Per toeval ontdekt: baanbrekende methode doorbreekt weerstand tegen alvleesklierkanker-medicijnen.

18-06-2026 12:16

 

 

 

 

 

 

Een onverwachte ontdekking zet de behandeling van alvleesklierkanker op zijn kop: een nieuw blootgelegde methode weet de hardnekkige weerstand van tumoren tegen medicijnen eindelijk te doorbreken. Wetenschappers stuiten per toeval op een eiwit dat zich ontpopt tot dé spil in de strijd tegen deze meedogenloze ziekte – met mogelijk impact op verschillende kankersoorten.

 


De hoofdrol van RASH3D19 bij agressieve tumoren:

Het eiwit RASH3D19 stuurt de EGFR-KRAS signaalroute aan – een soort snelweg waarlangs signalen die tumorvorming stimuleren, razendsnel worden doorgegeven. Voor alvleesklierkanker betekent dit desastreuze gevolgen: in meer dan negentig procent van deze tumoren zorgt deze moleculaire route voor een ongeremde groei. Maar het blijft daar niet bij, want ook bij darm- en longkanker speelt RASH3D19 een doorslaggevende rol.

 

 

Een zichzelf versterkende vicieuze cirkel:

De interactie tussen KRAS en RASH3D19 zorgt ervoor dat cellen verstrikt raken in een hardnekkige, zichzelf versterkende lus. Wanneer KRAS in de gemuteerde, actieve versie voorkomt – wat bij veel kankers het geval is – geeft het signaal aan de cel om meer RASH3D19 te produceren. De stijgende hoeveelheid van dit eiwit versnelt vervolgens de zogeheten EGFR-dimerisatie, een cruciale stap bij het activeren van tumorgroei.

 

Op deze manier ontstaat een steeds strakker wordende lus, wat verklaart waarom patiënten bij een eerste behandeling met KRAS-gerichte medicijnen vaak tijdelijk verbetering zien. Helaas weet de kanker zich razendsnel aan te passen: tumoren sluipen simpelweg via alternatieve routes langs de blokkades van de medicijnen. RASH3D19 blijkt het knooppunt waarop deze kankercellen leren omwegen te creëren.

 

 

Gen stilleggen: tumoren weer gevoelig voor therapie:

 
Het meest doorslaggevende moment van het onderzoek kwam toen de onderzoekers het RASH3D19-gen stillegden bij kankercellen die resistent waren geworden tegen medicijnen. Zodra deze schakel werd omgezet, werden tumoren die niet meer reageerden op KRAS-remmers opnieuw ontvankelijk voor behandeling.
 
 
 

“De combinatie van inactiveren van RASH3D19 en gebruik van standaard KRAS-remmers leverde keer op keer betere resultaten op dan losse behandelingen,” aldus het onderzoeksteam. “We zagen steeds dezelfde therapeutische voordelen, of het nu ging om alvleesklier-, darm- of longkankermodellen. Dit wijst erop dat deze strategie breed inzetbaar is bij verschillende soorten kanker.”

 
 
 
Deze heldere mechanistische inzichten zijn direct waardevol, omdat ze feilloos blootleggen via welke route kankercellen hun weerstand opbouwen. De onderzoekers bewezen met succes, in verschillende laboratoriummodellen, dat het blokkeren van deze route de gevoeligheid voor medicijnen herstelt.
 
 
 

Van laboratorium naar de kliniek: bredere impact op komst?

 
Het onderzoek werd uitgevoerd onder leiding van Subrata Sen, plaatsvervangend voorzitter van Translationele Moleculaire Pathologie aan het gerenommeerde MD Anderson Cancer Center in de Verenigde Staten. Hiroshi Katayama (universitair hoofddocent), samen met Warapen Treekitkarnmongkol en Deivendran Sankaran, waren als eersten verantwoordelijk voor het onderzoek. Het project kreeg steun van het National Cancer Institute en de Khalifa Bin Zayed Al Nahyan Foundation.
 

De ambitie reikt ver: het uiteindelijke doel is een combinatietherapie, een soort medicijnencocktail die meerdere knooppunten van de signaleringsroute tegelijk aanpakt. Oncologen hopen zo zelfs de meest agressieve vorm van alvleesklierkanker om te vormen tot een beheersbare, chronische aandoening. Toekomstmuziek, maar wel één die na deze onverwachte ontdekking ineens een stuk dichterbij lijkt.

 

 

Bron: www.futura-sciences.com

 

 

Terug