Chirurgen en onderzoekers zijn gestart met een nieuwe klinische studie. Ze onderzoeken wat de beste werkwijze is om neuroblastoom nauwkeuriger te verwijderen, door tijdens de operatie de tumorcellen op te lichten. Voor het eerst ter wereld passen artsen in het Prinses Máxima Centrum deze methode toe bij kinderen.

De studie bouwt voort op veelbelovende resultaten uit het lab. Daar testten de onderzoekers een fluorescente stof die gebonden is aan een bestaand medicijn in mini-tumoren en in muizen. Ze zagen dat de stof het verschil tussen tumorcellen en gezond weefsel goed zichtbaar maakt.

Bij volwassenen wordt een operatie met behulp van oplichtend weefsel al voor verschillende typen kanker gedaan. De nieuwe studie, genaamd GLOW-FISH, richt zich op kinderen met neuroblastoom. Bij deze vorm van kinderkanker is het, door de manier van groeien, erg lastig om de tumor tijdens de operatie helemaal weg te halen.

Tijdens de studie onderzoeken de wetenschappers welke hoeveelheid fluorescente stof kinderen moeten krijgen. Met berekeningen hebben ze al een goede inschatting gemaakt. In de studie bepalen ze de exacte hoeveelheid. Ook onderzoeken ze of de fluorescente stof chirurgen echt helpt om de tumorcellen nauwkeuriger weg te halen.

Dr. Willemieke Tummers en Dominique Simons werken in het Klinische Research Programma Oncologische Chirurgie van het Máxima en zijn als projectleider en studiecoördinator nauw betrokken bij de studie en onderzoek naar fluorescentie-geleide chirurgie. Tummers zegt: ‘We verwachten dat we met deze methode een kind preciezer kunnen opereren. Dit komt doordat we nauwkeuriger de oplichtende tumorcellen weg kunnen halen en gezond weefsel kunnen laten zitten. Dat zou de genezing en  kwaliteit van leven van kinderen met neuroblastoom kunnen verbeteren.’

Ongeveer 15 kinderen die in het Máxima die geopereerd moeten worden voor een neuroblastoom zullen aan deze studie meedoen. Ondertussen bekijken onderzoekers of ze deze manier van opereren in de toekomst ook kunnen gebruiken bij kinderen met een bottumor.

KWF maakt deze klinische studie mogelijk. Villa Joep maakte eerder het onderzoek in het laboratorium mogelijk. In dat onderzoek testten onderzoekers de fluorescente stof die door het Klinische Research Programma Oncologische Chirurgie en de Rios-groep van het Máxima, samen met het Leids Universitair Medisch Centrum is ontwikkeld. 

Innovatieve technologieën in de operatiekamer:

In deze gecombineerde fase I-II studie wordt de stof anti‑GD2‑IRDye800CW onderzocht. Deze stof bestaat uit een fluorescent label dat gekoppeld is aan het antilichaam dinutuximab. Dat antilichaam bindt aan GD-2 wat op het oppervlak van de tumorcel aanwezig is. Dinutuximab  wordt als adjuvante therapie in de behandeling van neuroblastoom gebruikt. 

Het hoofddoel van de studie is een veilige dosering vast te stellen van deze nieuwe fluorescente stof. Daarbij wordt de effectiviteit van de fluorescente stof om neuroblastoom cellen zichtbaar te maken onderzocht. Het Trial- en Data Centrum van het Máxima coördineert de studie.  

Toepassing van tumorspecifieke fluorescentie is één van de ontwikkelingen binnen de chirurgie die in het Máxima wordt onderzocht. Dr. Lideke van der Steeg, hoofd kinderchirurgie en Klinische Research Programma Oncologische Chirurgie is hoofdonderzoeker van deze studie: ‘Samen met de technisch geneeskundigen en arts-onderzoekers die in onze onderzoeksgroep werken kijken we waar we met behulp van innovatieve technologieën écht het verschil voor kinderen met kanker kunnen maken. Het is heel erg mooi dat wat in het lab is ontwikkeld nu in studieverband de weg vindt naar de operatiekamer.’

Als deze studie succesvol blijkt, willen de onderzoekers een volgende studie opzetten om bij een groter aantal kinderen de meerwaarde van fluorescentie-geleide chirurgie te onderzoeken. Daarmee zouden chirurgen en kinderen met neuroblastoom binnen en buiten het Máxima mogelijk in de toekomst toegang krijgen tot deze techniek. 

De fluorescente stof gekoppeld aan dinutuximab, die de onderzoekers in de nieuwe studie gebruiken, is ontwikkeld vanuit een samenwerking tussen het Klinische Research Programma Oncologische Chirurgie en de Rios groep van het Máxima, samen met de Image-Guided Surgery-groep van prof.dr. Vahrmeijer van het LUMC. 

De fluorescente stof die in de studie aan de kinderen wordt toegediend is gemaakt in de apotheek van het LUMC. Om dat mogelijk te maken, moest de stof eerst geschikt worden gemaakt voor gebruik bij kinderen. Rob Valentijn en dr. Martin Pool waren verantwoordelijk voor deze belangrijke aanpassingen.

De klinische studie is een samenwerking met Recordati, de producent van het medicijn dinutuximab. Het Máxima heeft een patentaanvraag ingediend samen met het LUMC om de combinatie van het gebruik van dinutuximab en de fluorescerende stof, anti‑GD2‑IRDye800CW, te beschermen. 

Bron: www.prinsesmaximacentrum.nl