Vroegtijdige preventie is essentieel om te voorkomen dat leverkanker een ernstige last wordt.

Wereldwijd worden elk jaar honderdduizenden gevallen van leverkanker en sterfgevallen als gevolg daarvan geregistreerd, waarbij Vietnam een ​​van de landen blijft die zwaar getroffen worden door deze ziekte.

Deskundigen zijn van mening dat veel gevallen van leverkanker voorkomen kunnen worden door virale hepatitis onder controle te houden, leefstijl aan te passen en de gezondheid van risicopersonen proactief te monitoren.

Leverkanker blijft een grote uitdaging voor de volksgezondheid, met wereldwijd hoge incidentie- en sterftecijfers. Opvallend is dat een groot deel van de ziektelast geconcentreerd is in Azië, waaronder Vietnam, vanwege de invloed van meerdere risicofactoren, met name langdurige hepatitisvirusinfecties en chronische leveraandoeningen.

De bestrijding van leverkanker moet beginnen met preventie, in plaats van zich uitsluitend te richten op diagnose en behandeling wanneer de ziekte al in een vergevorderd stadium is

Volgens de meest recente schattingen van de wereldwijde kankerlast, gepubliceerd door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), werden er in oktober 2026 wereldwijd bijna 850.000 nieuwe gevallen van leverkanker en meer dan 730.000 sterfgevallen geregistreerd in 2024. Alleen al in Azië werden bijna 600.000 nieuwe gevallen geregistreerd, wat wijst op een aanzienlijke concentratie van deze ziekte in de regio.

Leverkanker kent niet alleen een hoge incidentie, maar ook een hoge mortaliteit, omdat de ziekte zich in de beginfase vaak ongemerkt ontwikkelt. Veel gevallen worden pas ontdekt wanneer de lever al ernstig beschadigd is of de tumor zich in een laat stadium bevindt, waardoor de behandelingsmogelijkheden aanzienlijk worden beperkter.

In Vietnam behoort leverkanker al jarenlang steevast tot de kankersoorten met de hoogste incidentie- en sterftecijfers. Volgens de GLOBOCAN 2024-gegevens van het IARC worden er in 2024 naar schatting 177.404 nieuwe kankergevallen en 111.015 aan kanker gerelateerde sterfgevallen geregistreerd. Hiervan betrof het ongeveer 14.591 nieuwe gevallen leverkanker en intrahepatische galwegkanker, waarmee het de vierde meest voorkomende kankersoort is, na borstkanker, longkanker en darmkanker.

Internationale schattingen tonen ook aan dat mannen meer dan twee keer zo vaak leverkanker ontwikkelen als vrouwen. Dit verschil hangt samen met verschillende factoren, waaronder de mate van blootstelling aan leverbeschadigende stoffen en de kenmerken van risicofactoren tussen de twee geslachten.

Een van de belangrijkste factoren die bijdragen aan de ziektelast van leverkanker is chronische hepatitis B- en hepatitis C-virusinfectie. Deze infecties kunnen langdurige schade aan levercellen veroorzaken, fibrose bevorderen, leiden tot cirrose en het risico op kanker verhogen.

Volgens de WHO leefden er in 2024 naar schatting 240 miljoen mensen wereldwijd met chronische hepatitis B. Deze ziekte veroorzaakte ongeveer 1,1 miljoen sterfgevallen, voornamelijk als gevolg van complicaties zoals cirrose en hepatocellulair carcinoom.

Het zorgwekkende aspect is dat virale hepatitis jarenlang kan voortschrijden zonder merkbare symptomen. Mensen die met het virus besmet zijn, kunnen gewoon blijven leven en werken terwijl de leverschade zich verder ontwikkelt. Indien onopgemerkt, onbeheerd en onbehandeld, neemt het risico op ernstige complicaties, waaronder leverkanker, in de loop der tijd toe.

Hepatitis C is ook een belangrijke oorzaak van cirrose en leverkanker. In tegenstelling tot hepatitis B zijn er echter nu antivirale geneesmiddelen die bij een juiste behandeling meer dan 95% van de mensen met hepatitis C kunnen genezen.

Deze vooruitgang biedt aanzienlijke mogelijkheden om de last van chronische leverziekten te verminderen, aangezien vroege opsporing en behandeling van hepatitis C de progressie van leverschade kan beperken en zo kan bijdragen aan een verminderd risico op de ontwikkeling van cirrose en leverkanker.

