Veel mensen met een hematologische aandoening krijgen tijdens of na hun behandeling te maken met darmproblemen. Diarree, verstopping of een gevoelige darm kunnen je dagelijks leven flink beïnvloeden. Toch rust er een taboe op deze klachten. Ook denken veel mensen dat het 'erbij hoort'. Dat is jammer, want er is meer mogelijk dan gedacht.

‘Mijn darmen zijn veel gevoeliger geworden door de behandelingen, vooral tijdens het gebruik van lenalidomide als onderhoudsbehandeling na mijn tweede stamceltransplantatie. Het eerste jaar ging het nog redelijk, maar daarna kreeg ik steeds vaker diarree na de warme maaltijd.’

Of: ‘Ik moet nog steeds oppassen met vet eten en ook met ongeschild fruit. Soms moet ik ineens heel dringend naar het toilet.’

Veel mensen met een hematologische kanker hebben last van darmproblemen. De problemen zelf zijn vervelend en de onvoorspelbaarheid ervan ook. De angst om plotseling een toilet nodig te hebben, kan ervoor zorgen dat je minder graag de deur uitgaat, uitstapjes vermijdt of altijd vooraf moet uitzoeken waar de toiletten zijn.

Waardoor ontstaan darmklachten?

Darmproblemen komen voor bij verschillende hematologische aandoeningen. Ze kunnen verschillende oorzaken hebben. Zo kan het een symptoom zijn van de ziekte, maar ook een gevolg zijn van chemotherapie, een stamceltransplantatie, graft-versus-hostziekte (GVHD) of bepaalde medicijnen. Sommige mensen krijgen klachten tijdens de behandeling, terwijl anderen er pas maanden of zelfs jaren later mee te maken krijgen.

Diarree door lenalidomide:

Een medicijn dat regelmatig in verband wordt gebracht met chronische diarree is lenalidomide, een middel dat bij een aantal hematologische kankers wordt gebruikt. Naar schatting krijgt ongeveer één op de vier patiënten na langdurig gebruik van dit medicijn last van van aanhoudende diarree. Opvallend is dat deze klachten vaak pas na een jaar of langer ontstaan. Gewone middelen tegen diarree helpen bovendien niet, of niet voldoende.

De oorzaak van deze diarree door lenalidomide kan komen door een verstoring van de verwerking van galzuren. Wanneer er te veel galzuren in de dikke darm terechtkomen, trekken deze extra vocht aan. Daardoor ontstaat diarree.

Veel mensen denken dat zij hiermee moeten leren leven, terwijl er wel ook behandelmogelijkheden zijn. Een veelgebruikt medicijn is colestyramine (Questran), dat galzuren in de darm bindt. Hierdoor nemen de klachten bij veel patiënten af. Daarnaast kan het helpen om vet eten te beperken. Omdat galzuren betrokken zijn bij het verteren van vetten, ervaren sommige mensen minder klachten als zij minder vetrijke maaltijden gebruiken. Bespreek dit soort aanhoudende diarree altijd met je behandelaar. Vaak is er meer mogelijk dan alleen een standaard stopmiddel.

Darmklachten bij chemo:

Problemen met de darmen bij chemotherapie komen ook vaak voor. Chemotherapie heeft namelijk invloed op kankercellen, maar ook op alle andere cellen in het lichaam. Dit kunnen ook de slijmvliescellen in de mond en de darmen zijn. Dit veroorzaakt allerlei problemen. Maar doordat darmcellen snel delen, herstelt de darm zich ook vaak tussen de chemokuren. Op die momenten nemen je problemen af. 

Doen bij veel diarree:

Tijdens perioden van diarree kan het helpen om anders te eten. Wat je darmen goed verdragen, verschilt per persoon. Probeer wat vaker te eten en eet kleine maaltijden. Drink ook meer, om het verlies van vocht aan te vullen. Soms werkt het bij diarree goed om probiotica of gefermenteerde producten te eten, zoals zuurkool, yoghurt of kefir.

Wanneer de diarree hevig is, worden grove vezels soms tijdelijk minder goed verdragen. Zodra de klachten afnemen, is het juist belangrijk vezels weer geleidelijk op te bouwen, zodat de darmfunctie zich kan herstellen.

Bij verstopping helpt het om meer te drinken, te bewegen en vezelrijke voeding te eten. Bedenk dat vezels niet alleen in volkorenbrood zitten, maar ook in groente en fruit. Sommige mensen hebben baat bij psylliumvezels of kiwi's. Ook hierbij geldt dat de beste aanpak per persoon verschilt.

Blijf er niet mee rondlopen:

Darmklachten kunnen veel gevolgen hebben voor de kwaliteit van leven. Bovendien kan langdurige diarree leiden tot uitdroging, gewichtsverlies en tekorten aan voedingsstoffen, omdat het lichaam voedingsstoffen minder goed opneemt.

Blijf daarom niet met deze klachten rondlopen, ook al is het misschien schaamtevol om erover te praten. Zorgverleners die mensen met bloed- en lymfeklierkanker behandelen, zijn eraan gewend om hierover te praten. Hoe eerder de oorzaak duidelijk is, hoe groter de kans dat een passende behandeling of praktisch advies de klachten kan verminderen.

Wanneer contact opnemen bij diarree?

Neem contact op met je arts of verpleegkundig specialist als:

• De diarree langer dan enkele dagen aanhoudt;

• Je meerdere keren per dag waterdunne ontlasting heeft;

• Je afvalt of uitdroogt;

• De klachten ontstaan tijdens of na behandeling met lenalidomide of andere medicijnen;

• De klachten beperkend zijn voor je dagelijks leven.
   

Bron: www.hematon.nl/nieuwsberichten