Er zijn twee grote oorzaken:
· Chronische irritatie, bijvoorbeeld door een vernauwde voorhuid
· Infectie met HPV
Dit zijn signalen die je niet moet negeren:
Omdat peniskanker zeldzaam is, herken je de signalen misschien niet meteen.
En dat is precies waar het misgaat.
Waar je op moet letten:
· Rode plekjes
· Verhardingen
· Kleine, wrat-achtige knobbels
· Andere afwijkingen
“In een vroeg stadium zijn die afwijkingen vaak klein en subtiel. Zelfs huisartsen herkennen de signalen soms niet meteen en geven daardoor wel eens verkeerde adviezen of een crème die niet werkt.” zegt Brouwer.
Welke behandelingen zijn mogelijk?
Hoe eerder je erbij bent, hoe beter.
Wordt peniskanker vroeg ontdekt, dan is de behandeling vaak relatief beperkt. In veel gevallen kan de penis behouden blijven.
Maar wacht je te lang, dan verandert alles.
In vergevorderde stadia kan een gedeeltelijke, en soms volledige, amputatie nodig zijn. Indien de kanker uitzaait, wordt de behandeling nog ingrijpender
“Dan zijn we afhankelijk van chemotherapie ,” zegt Ghedri. “En die werken bij peniskanker helaas nog niet goed genoeg. In ons ziekenhuis doen we hierdoor onderzoek naar de toevoeging van immunotherapie aan de behandeling in deze situaties, we zien uit internationaal onderzoek dat dit toegevoegde waarde kan hebben.”
Brouwer voegt daaraan toe: “Als de ziekte uitzaait, kunnen we het niet meer lokaal verwijderen. En effectieve behandelingen ontbreken nog grotendeels.”
Wie lopen risico?
In principe kan elke man peniskanker krijgen.
De meeste patiënten zijn rond de 60, maar ook jongere mannen worden getroffen. Ongeveer 5 procent is jonger dan 40.
Belangrijke risicofactoren zijn dus HPV en een vernauwde voorhuid.
Opvallend: in landen waar jongens op jonge leeftijd worden besneden, komt peniskanker bijna niet voor.
Maar dat betekent niet dat besnijdenis dé oplossing is.
“Dat adviseren we niet standaard,” zegt Ghedri. “Maar het heeft wel met elkaar te maken.”
Wat kun je zelf doen?
Je kunt het risico deels verkleinen.
HPV-vaccinatie speelt daarin een belangrijke rol, vooral als je die op jonge leeftijd krijgt. Voor volwassenen is dat effect kleiner, omdat je vaak al met het virus in aanraking bent geweest.
Voor mannen met een vernauwde voorhuid is het advies om dat echt aan te pakken.
Het belangrijkste blijft:
Zie je iets geks? Ga naar de dokter.
Het taboe:
De grootste boosdoener? Schaamte.
“Het gaat om een intiem lichaamsdeel dat sterk verbonden is met de mannelijke identiteit,,dan kan een afwijkende penis een grote mentale klap zijn,” zegt Ghedri.
Maar die schaamte kan letterlijk levens kosten.
Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat de ziekte zich uitbreidt.
Waarom onderzoek hard nodig is:
Peniskanker is zeldzaam en dat maakt onderzoek lastig.
Er zijn weinig patiënten, er is weinig aandacht en er is weinig budget.
“Omdat het om een zeldzame kanker gaat, moet je vaak internationaal samenwerken om genoeg patiënten voor onderzoek te hebben,” zegt Ghedri.
En volgens Brouwer zijn betere behandelingen niet mogelijk zonder onderzoek.
De belangrijkste boodschap:
Als er één ding is wat deze artsen willen dat je onthoudt:
Wacht niet.
Maak het bespreekbaar en schaam je niet
— Oscar Brouwer.
Zie je iets dat niet klopt? Ga naar de dokter. Hoe eerder je erbij bent, hoe minder heftig de behandeling.
— Okan Ghedri.
Het laatste advies van Brouwer is voor alle vaders en moeders onder ons:
Laat je kinderen vaccineren tegen HPV. Voorkomen is altijd beter dan genezen.
— Oscar Brouwer.