Vanuit een preventief oogpunt zijn experts van mening dat leverkanker niet alleen een probleem vormt wanneer er een tumor is ontstaan. Bij veel patiënten zijn risicofactoren al jarenlang aanwezig, beginnend met een hepatitisvirusinfectie, langdurige leverschade en de ontwikkeling van chronische leveraandoeningen.

Leverkankerbestrijding moet daarom al in een preventief stadium worden ingezet, in plaats van zich pas te richten op diagnose en behandeling wanneer de ziekte al vergevorderd is.

Van al deze maatregelen is vaccinatie tegen hepatitis B een belangrijke manier om het risico op virale infectie en de daarmee samenhangende complicaties op de lange termijn te verminderen. Het garanderen van volledige en tijdige vaccinatie, met name voor pasgeborenen, is van groot belang voor het voorkomen van chronische hepatitis B-infectie en het verlagen van het risico op leverkanker op latere leeftijd.

Naast hepatitis B en C is ook het hepatitis D-virus geïdentificeerd als een veroorzaker van leverkanker. Een opvallend kenmerk van dit virus is dat het alleen kan overleven bij personen die ook besmet zijn met hepatitis B. Daarom helpt vaccinatie tegen hepatitis B ook het risico op een hepatitis D-infectie te voorkomen.

Onlangs heeft het IARC het hepatitis D-virus geclassificeerd als een agentia van Groep 1, een groep agentia die mogelijk kanker bij mensen kunnen veroorzaken, samen met het hepatitis B- en hepatitis C-virus. Deze classificatie versterkt de wetenschappelijke basis voor het verbeteren van preventie, diagnostiek en behandeling van virale hepatitis als een cruciale oplossing om de last van leverkanker te verminderen.

Naast infectieziekten dragen ook leefstijlfactoren bij aan een verhoogd risico op het ontwikkelen van de ziekte. Langdurig alcoholgebruik, overgewicht of obesitas, een ongezond dieet en gebrek aan lichaamsbeweging kunnen leiden tot stofwisselingsstoornissen, leververvetting en chronische leverschade.

Wanneer deze risicofactoren langdurig aanhouden, vooral bij personen met een gelijktijdige virale hepatitis, kan de kans op het ontwikkelen van cirrose en leverkanker toenemen. Leverkankerpreventie moet daarom op een alomvattende manier worden aangepakt door een gezonde levensstijl te handhaven, het gewicht onder controle te houden, alcoholgebruik te beperken en eventuele bestaande leveraandoeningen te behandelen.

Voor risicogroepen, zoals mensen met chronische hepatitis B, een voorgeschiedenis van hepatitis C-infectie of cirrose, zijn regelmatige gezondheidscontroles, zoals voorgeschreven door een arts, bijzonder belangrijk. Afhankelijk van hun aandoening kunnen patiënten passende controlemethoden voorgeschreven krijgen om vroege tekenen van vermoedelijke leverkanker op te sporen.

Vroege opsporing van de ziekte kan de toegang tot behandelingsmogelijkheden vergroten en de prognose verbeteren. Omgekeerd, als u pas medische hulp zoekt wanneer er merkbare symptomen optreden, zoals leverpijn, geelzucht, gewichtsverlies of algehele malaise, kan de ziekte zich al in een moeilijker te behandelen stadium bevinden.

Deskundigen benadrukken ook dat mensen die hersteld zijn van hepatitis C maar cirrose hebben of tot een risicogroep behoren, nog steeds onder medische controle moeten blijven volgens de richtlijnen van professionals, omdat het risico op leverkanker niet volledig verdwijnt nadat het virus is geëlimineerd.

In werkelijkheid wordt de last van leverkanker niet alleen weerspiegeld in het aantal gevallen en sterfgevallen, maar ook in de aanzienlijke kosten die gepaard gaan met behandeling, zorg en revalidatie. Wanneer de ziekte in een laat stadium wordt ontdekt, is de behandeling vaak complexer, wat gevolgen heeft voor het vermogen van de patiënt om te werken, zijn inkomen en levenskwaliteit, evenals die van zijn familie.

