Redacteur  - Kirsten Terwisscha van Scheltinga

Alvleesklierkanker is een van de vormen van kanker met de laagste overlevingspercentages. Late diagnose maakt de behandeling moeilijk, omdat de kanker dan al is uitgezaaid. Amerikaanse onderzoekers verdiepten zich daarom in nieuwe manieren om de ziekte op te sporen, met boeiende uitkomsten.

Het drijvende principe achter de ontdekking zijn kleine pakketjes met informatie die lichaamscellen het bloed in sturen, de zogenaamde extracellulaire vesikels (EV). Deze bevatten informatie over de cel waar ze uit afkomstig zijn. Dit is ook het geval bij kankercellen. Met deze EV’s zou de aanwezigheid van kanker dus gedetecteerd kunnen worden. Echter, omdat ook gezonde cellen EV’s in de bloedbaan sturen, is het als zoeken naar een naald in een hooiberg.

Beladen:

Elke EV heeft een kleine elektrische lading. Het onderzoek kijkt naar de EV’s die bij weefsels aangetast door alvleesklierkanker voorkomen. Hierbij keken ze specifiek naar het KRAS-gen, dat als een soort aan/uit-knop voor de celdeling dient. Wanneer een mutatie in dit gen plaatsvindt, kan de knop op de ‘aan’ positie blijven staan, met ongecontroleerde celgroei als gevolg. Deze mutatie speelt een grote rol in alvleesklierkanker. De studie ontdekte dat in het geval van deze mutatie er niet alleen meer EV’s geproduceerd worden, maar dat deze ook een kleine negatieve elektrische lading hebben. Er ontstaat een soort elektrische vingerafdruk die deze EV’s van die van gezonde weefsels onderscheidt.

Optimistisch over negativiteit:

De onderzoekers creëerden een microfluïdisch elektroforese-apparaat dat EV’s sorteert op basis van hun elektrische lading. Dit apparaat verschilt van bestaande technologie omdat het gebruik maakt van de elektrische eigenschap van de EV, in plaats van dat het de grootte, het gewicht of speciaal ontworpen moleculen gebruikt om kankercellen te detecteren.

Nadat de effectiviteit in een experimentele setting was onderzocht, hebben de onderzoekers gekeken of hun observaties consistent bleven in menselijke weefsels. 112 monsters van zowel gezonde mensen en mensen met alvleesklierkanker als mensen met een ontsteking in de alvleesklier werden bekeken. Hieruit bleek dat de gemiddelde lading van EV’s in het bloed niet genoeg verschilt van gezonde personen om alvleesklierkanker vast te stellen. Wanneer het nieuwe apparaat eerst werd gebruikt om de EV’s met verschillende elektrische ladingen van elkaar te scheiden, werd duidelijk dat de deelnemers met alvleesklierkanker een beduidend grotere hoeveelheid negatief geladen EV’s in hun bloed hadden.

De ontdekking van de elektrische eigenschap van EV’s en de bijbehorende technologie kan dus in de toekomst het diagnostische proces bij alvleesklierkanker veranderen. Wat de praktische toepassingen zijn, moet nog uit verder onderzoek blijken.

Bron: www.scientias.nl