Redacteur Judith van Ankeren - scientias.nl

Niet elke beginnende borsttumor groeit uit tot invasieve borstkanker. Toch worden veel vrouwen uit voorzorg behandeld. Een nieuwe ontdekking kan daar mogelijk verandering in brengen.

Het gaat om een afwijking die ductaal carcinoma in situ (DCIS) wordt genoemd. Daarbij bevinden zich afwijkende cellen in de melkgangen van de borst, zonder dat ze zijn doorgedrongen in het omliggende weefsel. DCIS wordt ook wel borstkanker in stadium 0 genoemd en wordt steeds vaker ontdekt dankzij het bevolkingsonderzoek en andere borstonderzoeken.

Dat is op zich goed nieuws, maar er zit een keerzijde aan. Niet alle DCIS-afwijkingen ontwikkelen zich namelijk tot invasieve borstkanker. Vrouwen met deze afwijking krijgen nu meestal wel een behandeling, bestaande uit een operatie en vaak ook bestraling. Dat heeft een grote impact op hun leven, terwijl een deel van deze afwijkingen mogelijk nooit tot invasieve borstkanker zou zijn uitgegroeid. Alleen valt dat vooraf nog niet betrouwbaar vast te stellen. Amerikaanse onderzoekers van het MD Anderson Cancer Center in Texas besloten daarom verder te kijken dan de afwijkende cellen zelf. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift  Science .

Omliggend weefsel:

De onderzoekers richtten zich op de zogeheten tumoromgeving: het geheel van afweercellen, bloedvaten en andere weefselcellen rondom een tumor. Die omgeving kan namelijk invloed hebben op hoe een tumor zich gedraagt.

Met geavanceerde technieken brachten ze meer dan 850.000 cellen in kaart, afkomstig uit gezond borstweefsel, DCIS-afwijkingen en invasieve borsttumoren. Zo konden ze zien welke veranderingen optreden wanneer borstkanker zich verder ontwikkelt. Daarbij ontdekten ze dat een aantal veranderingen in de tumoromgeving die samenhangen met invasieve borstkanker al veel eerder zichtbaar zijn dan gedacht. Dat wijst erop dat de overgang naar een gevaarlijkere vorm van kanker mogelijk al wordt voorbereid voordat de tumor daadwerkelijk het omliggende weefsel binnendringt.

Ring rond de tumor:

Daarnaast vonden de onderzoekers ringvormige structuren rondom DCIS-afwijkingen die niet eerder waren opgemerkt. Deze bestaan uit steunweefselcellen en cellen die betrokken zijn bij de bloedvaten. De onderzoekers noemen ze cancer stromal loops.

Die ringen lijken omstandigheden te creëren waarin een tumor gemakkelijker kan groeien. Het omliggende weefsel speelt dus mogelijk zelf een rol bij de ontwikkeling van invasieve borstkanker.

Minder onnodige behandelingen?

Volgens onderzoeksleider Nicholas Navin biedt de gedetailleerde celkaart nieuwe inzichten in de omstandigheden die ervoor kunnen zorgen dat een vroege borsttumor invasief wordt. De grote vraag is natuurlijk of artsen deze kennis straks kunnen gebruiken om te voorspellen welke vrouwen een behandeling nodig hebben en welke niet. Dat zou veel kunnen betekenen. Vrouwen met een laag risico zouden dan mogelijk geen ingrijpende behandeling hoeven te ondergaan, terwijl vrouwen bij wie de afwijking waarschijnlijk wel doorgroeit juist tijdig intensiever behandeld kunnen worden.

Maar zover is het nu nog niet. De onderzoekers hebben veranderingen vastgesteld die samenhangen met de ontwikkeling van invasieve borstkanker, maar nog niet aangetoond dat ze daarmee het verloop van een individuele DCIS-afwijking kunnen voorspellen. Daarvoor is vervolgonderzoek nodig. Wel biedt de ontdekking belangrijke aanknopingspunten om te achterhalen welke afwijkingen een groter risico vormen.

Bron: www.scientias.nl