In deze context zijn investeringen in ziektepreventie, het uitbreiden van de toegang tot tests voor virale hepatitis en het verbeteren van de behandeling van chronische leverziekten van groot belang voor de volksgezondheid en de sociaaleconomische situatie . Door mensen te helpen risico's vroegtijdig te herkennen, tijdig toegang te krijgen tot behandeling en regelmatige controles te ondergaan, kan de ontwikkeling van leverkanker door beheersbare oorzaken worden beperkt.

De meest recente gegevens van het IARC tonen aan dat leverkanker een grote uitdaging blijft voor Vietnam en veel andere landen in de regio. In tegenstelling tot veel ziekten met een moeilijk vast te stellen oorzaak, kan een aanzienlijk deel van het risico op leverkanker echter worden voorkomen door wetenschappelijk bewezen maatregelen, van vaccinatie tegen hepatitis B en de opsporing en behandeling van hepatitis C tot het beheersen van alcoholgebruik, gewicht en langdurige leverschade veroorzaakt door onderliggende aandoeningen.

Volgens artsen van het vaccinatiecentrum in Long Chau is het hepatitis B-vaccin een recombinant vaccin, geproduceerd met behulp van genetische technologie om het HBsAg-oppervlakteantigeen van het hepatitis B-virus te synthetiseren.

Wanneer een antigeen in het lichaam terechtkomt, herkent het immuunsysteem het en produceert het specifieke antilichamen. Dit helpt het risico op een virale infectie bij een toekomstige blootstelling te voorkomen. Dit is een langdurige vorm van actieve immuniteit, die vooral belangrijk is voor baby's en mensen met een verhoogd risico op blootstelling.

Vaccinatie beschermt niet alleen individuen, maar helpt ook de verspreiding van virussen in de gemeenschap te beperken. Een hoge vaccinatiegraad verlaagt het risico op overdracht van moeder op kind, van besmette personen op gezonde personen via bloed, lichaamsvloeistoffen of seksueel contact, en draagt ​​bij aan de vermindering van het aantal gevallen van hepatitis D, aangezien dit virus zich alleen kan ontwikkelen in aanwezigheid van een hepatitis B-infectie. Het hepatitis B-vaccin beschermt echter niet tegen hepatitis A of hepatitis C.

Vietnam biedt momenteel verschillende soorten hepatitis B-vaccins aan, geproduceerd met behulp van moderne technologie, die voldoen aan de vaccinatiebehoeften van zowel kinderen als volwassenen.

Voor jonge kinderen worden doorgaans twee soorten 6-in-1 combinatievaccins gebruikt: Infanrix Hexa uit België en Hexaxim uit Frankrijk. Deze vaccins beschermen tegen zes gevaarlijke ziekten tegelijk: difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hepatitis B en ziekten veroorzaakt door de Hib-bacterie. De vaccinaties worden toegediend volgens het vaccinatieschema vanaf 2 maanden, waardoor het aantal injecties wordt verminderd en toch volledige immuniteit wordt gegarandeerd.

Voor oudere kinderen en volwassenen zijn er verschillende opties beschikbaar, zoals Twinrix, een gecombineerd hepatitis A- en B-vaccin; Engerix B; Heberbiovac HB; Gen-HBVax; en Euvax B. Elk vaccin heeft verschillende indicaties, vaccinatieschema's en herhalingsfrequenties, maar ze zijn allemaal gericht op het creëren van actieve immuniteit, waardoor het lichaam effectief een hepatitis B-virusinfectie gedurende een langere periode kan voorkomen.

Volgens de aanbevelingen is het naleven van het vaccinatieschema cruciaal voor een effectieve bescherming. Het overslaan of uitstellen van vaccinaties kan het vermogen van het lichaam om immuniteit op te bouwen verminderen of de periode verlengen waarin het lichaam niet volledig beschermd is tegen het virus.

Naast gezonde personen met een verhoogd risico, wordt vaccinatie ook aangeraden aan veel patiëntengroepen, zoals mensen die regelmatig bloedtransfusies nodig hebben, immuungecompromitteerde patiënten en mensen die dialyse ondergaan of een orgaantransplantatie hebben gehad. Dit zijn allemaal groepen met een verhoogd risico op virusbesmetting en een grotere kans op ernstige complicaties als ze de ziekte oplopen.

Bron: www.vietnam.vn