Tijdelijke pauze maakt immuuncellen sterker.
Onderzoekers van het LUMC hebben ontdekt dat een tijdelijke rem op de celdeling van bepaalde immuuncellen ervoor kan zorgen dat ze kanker juist beter bestrijden. Het gaat om CD8⁺ T-cellen: belangrijke afweercellen die kankercellen kunnen herkennen en doden. De resultaten komen voort uit het KWF-onderzoek van prof. Ramon Arens en zijn vandaag 19 Jan 2026 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Immunology.
Bij kanker worden vaak medicijnen gebruikt die de celdeling remmen, zodat tumorcellen zich niet verder kunnen vermenigvuldigen. Lange tijd werd gedacht dat zulke medicijnen het immuunsysteem zouden verzwakken. Dit nieuwe onderzoek laat echter iets verrassends zien: voor CD8⁺ T-cellen kan een korte pauze juist gunstig zijn.
Wanneer deze cellen tijdelijk in hun celdeling worden geremd, verliezen ze hun functie niet. Integendeel: ze bouwen juist extra energie op. Ze nemen meer voedingsstoffen op en slaan die op. Ook maken ze meer van de signaalstof IL-2 aan, die belangrijk is voor de groei en overleving van T-cellen.
Zodra de pauze voorbij is en de celdeling weer op gang komt, kunnen de immuuncellen zich sneller vermenigvuldigen en tumoren effectiever aanvallen. In muismodellen leidde dit tot een betere tumorcontrole bij verschillende vormen van immunotherapie, zoals checkpointremmers, T-celtherapie en kankervaccins.
Onze studie laat zien dat kankermedicijnen die celdeling remmen het immuunsysteem niet hoeven te verzwakken, maar het juist sterker kunnen maken. Door T-cellen tijdelijk op pauze te zetten, worden ze metabolisch voorbereid om daarna effectiever kanker aan te vallen.
Projectleider Ramon Arens, hoogleraar Cellulaire Immunologie (LUMC)
De ontdekking helpt verklaren waarom sommige chemotherapieën goed samenwerken met immunotherapie. Het onderzoek suggereert dat slimme timing van een tijdelijke celdelingsrem het immuunsysteem kan versterken en kankerbehandelingen effectiever kan maken.
Een vervolgstap is verder onderzoek naar gecontroleerde combinatiebehandelingen, waarbij chemotherapie en immunotherapie strategisch ingezet worden en optimaal getimed. Ook biedt het werk aanknopingspunten voor het ontwikkelen van biomarkers die kunnen voorspellen welke patiënten het meest profiteren van deze aanpak.
Bron: www.kwf.nl/nieuws