Getty Images.

 

 

 

 

 

 

 

Mannen die vanwege prostaatkanker hun prostaat moeten laten verwijderen, krijgen straks meer inzicht in de kwaliteit van ziekenhuizen. Vanaf 1 januari 2027 moeten ziekenhuizen verplicht meer gegevens aanleveren over de resultaten en complicaties van deze operaties. Dat is belangrijk, want de verschillen tussen ziekenhuizen kunnen groot zijn.

 

 

Het is voor patiënten nu nog moeilijk om ziekenhuizen te vergelijken op de resultaten van een prostaatverwijdering, de zogenoemde radicale prostatectomie. Bij deze operatie wordt vanwege prostaatkanker de hele prostaat verwijderd, samen met de zaadblaasjes. De operatie kan gevolgen hebben voor onder meer het plassen en het seksueel functioneren. Jaarlijks krijgen volgens Zorginstituut Nederland zo'n 13.000 tot 16.000 patiënten met prostaatkanker te maken met de keuze waar en hoe zij zich laten behandelen.

 

 

 

Dat het kan uitmaken in welk ziekenhuis je wordt geopereerd, bleek in 2023 uit onderzoek van Maike Schepens. Zij vergeleek de resultaten van prostaatoperaties in negentien Nederlandse ziekenhuizen. De verschillen waren opvallend groot. In het best presterende ziekenhuis werd ongeveer 19 procent van de patiënten incontinent na de operatie. In het ziekenhuis met de slechtste resultaten was dat ruim 84 procent. Voor het onderzoek werd gekeken naar declaraties voor incontinentiemateriaal van patiënten die tussen 2016 en 2020 waren geopereerd. Voor patiënten is het nauwelijks mogelijk om zulke verschillen mee te nemen bij de keuze voor een ziekenhuis.

 

 

 

Vanaf 1 januari 2027 moeten ziekenhuizen verplicht gegevens aanleveren over de resultaten van prostaatverwijderingen. Alle ziekenhuizen gaan daarvoor op dezelfde manier meten. Er wordt in dit Meetinstrument Prostaat onder meer gekeken naar complicaties binnen 90 dagen na de operatie, zoals een nabloeding of infectie. Ook wordt bijgehouden of de tumor volledig is verwijderd en hoeveel patiënten een jaar na de operatie nog last hebben van urine-incontinentie. Doordat ziekenhuizen deze gegevens op dezelfde manier verzamelen, worden hun resultaten beter met elkaar te vergelijken.

 

 

Vanaf 2028 zelf ziekenhuizen vergelijken:

Wie binnenkort een prostaatoperatie moet ondergaan, kan de cijfers dus nog niet direct gebruiken. De verplichting om de gegevens te verzamelen gaat op 1 januari 2027 in. Naar verwachting worden de eerste resultaten vanaf mei 2028 openbaar. De informatie komt dan onder meer beschikbaar via ZorgkaartNederland en Ziekenhuischeck. Patiënten kunnen de cijfers gebruiken om samen met hun arts te bespreken welk ziekenhuis het beste bij hun situatie past.

 

 

Kwaliteit van zorg vaak nog niet zichtbaar:

De nieuwe regels voor prostaatkankeroperaties zijn onderdeel van een bredere ontwikkeling. Voor veel behandelingen is het voor patiënten nog moeilijk om te achterhalen hoe goed verschillende ziekenhuizen presteren. Uit een nulmeting van Zorginstituut Nederland en Patiëntenfederatie Nederland uit 2026 bleek dat voor 88 procent van de ziektelast geen openbare informatie over de kwaliteit van zorg beschikbaar is. Voor slechts 12 procent zijn uitkomstgegevens openbaar, en ook daarbij gaat het vaak maar om één uitkomst. Meer openheid moet patiënten niet alleen helpen bij het kiezen van een ziekenhuis. Ziekenhuizen kunnen hun eigen resultaten ook beter vergelijken met die van andere ziekenhuizen en zo van elkaar leren.

 

Door preventief onderzoek ontdekte Jos Bergen dat hij een agressieve vorm van prostaatkanker heeft: 'Ik liet mijn PSA-waarde testen en dat redde mijn leven: agressieve prostaatkanker ontdekt'